Hoàn thiện quy trình kỹ thuật chuyển hóa rừng cung cấp gỗ nhỏ thành rừng cung cấp gỗ lớn các loài Keo lai và Keo tai tượng

Việt Nam hiện có hơn 1,5 triệu ha rừng trồng sản xuất gỗ các loài Keo. Hầu hết diện tích rừng này được trồng và khai thác với chu kỳ ngắn, 5-7 năm, sản xuất gỗ dăm kết hợp lấy một phần gỗ lớn làm gỗ xẻ hoặc gỗ bóc ván mỏng. Mặc dù Bộ Nông nghiệp đã thúc đẩy thực hiện chuyển hóa rừng trồng sản xuất gỗ nhỏ sang sản xuất gỗ lớn, nhưng việc triển khai trên thực tế còn rất hạn chế. Bộ cũng đã cho thực hiện một số nghiên cứu trồng rừng và tỉa thưa để chuyển hóa rừng sản xuất gỗ nhỏ thành gỗ lớn Keo lai và Keo tai tượng và đã xây dựng một số hướng dẫn kỹ thuật tỉa thưa để chuyển hóa rừng cho các loài cây này. Các kết quả này đã được tổng hợp và xây dựng thành tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) về “Rừng gỗ lớn chuyển hóa từ rừng trồng gỗ nhỏ” cho Keo lai và Keo tai tượng. Đây là cơ sở để triển khai dự án sản xuất thử nghiệm nhằm nhanh chóng chuyển giao kỹ thuật này vào sản xuất.

Tuy nhiên, sau một thời gian áp dụng, rừng trồng Keo lai và Keo tai tượng hiện xuất hiện nhiều loại sâu bệnh hại, đồng thời chịu tác động của biến đổi khí hậu như đổ gãy do gió bão, nên một số nội dung trong các hướng dẫn kỹ thuật và TCVN bộc lộ nhiều bất cập. Việc triển khai dự án “Hoàn thiện quy trình kỹ thuật chuyển hóa rừng cung cấp gỗ nhỏ thành rừng cung cấp gỗ lớn các loài Keo lai và Keo tai tượng” do nhóm nghiên cứu của TS. Trần Lâm Đồng tại Viện Khoa học lâm nghiệp Việt Nam thực hiện từ năm 2015 đến năm 2018, góp phần hoàn thiện quy trình kỹ thuật chuyển hóa cho phù hợp với điều kiện sản xuất thực tiễn hiện nay.

Đề tài nhằm mục tiêu hoàn thiện quy trình và ứng dụng vào sản xuất kỹ thuật chuyển hóa rừng cung cấp gỗ nhỏ thành rừng gỗ lớn các loài Keo lai và Keo tai tượng, góp phần nâng cao hiệu quả chuỗi giá trị rừng trồng.

Từ các kết quả thực hiện nghiên cứu, một số kết luận được rút ra như sau:

1) Hoàn thiện quy trình kỹ thuật chuyển hóa rừng trồng Keo lai và Keo tai tượng sang gỗ lớn:

-  Xác định tiêu chí rừng Keo lai và Keo tai tượng đủ tiêu chuẩn để chuyển hóa sang sản xuất gỗ lớn: Xác định vùng thích hợp áp dụng chuyển hóa; Xác định lập địa thích hợp áp dụng chuyển hóa; Tiêu chuẩn rừng đủ điều kiện đưa vào chuyển hóa

- Thí nghiệm xác định các chỉ tiêu và biện pháp kỹ thuật chuyển hóa rừng

 Rừng Keo lai và Keo tai tượng đưa vào tỉa thưa lần 1 ở tuổi 3-5 với mật độ để lại từ 750-1.000 cây/ha cho sinh trưởng đường kính cao hơn rõ rệt so với không tỉa thưa. Các công thức tỉa thưa cũng nâng cao chất lượng gỗ thông qua việc lựa chọn những cây sinh trưởng tốt và chất lượng thân để giữ lại làm gỗ lớn. Việc bón phân lân, kali và chế phẩm sinh học cho rừng sau tỉa thưa không có tác dụng rõ rệt về thúc đẩy sinh trưởng.

2) Xây dựng 100,8 ha mô hình sản xuất thử nghiệm chuyển hóa rừng gỗ nhỏ Keo lai và Keo tai tượng sang sản xuất gỗ lớn

Dự án đã chuyển hóa 50 ha Keo lai và 50,8 ha Keo tai tượng tại 4 đơn vị phối hợp tại Yên Bái, Nghệ An, Thừa Thiên Huế và Bình Định. Sau 3 năm theo dõi sinh trưởng cho thấy, sinh trưởng đường kính và năng suất rừng tăng đáng kể. Năng suất hiện tại của rừng sau chuyển hóa của Keo tai tượng (5-7 tuổi) dao động từ 16,2-24,4 m3 /ha/năm và Keo lai (6-7 tuổi) dao động từ 23-26 m3 /ha/năm.

Có thể tìm đọc báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 16789/2019) tại Cục Thông tin Khoa học và Công nghệ Quốc gia.

N.P.D (NASATI)