Chương trình “Dấu ấn TECHFEST và WHISE 2021”

Ngày 14/12/2021, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Ủy ban nhân dân TP Hồ Chí Minh, Bộ Ngoại giao cùng nhiều đơn vị tổ chức Chương trình "Dấu ấn Techfest và Whise 2021" với chủ đề "Đổi mới sáng tạo - kiến tạo tương lai" dưới hình thức trực tiếp tại Hà Nội và trực tuyến tại nhiều điểm cầu trong nước và quốc tế. Tham dự sự kiện có Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính. Cùng tham dự tại điểm cầu Hà Nội có Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Huỳnh Thành Đạt; Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Lê Quang Huy; Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh; Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn; Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan; bà Caitlin Wiesen - Trưởng đại diện thường trú Tổ chức phát triển liên hiệp quốc (UNDP) tại Việt Nam; ông Nadav Eshcar, Đại sứ Israel tại Việt Nam… cùng đại diện lãnh đạo các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, nhà khoa học.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu chỉ đạo trong Chương trình “Dấu ấn TECHFEST và WHISE 2021”

Chương trình “Dấu ấn TECHFEST và WHISE 2021” là sự kiện tâm điểm nằm trong chuỗi hoạt động Ngày hội Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo Quốc gia TECHFEST 2021 kết hợp cùng Tuần lễ Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp TP. Hồ Chí Minh (WHISE 2021), do Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp cùng UBND TP. Hồ Chí Minh, Bộ Ngoại giao cùng nhiều đơn vị tổ chức từ tháng 9/2021 đến tháng 12/2021.

Bộ trưởng Bộ KH&CN Huỳnh Thành Đạt phát biểu tại Chương trình “Dấu ấn TECHFEST và WHISE 2021”

Trong bối cảnh dịch Covid-19, từ tháng 9-12/2021, TECHFEST 2021 đã được tổ chức thích ứng linh hoạt với hơn 120 sự kiện dưới cả 2 hình thức trực tiếp và trực tuyến, quy tụ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (KNST), các đơn vị hỗ trợ, chuyên gia, nhà đầu tư trên 16 lĩnh vực công nghệ/các khía cạnh liên quan đến KNST trong nước cũng như quốc tế. Các chuỗi sự kiện đã thu hút khoảng 2.500.000 lượt tham dự, quy tụ hơn 500 diễn giả trong nước và quốc tế tham dự. Năm 2021, Việt Nam xếp thứ 44 về chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu. Hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam xếp hạng 59/100 quốc gia. Hệ sinh thái TPHCM tăng 46 bậc, xếp vị trí 179; Hà Nội tăng 5 bậc lên vị trí 191 Việt Nam được các tổ chức quốc tế đánh giá xếp thứ 3 trong nhóm 3 hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo năng động nhất khu vực Đông Nam Á, chỉ sau Indonesia và Singapore. Việt Nam hiện có khoảng 3.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Trong đó, có 3 doanh nghiệp được định giá trên 1 tỷ USD (VNG, VNPAY, MOMO) và 11 doanh nghiệp được định giá trên 100 triệu USD. Đây cũng là một năm thành công của các startups trong lĩnh vực Fintech, Thương mại điện tử, Food & Beverage, Games và Blockchain.

Phát biểu khai mạc sự kiện, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Huỳnh Thành Đạt cho biết, Ngày hội Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo Quốc gia Techfest Việt Nam 2021 được tổ chức vào cuối năm là dịp để tổng kết, đánh giá, báo cáo lãnh đạo Chính phủ về các hoạt động khởi nghiệp sáng tạo trong cả nước diễn ra trong năm và để được lắng nghe chỉ đạo về định hướng phát triển trong các năm tiếp theo. Bộ trưởng cho rằng, việc thay đổi để thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch bệnh Covid-19 đã trở thành điều kiện tất yếu của cuộc sống trong trạng thái bình thường mới. Trong bối cảnh đó, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cung cấp những giải pháp mới, công cụ hiệu quả cho việc phòng và chống đại dịch, đồng thời, cũng được ứng dụng mạnh mẽ vào cuộc sống để kiến tạo và phát triển môi trường "bình thường mới".

Theo Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt, năm 2021, mặc dù trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp, nhưng nguồn tài chính đầu tư cho khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam lại tăng cao chưa từng thấy trước đó. Hơn 1,3 tỷ USD đã được ghi nhận đầu tư cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam (cao nhất từ trước tới nay). Trong hệ sinh thái, sự tham gia của các chủ thể ngày càng tích cực và đã có sự tăng trưởng tốt về số lượng. Cụ thể, hiện có khoảng hơn 1.000 tổ chức có năng lực hỗ trợ khởi nghiệp, trong đó có 202 khu làm việc chung; 217 quỹ đầu tư/nhà đầu tư; 79 cơ sở ươm tạo; 40 tổ chức thúc đẩy kinh doanh...

Bên cạnh đó, cả nước cũng đã có trên 140 trường đại học, cao đẳng tổ chức hoạt động khởi nghiệp sáng tạo (KNST). Các doanh nghiệp, tập đoàn lớn cũng tham gia vào hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp, với vai trò là nhà đầu tư tài chính cho doanh nghiệp khởi nghiệp, giúp doanh nghiệp khởi nghiệp mở rộng thị trường đồng thời chia sẻ kinh nghiệm, tư vấn chuyên môn trong ngành, như: Vingroup, Nexttech, FPT, CMC,… Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt cho biết, một trong những điểm nổi bật của Hệ sinh thái KNST của Việt Nam là chúng ta đã từng bước hình thành các mạng lưới liên kết, thúc đẩy dòng chảy của tri thức, của công nghệ trong và ngoài nước. Chúng ta đã thiết lập được Mạng lưới hỗ trợ và phát triển Hệ sinh thái KNST Việt Nam và Mạng lưới các Hội trí thức kiều bào hỗ trợ ĐMST và thương mại hóa công nghệ. Đây là những tiền đề quan trọng để mở rộng Hệ sinh thái KNST quốc gia, để kết nối ngày càng sâu rộng hơn, hiệu quả hơn với các hệ sinh thái KNST khác trong khu vực và thế giới.

Trong khuôn khổ Techfest quốc gia 2021, lần đầu tiên thông điệp thúc đẩy mạnh đổi mới sáng tạo được Bộ Khoa học và Công nghệ đưa ra với sự tham gia trao đổi thảo luận của nhiều chủ thể trong hệ sinh thái. Thủ tướng Chính phủ đã có những chỉ đạo, định hướng rất sát sao về thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong mọi khía cạnh từ kinh tế xã hội, an ninh quốc gia đến phát triển bền vững.

Phát biểu tại Lễ khai mạc, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước về cơ bản đã đầy đủ để thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, chúng ta cần tổ chức thực hiện thật đồng bộ, hiệu quả trong thời gian tới. Nghị quyết Đại hội XIII đã khẳng định rất rõ: “Phát triển mạnh mẽ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số và tạo bứt phá về năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh”, “Phát triển nhanh và bền vững dựa chủ yếu vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.

Chia sẻ với các đại biểu một số suy nghĩ, trăn trở về đổi mới sáng tạo, Thủ tướng bày tỏ ấn tượng với những kết quả rất có ý nghĩa của hoạt động đổi mới sáng tạo trong năm 2021 có rất nhiều khó khăn, khẳng định sự cố gắng, vươn lên của các chủ thể đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo. Tuy nhiên, kết quả này vẫn còn khiêm tốn, chưa được như mong muốn, chúng ta cần một phong trào đổi mới sáng tạo mạnh mẽ hơn nữa, sâu rộng hơn nữa.

Thủ tướng nêu rõ, những kết quả đạt được là nhờ bám sát đường lối, chủ trương của Đảng được cụ thể hóa bằng chính sách, pháp luật của Nhà nước; sự nỗ lực, cố gắng, phấn đấu vươn lên của các chủ thể đổi mới sáng tạo; sự phối hợp, liên kết trong nước và ngoài nước. Đổi mới sáng tạo là yêu cầu khách quan của sự phát triển với bất cứ quốc gia nào, bất cứ lĩnh vực nào, bất cứ giai đoạn nào, bất cứ con người nào, không có đổi mới sáng tạo thì không phát triển được.

Về các mục tiêu cơ bản của đổi mới sáng tạo, Thủ tướng nhấn mạnh, đổi mới sáng tạo phải phục vụ hiệu quả các mục tiêu mà Đại hội XIII của Đảng và đại hội đảng bộ các cấp đã đề ra; góp phần làm cho mọi người dân được ấm no, hạnh phúc, không để ai bị bỏ lại phía sau; góp phần bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, cuộc sống bình yên của nhân dân; góp phần khẳng định Việt Nam là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế; chứng minh trí tuệ, sức sáng tạo của con người Việt Nam. “Đổi mới sáng tạo phải phục vụ dân giàu, nước mạnh, mọi người dân được ấm no, hạnh phúc, đất nước được yên bình, góp phần hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển trên thế giới”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Trong bối cảnh nguồn lực và thời gian có hạn, Thủ tướng cho rằng việc triển khai các nhiệm vụ trong thời gian tới cần có trọng tâm, trọng điểm. Thứ nhất, phải phòng chống, kiểm soát hiệu quả dịch bệnh để phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội. Việc phòng chống dịch là chưa có tiền lệ nên càng đòi hỏi đổi mới sáng tạo để phù hợp với điều kiện cụ thể Việt Nam, bảo đảm khoa học, hiệu quả, tiết kiệm, nhất là trong thực hiện 3 trụ cột phòng chống dịch (cách ly, xét nghiệm và điều trị) và phương châm “5K, vaccine, thuốc, công nghệ, đề cao ý thức người dân và các biện pháp khác”. Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương không ngừng tổng kết, bổ sung, hoàn thiện lý thuyết, biện pháp phòng chống dịch. Thứ hai, phải phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội. Trong quá trình này, mọi cơ quan, đơn vị, mọi người trong mọi ngành, mọi nghề, mọi cấp đều phải suy nghĩ để tìm giải pháp phù hợp trong lĩnh vực, nhiệm vụ của mình. Thứ ba, đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu, từ chủ yếu dựa vào tài nguyên sẵn có và lao động giá rẻ sang phát triển dựa trên trí tuệ con người, phát huy được cơ hội nổi trội, tiềm năng khác biệt, lợi thế cạnh tranh của đất nước, của mỗi ngành, mỗi địa phương. Thứ tư, đổi mới sáng tạo phải đi thẳng vào, góp phần giải quyết các vấn đề đang nổi lên như biến đổi khí hậu (trong bối cảnh thiên tai đang diễn ra cực đoan, phức tạp, gay gắt, không theo quy luật); cạn kiệt tài nguyên (trong khi trí tuệ và sức sáng tạo của con người là vô hạn); già hóa dân số (để giải quyết hài hòa các vấn đề trước mắt và lâu dài, đáp ứng các nhu cầu của hiện tại nhưng không ảnh hưởng tới các thế hệ tương lai); phát triển xanh, năng lượng sạch; chuyển đổi số…

Đặc biệt, Thủ tướng lưu ý, tập trung thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, nông nghiệp - đây là những vấn đề cấp thiết với đất nước ta để nâng cao năng lực y tế trong bối cảnh dịch bệnh; phát triển nguồn nhân lực có thể đáp ứng yêu cầu làm việc trong môi trường quốc tế; người nông dân có thể tham gia đổi mới sáng tạo, thay đổi vận mệnh và cuộc sống của mình.

Chỉ đạo về các giải pháp thực hiện trong thời gian tới, Thủ tướng nêu rõ: thứ nhất phải quan tâm công tác tổng kết thực tiễn, tích lũy, xây dựng dữ liệu. Thủ tướng cho biết, cơ sở dữ liệu còn thiếu và yếu nên việc hoạch định dựa trên cơ sở dữ liệu rất khó khăn. Đổi mới sáng tạo phải dựa trên nền tảng dữ liệu tốt thì mới sát thực tế, đi thẳng vào những vấn đề mà cuộc sống đặt ra; thứ hai, tập trung nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài để phát huy tối đa nguồn lực con người Việt Nam - tài sản quý giá nhất của dân tộc, nhân tố quyết định trong quá trình phát triển, nguyên nhân của mọi nguyên nhân.  Con người phải có mong muốn, khát vọng đổi mới sáng tạo và có tố chất, nền tảng để đổi mới sáng tạo; thứ ba, bám sát thực tiễn, tôn trọng thực tiễn, xuất phát từ thực tiễn, lấy thực tiễn làm thước đo để phát hiện kịp thời các vấn đề thực tiễn đặt ra, không ngừng sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách, “giải quyết bài toán để mọi người tham gia vào đổi mới sáng tạo”. Đẩy mạnh cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát và phân bổ nguồn lực hợp lý, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ. Có cơ chế hiệu quả để huy động các nguồn lực, đẩy mạnh hợp tác công tư, lấy nguồn lực nhà nước dẫn dắt và kích hoạt mọi nguồn lực trong xã hội.

Các giải pháp quan trọng khác là hình thành thị trường khoa học, thị trường đổi mới sáng tạo để kết nối cung cầu, bảo đảm cạnh tranh lành mạnh; đầu tư thích đáng cho các doanh nghiệp khởi nghiệp; tăng cường hợp tác quốc tế để tham gia vào chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị toàn cầu trên cơ sở cùng có lợi…

Trong khuôn khổ Lễ khai mạc đã diễn ra Diễn đàn đối thoại cấp cao với chủ đề “Phát triển mạng lưới khởi nghiệp sáng tạo mở và chính sách thúc đẩy đổi mới sáng tạo mở: Sáng kiến và gợi mở cho Việt Nam”. Tại Diễn đàn, các nhà quản lý, chuyên gia thảo luận gợi mở tư duy, những sáng kiến mới, hợp tác, liên kết trong hệ sinh thái khởi nghiệp mở. Đây là lần đầu tiên thông điệp thúc đẩy mạnh đổi mới sáng tạo được Bộ Khoa học và Công nghệ đưa ra với sự tham gia trao đổi thảo luận của nhiều chủ thể trong hệ sinh thái.

Đặc biệt, tại sự kiện, Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng các đại biểu đã thực hiện nghi thức chính thức của Chương trình "Dấu ấn TECHFEST - WHISE 2021" với chủ đề: "Đổi mới sáng tạo - Kiến tạo tương lai". Đây là lần đầu tiên, mô hình đổi mới sáng tạo mở - thách thức từ thực tiễn được thí điểm triển khai. Techfest 2021 kỳ vọng sẽ thắt chặt sợi dây liên kết không biên giới giữa con người, trí tuệ và khát vọng Việt Nam. Đây là nỗ lực hợp tác giữa Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Ngoại giao trong công tác thu hút nguồn lực doanh nhân trí thức kiều bào đóng góp phát triển quê hương đất nước theo tinh thần Kết luận số 12/KL-TW ngày 12/8/2021 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài trong tình hình mới.

Thủ tướng và các đại biểu thực hiện nghi thức nhấn nút Dấu ấn Techfest 2021

Tại sự kiện, cũng đã diễn ra lễ ký kết một số thỏa thuận hợp tác giữa đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ và một số tập đoàn, doanh nghiệp lớn để hỗ trợ startup Việt và thúc đẩy các hoạt động kết nối mở tại Hà Nội và Đà Nẵng

P.A.T (NASATI)