Hỗ trợ cơ quan pháp quy An toàn bức xạ Lào hoàn thiện hạ tầng pháp quy và nâng cao năng lực kỹ thuật an toàn bức xạ

Nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào được kết nạp và là thành viên chính thức thứ 152 của Cơ quan năng
lượng nguyên tử quốc tế (IAEA). Theo quy định của IAEA, các nước thành viên muốn nhận viện trợ, hỗ
trợ kỹ thuật liên quan tới nguồn phóng xạ và thiết bị bức xạ để phát triển kinh tế quốc gia phải có hạ tầng
pháp quy về an toàn bức xạ và an ninh đối với nguồn phóng xạ. Tuy nhiên, Lào chưa có cơ quan quản lý

nhà nước đảm trách nhiệm vụ về an toàn bức xạ, chưa có hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan
tới an toàn bức xạ, chưa có nhân lực chuyên trách làm công tác an toàn bức xạ...

Hình ảnh Đoàn công tác đang triển khai đánh giá chất lượng thiết bị X-quang thường quy tại Bệnh viện Setthathirath
Nhằm tăng cường hợp tác giữa Việt Nam và Lào trong lĩnh vực an toàn bức xạ để đóng góp tích cực cho
quan hệ hợp tác song phương giữa hai Chính phủ Việt Nam và Lào, hỗ trợ nước Cộng hòa dân chủ nhân
dân Lào trong việc phát triển nguồn nhân lực, xây dựng hạ tầng pháp quy về an toàn bức xạ để Lào sớm có
đủ năng lực thực hiện và hoàn thành tốt nhiệm vụ của một thành viên trong Cơ quan năng lượng nguyên tử
quốc tế (IAEA), nhóm nghiên cứu do ThS. Lại Tiến Thịnh, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân đứng đầu đã
triển khai đề tài: “Hỗ trợ cơ quan pháp quy An toàn bức xạ Lào hoàn thiện hạ tầng pháp quy và nâng
cao năng lực kỹ thuật an toàn bức xạ”.
Sau một thời gian triển khai, đề tài đã thực hiện được các công việc sau:
- Thu thập tài liệu, phối hợp với phía Lào tổ chức khảo sát đánh giá tình hình thực tế việc ứng dụng các kỹ
thuật bức xạ, hạt nhân trong y tế, công nghiệp, nghiên cứu và các ngành kinh tế khác trên toàn bộ lãnh thổ
Lào (có 03 cáo chuyên đề);
- Xây dựng 1 chuyên đề về khung pháp lý an toàn bức xạ và dự thảo 03 chuyên đề cho Dự thảo Pháp lệnh
an toàn và kiểm soát bức xạ. Chuẩn bị nội dung, cử cán bộ, phối hợp với đối tác của Lào tổ chức thành
công 03 hội thảo tại Lào về Khung pháp lý an toàn bức xạ (22 - 24/4/2013); Cấp phép tiến hành công việc
bức xạ; Thanh tra an toàn bức xạ (16 - 21/12/2013);
- Tổ chức giao nhiệm vụ và hoàn thành 56/56 chuyên đề nghiên cứu theo đúng thuyết minh Nhiệm vụ.
- Cử các cán bộ có năng lực của Cục An toàn bức xạ và hạt nhân và các đơn vị liên quan của Việt Nam
sang giúp Lào tổ chức và tiến hành khảo sát hiện trạng các nguồn bức xạ hiện có tại Lào. Trong thời gian
từ 16-21/12/2013, Đoàn công tác đã phối hợp với phía Lào tổ chức khảo sát, đánh giá các thông số thiết bị
bức xạ ở Lào. Các thiết bị X – quang chẩn đoán y tế tại 3 bệnh viện lớn ở thủ đô Viêng Chăn đã được đánh
giá chất lượng. Đoàn công tác đã phối hợp với phía Lào tổ chức khảo sát, đo đạc, lập bản đồ phông phóng
xạ môi trường cho thủ đô Viêng Chăn.
- Xây dựng được bản đồ phông phóng xạ môi trường khu vực thủ đô Viêng Chăn, Lào và chuyển giao số
liệu cho các cán bộ Lào sử dụng. Trong quá trình thu thập dữ liệu để xây dựng bản đồ phông phóng xạ tại
Viêng Chăn, các cán bộ của Cục An toàn bức xạ và hạt nhân đã phát hiện được 03 nguồn phóng xạ công
nghiệp (Cs - 137, với hoạt độ khoảng 0,5 Ci), vô chủ, không còn bình chứa nằm trong nhà dân tại khu vực
trung tâm thủ đô Viêng Chăn, gây chiếu xạ liều cao cho dân cư trong khu vực. Được sự chỉ đạo của Lãnh
đạo Cục và sự đồng ý của Bộ Khoa học và công nghệ Lào, các cán bộ của Cục An toàn bức xạ và hạt nhân
đã phối hợp với các bạn Lào xây dựng phương án và tiến hành các biện pháp đưa các nguồn phóng xạ nói
trên vào tình trạng được kiểm soát, đảm bảo an toàn cho cư dân và môi trường. Việc tổ chức ứng phó sự cố
bức xạ khẩn trương, thành công của các cán bộ Cục An toàn bức xạ và hạt nhân tại Viêng Chăn được Bộ
Khoa học và công nghệ Lào, các đồng nghiệp Lào và cư dân trong khu vực có sự cố ghi nhận, đánh giá
cao.
- Trong thời gian từ 23 - 29/11/2014, đã tổ chức cho 10 cán bộ quản lý của Lào sang thăm quan và làm
việc tại Việt Nam. Đoàn Lào đã đến thăm và làm việc tại Khoa Y học hạt nhân, bệnh viện Bạch Mai, Viện
Năng Lượng nguyên tử, Trung tâm kiểm tra không phá hủy NDE,... Trong khuôn khổ chuyến thăm quan,
ngày 25/11 Cục An toàn bức xạ và hạt nhân phối hợp với Vụ Khoa học, Bộ Khoa học và công nghệ Lào tổ
chức Hội thảo “Quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân”.
- Trong thời gian từ 23/11 đến 13/12/2014, cơ quan chủ trì đã tổ chức thành công chương trình tập huấn,

bồi dưỡng kiến thức chuyên môn về an toàn bức xạ cho 04 cán bộ của Lào. Tổ chức cho đoàn cán bộ của
Việt Nam sang dự Hội nghị tổng kết nhiệm vụ Nghị định thư tại Lào vào tháng 7/2015.
Tuy nhiên trong quá trình thực hiện, đề tài gặp một số khó khăn như: chưa lường hết các khó khăn về tổ
chức thực hiện các nhiệm vụ được giao nhất là việc thúc đẩy tiến độ công việc của phía đối tác nên tiến độ
các công việc bị chậm và chưa tổ chức được đoàn khảo sát hiện trạng nguồn phóng xạ trên toàn thổ Lãnh
thổ Lào do một số nguyên nhân chủ quan và khách quan khi phối hợp với đối tác phía Lào.
Có thể tìm đọc toàn văn Báo cáo kết quả nghiên cứu của Đề tài (Mã số 14807/2018) tại Cục Thông tin
Khoa học và Công nghệ Quốc gia.

P.T.T (NASATI)