Bộ KH&CN đặt ra một mục tiêu mang tính đột phá: 100% dịch vụ công thiết yếu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), qua đó tạo chuyển biến căn bản về chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và hiệu quả quản trị quốc gia.

 

Năm 2026 không chỉ là năm tiếp nối mà còn là năm bản lề để Việt Nam chuyển từ giai đoạn xây dựng nền tảng sang giai đoạn tạo ra kết quả thực chất trong chuyển đổi số (CĐS). Trọng tâm xuyên suốt là triển khai CĐS đồng bộ trên tất cả các lĩnh vực quản lý nhà nước, trong đó AI đóng vai trò công nghệ nền tảng, tạo ra sự thay đổi về chất trong phương thức điều hành, cung cấp dịch vụ công (DVC) và tương tác giữa Nhà nước với người dân, doanh nghiệp.

Mục tiêu đặt ra là đưa xếp hạng Chính phủ điện tử/Chính phủ số và Chỉ số DVC trực tuyến của Việt Nam vào Top 65 thế giới, đồng thời nâng tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình lên 70%. Đặc biệt, toàn bộ 100% DVC thiết yếu sẽ được tích hợp AI, từ tiếp nhận, phân loại, xử lý hồ sơ đến hỗ trợ, tư vấn và phản hồi người sử dụng.

Việc ứng dụng AI không chỉ giúp rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, giảm chi phí xã hội, mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, khả năng giám sát và chất lượng ra quyết định của cơ quan quản lý nhà nước.

Song song với đó, Bộ KH&CN đặt mục tiêu 100% cán bộ, công chức, viên chức được đào tạo kỹ năng số cơ bản; 100% bộ, ngành, địa phương đạt cấp độ 3 về quản trị dữ liệu, tạo nền tảng vững chắc cho triển khai AI trên quy mô toàn quốc. Dữ liệu được xem là “nguồn tài nguyên chiến lược” của kỷ nguyên số, là điều kiện tiên quyết để AI phát huy hiệu quả.

Một trụ cột then chốt để hiện thực hóa mục tiêu ứng dụng AI toàn diện trong DVC là hoàn thiện thể chế, hành lang pháp lý phù hợp với kỷ nguyên AI.

Quốc hội khoá 15 đã thông qua ban hành Luật AI (Luật số 134/2025/QH15) được xem là bước đi tất yếu, mang ý nghĩa lịch sử. Đây là công cụ pháp lý quan trọng nhằm vừa tạo không gian cho đổi mới sáng tạo, vừa quản lý hiệu quả các rủi ro tiềm năng do AI mang lại. Luật AI của Việt Nam hướng tới mục tiêu kép là lấp đầy khoảng trống pháp lý để quản lý các hình thức ứng dụng AI mới, đồng thời chuyển từ tư duy quản lý bị động sang tư duy kiến tạo chủ động. Qua đó, luật góp phần thể chế hóa chủ trương của Đảng, định hình AI trở thành động lực tăng trưởng kinh tế cốt lõi của quốc gia.

Luật AI của Việt Nam được xây dựng trên nguyên tắc lấy con người làm trung tâm, bảo đảm AI được phát triển và ứng dụng một cách an toàn, minh bạch, có trách nhiệm, vì lợi ích của xã hội. AI được xác định là công cụ hỗ trợ, không thay thế vai trò quyết định của con người; việc phát triển AI phải song hành với bảo vệ lợi ích quốc gia và quyền lợi công dân.

Luật AI được thiết kế theo mô hình luật khung, gồm 8 chương, 35 điều, tập trung quy định các nguyên tắc nền tảng, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết để kịp thời thích ứng với tốc độ thay đổi nhanh của công nghệ.

Luật AI tập trung giải quyết 6 nhóm vấn đề trọng tâm:

Thứ nhất, xác lập nguyên tắc và chính sách phát triển AI, khẳng định vai trò của Nhà nước trong quản lý, điều phối và kiến tạo hệ sinh thái AI quốc gia, bảo đảm phát triển vì con người.

Thứ hai, thiết lập cơ chế quản lý theo mức độ rủi ro, bảo đảm AI được phát triển, ứng dụng an toàn, minh bạch, có thể kiểm soát, đồng thời vẫn linh hoạt, khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Thứ ba, phát triển hạ tầng và chủ quyền AI quốc gia, bao gồm hạ tầng dữ liệu, hạ tầng tính toán và nền tảng dùng chung, bảo đảm an ninh, an toàn và tự chủ công nghệ.

Thứ tư, thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực, thông qua chính sách hỗ trợ nghiên cứu, đầu tư, đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Thứ năm, quy định đạo đức và trách nhiệm trong hoạt động AI, ban hành khung đạo đức AI quốc gia, bảo đảm không gây hại, không phân biệt đối xử, tôn trọng các giá trị nhân văn.

Thứ sáu, tăng cường giám sát, thanh tra và xử lý vi phạm, tạo niềm tin xã hội trong phát triển và ứng dụng AI.

Với mục tiêu 100% DVC thiết yếu ứng dụng AI, cùng hệ thống pháp luật đồng bộ và các nhiệm vụ triển khai trên mọi lĩnh vực, Bộ KH&CN kỳ vọng năm 2026 sẽ tạo bước chuyển căn bản trong CĐS quốc gia, nâng cao năng lực cạnh tranh, hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong kỷ nguyên số.

P.A (tổng hợp)