Nhu cầu sử dụng giá thủy lực di động liên kết xích trong khai thác lò chợ tại các mỏ than hầm lò ở Việt Nam là rất lớn.Theo đánh giá hiện trạng trữ lượng than tại vùng mỏ Quảng Ninh trữ lượng vỉa dày 1,8 ÷ 2,4 m khoảng 145 triệu tấn chiếm 34% tổng trữ lượng các vỉa dày trung bình đến dày. Bên cạnh đó, theo “Quy hoạch phát triển ngành than đến 2020 có xét triển vọng đến năm 2030” được Chính phủ Việt Nam phê duyệt điều chỉnh tại quyết định số 403/QĐ-TTg ngày 14/3/2016 thì sản lượng khai thác than sẽ tăng theo từng năm, đạt 47 ÷ 50 triệu tấn vào năm 2020; 51 ÷ 54 triệu tấn vào năm 2025 và 55 ÷ 57 triệu tấn vào năm 2030.

Thực tế hiện nay, việc khai thác lộ thiên đã dần khó khăn, để đạt được sản lượng trên, phải tăng cường đầu tư khai thác hầm lò. Hiện tại, ngành than đã có trên 30 mỏ than hầm lò và sẽ tiếp tục mở thêm các mỏ hầm lò mới, xu hướng là các mỏ ngày càng xuống sâu chẳng hạn năm 2009 mỏ than Hà Lầm là mỏ đầu tiên xuống sâu bằng công nghệ giếng đứng đã đạt độ sâu -300m so với mực nước biển; năm 2012, mỏ Núi Béo xuống độ sâu -381,6m; mỏ Khe Chàm đạt độ sâu -500m năm 2013 và mỏ Mạo Khê đạt - 452.5m năm 2014, …

Hơn nữa việc đẩy nhanh tiến độ cơ giới hoá, hiện đại hoá khai thác hầm lò cũng là động lực thúc đẩy và tạo điều kiện thuận lợi để ứng dụng sản phẩm vào thực tế sản xuất. Trong giai đoạn tới, Công ty than Hà Lầm và một số công ty khai tác than hầm lò khác có kế hoạch sử dụng loại giá thủy lực di động liên kết xích GX1800/16/24 vào sản xuất như và Công ty TNHH MTV than Khe Chàm.

Hiện tại, ở các mỏ than hầm lò nước ta đã sử dụng rất nhiều giá thủy lực di động liên kết xích, tuy nhiên các thiết bị này đều được nhập khẩu từ nước ngoài (100% là của Trung Quốc) với giá thành cao, các đơn vị sử dụng phải phụ thuộc vào nhà cung cấp khi bảo dưỡng, sửa chữa và thay thế các linh kiện, phụ tùng. Do đó, làm giảm tính chủ động trong sản xuất của đơn vị, ảnh hưởng đến năng suất cũng như các vấn đề quản lý khác.

Xuất phát từ thực tiễn trên, Chủ nhiệm đề tài Phạm Xuân Phi cùng nhóm nghiên cứu tại Công ty Cổ phần Công nghiệp ô tô - Vinacomin thực hiện đề tài “Hoàn thiện thiết kế công nghệ và chế tạo giá thủy lực di động liên kết xích dùng trong mỏ than hầm lò” với mục tiêu: Hoàn thiện thiết kế và công nghệ chế tạo giá thủy lực di động liên kết xích trong chống giữ lò phục vụ khai thác than; Chủ động chế tạo để cung cấp giá thủy lực di động liên kết xích và phụ tùng thay thế đáp ứng nhu cầu sử dụng trong nước, thay thế hàng nhập ngoại, tiết kiệm ngoại tệ cho các mỏ hầm lò khi đầu tư mua mới thiết bị công nghệ.

 

Sau thời gian nghiên cứu, đề tài đã thu được những kết quả như sau:

Với trữ lượng than tại các vỉa có chiều dày 1,8÷2,4m, có khả năng áp dụng giá xích, khai thác than bằng phương pháp khoan nổ mìn có trữ lượng rất lớn. Do vậy tiềm năng để áp dụng giá xích vào chống giữ là rất lớn. Tuy nhiên, đề tài còn tồn tại một số vấn đề về thiết kế sản phẩm chưa tính toán chi tiết và đầy đủ, sản phẩm thực tế của đề tài chỉ dừng lại chế tạo thử nghiệm 02 bộ sản phẩm theo dạng đơn chiếc và còn nhiều vấn đề bất cập khi sử dụng như hội đồng nghiệm thu đề tài đã chỉ ra: Cần hoàn thiện thiết kế, khắc phục nhược điểm để chế tạo các sản phẩm sau hoàn thiện hơn như: Mối hàn kết cấu ray trượt cần kiểm soát và nâng cao cơ tính chịu lực; Đặc biệt hai loại Gối trượt trong, Gối trượt ngoài yêu cầu đảm bảo tính lắp lẫn và khe hở di trượt êm nhẹ trong quá trình làm việc. Cần có kế hoạch chế tạo dự phòng các chi tiết thay thế mau mòn, chóng hỏng (Gối trượt ngoài, Gối trượt trong, Thanh đẩy, các linh kiện thủy lực...) để có thể cung cấp kịp thời cho các đơn vị trong quá trình thay thế, sửa chữa.

Nghiên cứu đã khắc phục được những nhược điểm nêu trên và đã hoàn thiện được thiết kế và làm chủ được công nghệ trong việc gia công chế tạo sản phẩm ở quy mô công nghiệp. Bằng việc ứng dụng các phương pháp thiết kế hiện đại kết hợp với thử nghiệm thực tế và tham vấn các chuyên gia trong và ngoài nước, dự án đã hoàn thiện tính toán thiết kế lại các thông số của sản phẩm, từ đó thiết kế mô hình 3D để phân tích kiểm nghiệm bền và tối ưu sản phẩm, trên cơ sở đó hoàn thiện hoàn thiện hoàn thiện bộ bản vẽ thiết kế; Hoàn thiện bộ quy trình công nghệ chế tạo chi tiết của thiết bị ở quy mô công nghiệp (Quy trình công nghệ gia công mái không giá; Quy trình công nghệ gia công mái hai giá; Quy trình công nghệ gia công mái đẩy; Quy trình công nghệ gia công cột chống thủy lực; Quy trình công nghệ gia công mái đẩy nhỏ; Quy trình công nghệ gia công xylanh tiến dầm; Quy trình công nghệ gia công tấm chắn đá; Quy trình công nghệ gia công xylanh đẩy mái; Quy trình công nghệ gia công xylanh đẩy cạnh; Quy trình công nghệ gia công tay đẩy); Hoàn thiện tiêu chuẩn cơ sở về yêu cầu thiết kế và quy trình công nghệ chế tạo của giá thủy lực di động liên kết xích; Hoàn thiện bộ tài liệu hướng dẫn sử dụng bảo dưỡng thiết bị; Hoàn thiện quy trình lắp ráp sản phẩm; Hoàn thiện tài liệu hướng dẫn vẫn hành sử dụng thiết bị; Hoàn thiện tiêu chuẩn cơ sở là một tài liệu rất quan trọng trong quá trình sử dụng thiết bị.

Sau khi đã hoàn thiện thiết kế nhóm nghiên cứu đã chế tạo thử nghiệm sản phẩm, trong dự án này đơn vị chủ trì đã chế tạo thành công và đầy đủ về số lượng (25 bộ giá xích) đảm bảo về chất lượng như đã đăng ký với Bộ Công Thương và đã phân phối sản phẩm đến các đơn vị sử dụng, điều đấy chứng tỏ sản phẩm đã đáp ứng các yêu cầu.

Có thể tìm đọc toàn văn báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 21049/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

Đ.T.V (NASTIS)