Nghiên cứu chế tạo vacxin nhị giá vô hoạt phòng bệnh đường hô hấp ở lợn do vi khuẩn Haemophillus parasuis và Bordetella bronchiseptica gây ra
Cập nhật vào: Thứ năm - 01/10/2026 00:03
Cỡ chữ
Chăn nuôi lợn là một trong những ngành sản xuất quan trọng, đáp ứng phần lớn nhu cầu tiêu thụ thịt của người dân. Tuy nhiên, bệnh đường hô hấp do vi khuẩn vẫn là một trong những nguyên nhân gây thiệt hại đáng kể cho người chăn nuôi do bệnh thường xảy ra phổ biến, khó chẩn đoán và điều trị. Trong đó, Haemophilus parasuis và Bordetella bronchiseptica là hai tác nhân quan trọng gây bệnh Glässer và viêm teo mũi truyền nhiễm ở lợn. Mặc dù đã có một số nghiên cứu về chủ đề này được thực hiện ở trong nước, nhưng các kết quả nghiên cứu còn phân tán, chưa đầy đủ và Việt Nam chưa chủ động sản xuất được vắc xin phòng bệnh do hai tác nhân này gây ra. Trong khi đó, vắc xin sử dụng hiện nay chủ yếu có nguồn gốc nhập khẩu và có giá thành cao. Vì vậy, việc nghiên cứu một cách hệ thống đặc điểm, vai trò gây bệnh của H. parasuis và B. bronchiseptica, đồng thời tuyển chọn chủng giống phù hợp để phát triển vắc xin nhị giá vô hoạt phòng bệnh đường hô hấp cho lợn là yêu cầu cần thiết và có ý nghĩa thực tiễn cao. Từ thực tế trên, nhóm nghiên cứu của TS. Nguyễn Thị Bích Thuỷ tại Viện thú y đã thực hiện đề tài: “Nghiên cứu chế tạo vacxin nhị giá vô hoạt phòng bệnh đường hô hấp ở lợn do vi khuẩn Haemophillus parasuis và Bordetella bronchiseptica gây ra” từ năm 2019 đến năm 2022.

Đề tài hướng đến thực hiện các mục tiêu sau: tuyển chọn được 2-3 chủng vi khuẩn Haemophilus parasuis và 1-2 chủng vi khuẩn Bordetella bronchiseptica đại diện, có đặc tính kháng nguyên cao, ổn định sử dụng làm giống chế tạo vacxin nhị giá phòng bệnh cho lợn; sản xuất được vacxin nhị giá vô hoạt phòng bệnh đường hô hấp do vi khuẩn Haemophilus parasuis và Bordetella bronchiseptica gây ra cho lợn, vacxin an toàn 100%, có hiệu lực bảo hộ cao ≥75% và được cơ quan có thẩm quyền kiểm nghiệm đạt yêu cầu; và xây dựng được quy trình chế tạo, bảo quản và sử dụng vacxin.
Trong nghiên cứu, các tác giả đã tuyển chọn chủng giống và sản xuất thử nghiệm vắc xin nhị giá vô hoạt phòng bệnh đường hô hấp ở lợn do Haemophilus parasuis và Bordetella bronchiseptica gây ra. Cụ thể, nhóm nghiên cứu đã phân lập và tuyển chọn được 03 chủng H. parasuis gồm VTHps2 thuộc serotype 5, VTHps1 thuộc serotype 4 và VTHps3 thuộc serotype 14; cùng 02 chủng B. bronchiseptica là VTBbr1 và VTBbr2. Các chủng được tuyển chọn có đặc tính kháng nguyên cao, ổn định, đáp ứng các tiêu chuẩn làm giống sản xuất vắc xin và đã được cơ quan có thẩm quyền kiểm nghiệm đạt yêu cầu.
Trên cơ sở các chủng giống đã tuyển chọn, nhóm nghiên cứu đã sản xuất thử nghiệm thành công 03 lô vắc xin nhị giá vô hoạt, sử dụng bổ trợ 20% keo phèn, với quy mô 2.500 liều/lô, tổng cộng 7.500 liều. Kết quả kiểm tra cho thấy cả 03 lô vắc xin đều đạt chỉ tiêu an toàn 100%, hiệu lực bảo hộ cao, đạt ≥80%. Sau 21 ngày tiêm vắc xin, lợn có khả năng đáp ứng miễn dịch và phòng bệnh do cả H. parasuis và B. bronchiseptica gây ra, với thời gian duy trì miễn dịch trên 4 tháng. Các lô vắc xin cũng được cơ quan có thẩm quyền kiểm nghiệm và xác nhận đạt yêu cầu về vô trùng, an toàn và hiệu lực bảo hộ, cho thấy sản phẩm có tiềm năng ứng dụng trong thực tiễn chăn nuôi.
Bên cạnh việc tạo ra sản phẩm vắc xin thử nghiệm, đề tài đã xây dựng và hoàn thiện 03 quy trình kỹ thuật, gồm: quy trình giữ giống vi khuẩn H. parasuis và B. bronchiseptica; quy trình sản xuất vắc xin nhị giá vô hoạt bằng công nghệ lên men sục khí; và quy trình bảo quản, sử dụng vắc xin. Cả 03 quy trình đều đã được Hội đồng nghiệm thu cấp cơ sở đánh giá và nghiệm thu đạt yêu cầu.
Kết quả nghiên cứu tạo cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc hoàn thiện sản phẩm, chủ động nguồn vắc xin phòng bệnh đường hô hấp cho lợn trong nước, góp phần giảm phụ thuộc vào vắc xin nhập khẩu và nâng cao hiệu quả phòng bệnh trong chăn nuôi.
Có thể tìm đọc báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 22597/2023) tại Cục Thông tin, Thống kê.
N.P.D (NASTIS)
Liên hệ
Tiếng Việt
Tiếng Anh











