Trong hoạt động xuất nhập khẩu ở Việt Nam hiện nay: việc quy đổi kết quả đo lượng khí thực hiện theo thỏa thuận giữa các bên ( áp dụng TCVN 7567:2006 "Khí dầu mỏ hóa lỏng- Quy tắc giao nhận", Tiêu chuẩn ASTMD.1250/API.2540/IP.200,...). Đối với LPG chủ yếu được giao nhận theo đại lượng đo khối lượng nên các doanh nghiệp không thực hiện việc quy đổi kết quả đo khối lượng LPG do khối lượng này tại điều kiện đo thực tế là không thay đổi ở điều kiện cơ sở, không ảnh hưởng đến việc giao nhận, thanh toán. Đối với CNG chủ yếu được giao nhận theo đại lượng đo thể tích và thanh toán trên cơ sở giá trị nhiệt lượng của khí (Nhiệt trị).

Trong các hoạt động nhập khẩu, vận chuyển, phân phối khí, kết quả đo lượng của khí theo đơn vị thể tích tại điều kiện cơ sở. Tuy nhiên trong hoạt động mua bán lẻ hầu hết các giao dịch giao nhận là lượng của khí theo đơn vị thể tích tại điều kiện thực tế. Vì vậy không đảm bảo thống nhất giá trị kết quả đo lượng của khí trong chuỗi quá trình từ khâu nhập khẩu, sản xuất đến khâu bán lẻ. Điều này có lợi cho doanh nghiệp nhưng gây thiệt hại cho khách hàng. Vì vậy theo ý kiến của một số doanh nghiệp như Tổng công ty khí, Công ty CP Gas Petrolimex,.. nhà nước cần có quy định, hướng dẫn thống nhất về quy đổi kết quả đo lượng của khí (LNG/CNG/LPG) tại điều kiện đo thực tế về điều kiện cơ sở để các doanh nghiệp giao nhận, thanh toán khí thuận lợi.

Xuất phát từ thực tiễn trên, Chủ nhiệm đề tài Trần Thị Thúy Hà cùng nhóm nghiên cứu tại Tổng Cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng thực hiện “Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để xây dựng văn bản kỹ thuật đo lường hướng dẫn quy đổi kết quả đo lượng của khí (LNG/CNG/LPG) theo đại lượng thể tích tại điều kiện đo thực tế về điều kiện cơ sở” với mục tiêu Xây dựng dự thảo văn bản kỹ thuật đo lường hướng dẫn quy đổi kết quả đo lượng của khí (LNG/CNG/LPG) tại điều kiện đo thực tế về điều kiện cơ sở.

Một số nước như Mỹ, Anh, Nga, Trung Quốc,... và tổ chức đo lường pháp định quốc tế (OIML) đều có hướng dẫn quy đổi kết quả đo lượng khí về điều kiện cơ sở sau khi thực hiện phép đo (ví dụ: nội dung hướng dẫn quy đổi các tài liệu hướng dẫn AGA No. 3, AGA No. 7, and AGA No. 8 của Hiệp hội Gas Hoa Kỳ; các khuyến nghị OIML R139, OIML R140) tài liệu nghiên cứu Thermal Expansion Coefficients, First Edition, August 1980, Reaffirmed, October 1993 của American Petroleum Institute, USA).

Ngành khí thế giới đang bước vào giai đoạn tăng trưởng ổn định với tốc độ tăng trưởng hàng năm đạt 2,5 % trong giai đoạn 2000-2016 và càng ngày càng trở thành một ngành năng lượng quan trọng của thế giới. Nhu cầu khí thiên nhiên thế giới tiếp tục tăng trưởng với tốc độ bình quân 1,8 %/năm ở giai đoạn 2016-2019 do tốc độ kinh tế giảm sút và nhiệt độ ấm áp toàn cầu, thậm chỉ còn giảm 2% năm 2020 do Đại dịch Covid. Động lực tăng trưởng của ngành khí thế giới đến từ thị trường các nước đang phát triển ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương, đặc biệt là Trung Quốc và Ấn Độ. Những thị trường này được kỳ vọng sẽ đạt mức tăng trưởng hàng năm trên 4 % trong giai đoạn 2021-2025 và đóng góp hơn 15 % vào mức tăng trưởng của ngành khí toàn cầu.

Thị trường các nước phát triển như Bắc Mỹ và Châu Âu đang bước vào giai đoạn bão hòa với tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm chỉ khoảng 0,6-1,4 % trong giai đoạn 2000-2016. Trước đây theo dự báo, giai đoạn 2016-2020 các khu vực này dự kiến tăng trưởng bình quân khoảng 1,2 %/năm nhưng thực tế Đại dịch Covid đã gây ra nhiều vẫn đề nghiêm trọng đặc biệt là năm 2020 (Bắc Mỹ: giảm 2,8% và Châu Âu giảm 7% trong 5 tháng đầu năm 2020). Thị trường thương mại LNG sẽ tiếp tục sôi động, nguồn cung chính đến từ Trung Đông, Mỹ và Nga. Giai đoạn 2016 – 2020 chứng kiến sự tăng trưởng xuất khẩu của Mỹ và Australia lên thị trường LNG toàn cầu trong đó nhu cầu nhập khẩu có sự chuyển dịch đáng kể với sự đóng góp của Trung Quốc và nhiều nước châu Á.

 

Sau thời gian nghiên cứu, đề tài đã thu được những kết quả như sau:

- Đã xây dựng được đầy đủ các báo cáo chuyên đề đáp ứng theo yêu cầu đặt ra trong thuyết minh nhiệm vụ đã phê duyệt.

- Dự thảo văn bản hướng đã đáp ứng được các yêu cầu, mục tiêu của nhiệm vụ, giải quyết được các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện.

- Kết quả thu được của đề án nghiên cứu phù hợp với Thuyết minh đề án được phê duyệt tại Quyết định số 03/QĐ-TĐC ngày 04/01/2021 của Tổng cục trưởng Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng về việc phê duyệt nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ thực hiện từ năm 2021 “Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để xây dựng văn bản kỹ thuật đo lường hướng dẫn quy đổi kết quả đo lượng của khí (LNG/CNG/LPG) theo đại lượng thể tích tại điều kiện đo thực tế về điều kiện cơ sở”.

Có thể tìm đọc toàn văn báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 21593/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

Đ.T.V (NASTIS)