Xây dựng Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội luôn là trọng tâm của các nền kinh tế qua các thời kỳ, thường được xây dựng cho khoảng thời gian 10-25 năm, trong đó tầm nhìn 20-25 năm tạo không gian cho chiến lược 10 năm. Tại Việt Nam, việc hình thành chiến lược phát triển kinh tế - xã hội lần đầu tiên được xây dựng vào năm 1990 với Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 1991-2000 và tầm nhìn đến năm 2020. Tính đến nay, Việt Nam đã có 04 Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội cho giai đoạn 10 năm (gồm các giai đoạn 1991-2000, 2001-2010, 2011-2020 và 2021-2030). Trải qua 4 lần xây dựng và triển khai, các định hướng chiến lược về phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là công nghiệp và thương mại, luôn được điều chỉnh phù hợp với bối cảnh phát triển của đất nước qua từng kỳ Đại hội Đảng. Ngành công thương đã đạt được những thành công lớn trong việc thực hiện các chủ trương, định hướng chiến lược phát triển công nghiệp và thương mại của Đảng và Nhà nước, đặc biệt trong 10 năm trở lại đây, mặc dù vẫn còn một số hạn chế. Việt Nam đang dần khẳng định vị thế là một trong những trung tâm sản xuất công nghiệp của khu vực và thế giới, thuộc nhóm các quốc gia có năng lực cạnh tranh công nghiệp trung bình cao (vị trí thứ 44 năm 2018, tăng 23 bậc so với 2010 và 50 bậc so với 1990). Trong đó, công nghiệp chế biến chế tạo trở thành động lực tăng trưởng chính của ngành, với sự dịch chuyển mạnh từ các ngành thâm dụng lao động sang các ngành công nghệ cao, có sự đóng góp lớn từ khu vực đầu tư nước ngoài. Các ngành công nghiệp ưu tiên, mũi nhọn như điện tử, dệt may, da giày, hóa chất, thực phẩm... đã trở thành những ngành công nghiệp lớn nhất cả nước, có năng lực cạnh tranh xuất khẩu cao.

 

Bối cảnh kinh tế thế giới đang trải qua nhiều biến động lớn với xu hướng bảo hộ mậu dịch gia tăng, xung đột thương mại Mỹ-Trung, và đại dịch COVID-19 đẩy nhanh quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này tạo ra cơ hội cho các quốc gia khác tham gia lấp đầy chuỗi sản xuất. Sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế số dưới tác động của Cách mạng công nghiệp 4.0 cũng mang lại cơ hội đổi mới sáng tạo, giúp các nền kinh tế đi sau tận dụng công nghệ để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, thay thế các hình thức sản xuất truyền thống gây ô nhiễm. Khuynh hướng rút ngắn chuỗi cung ứng bằng cách chuyển dịch sản xuất về trong nước của một số quốc gia cũng làm gia tăng tính cạnh tranh của sản xuất và thương mại toàn cầu. Chính vì vậy, Đề tài “Nghiên cứu đề xuất định hướng chiến lược phát triển ngành Công Thương giai đoạn 2021-2030” được TS. Trần Huy Hoàn và các cộng sự tại Vụ Kế hoạch, Bộ Công Thương thực hiện nhằm cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc hoạch định chính sách phát triển ngành trong giai đoạn tới.

Đề tài này hướng tới mục tiêu chung là đề xuất định hướng chiến lược phát triển ngành công thương giai đoạn 2021-2030. Để đạt được mục tiêu đó, nghiên cứu sẽ tập trung vào các mục tiêu cụ thể như sau: làm rõ cơ sở lý luận về định hướng chiến lược phát triển ngành công thương; đánh giá thực trạng phát triển cũng như các chủ trương, đường lối và chính sách phát triển ngành trong giai đoạn Chiến lược 2011-2020. Đồng thời, đề tài sẽ phân tích và dự báo bối cảnh thế giới và Việt Nam trong 10 năm tới (2021-2030) những tác động đến ngành công thương. Cuối cùng, dựa trên những phân tích này, nghiên cứu sẽ đề xuất định hướng chiến lược cụ thể cho ngành công thương giai đoạn 2021-2030, bao gồm các quan điểm, định hướng, tầm nhìn, mục tiêu, các đột phá chiến lược và giải pháp cụ thể.

Nhóm thực hiện đề tài “Nghiên cứu đề xuất định hướng chiến lược phát triển ngành Công Thương giai đoạn 2021-2030” đã làm rõ được cơ sở lý luận về định hướng chiến lược phát triển công nghiệp và thương mại; phân tích, đánh giá được các chủ trương, đường lối của Đảng về định hướng chiến lược phát triển công nghiệp và thương mại của Việt Nam qua các thời kỳ; đánh giá thực trạng phát triển ngành công thương giai đoạn 2011-2020 và đã đưa ra được các mục tiêu, quan điểm và định hướng chiến lược phát triển ngành công thương giai đoạn 2021-2030.

Báo cáo nghiên cứu của đề tài cũng đã làm rõ được sự kết nối giữa công nghiệp và thương mại trong tổng thể phát triển ngành công thương, lựa chọn định hướng phát triển công nghiệp để phục vụ định hướng xuất nhập khẩu, phát triển thị trường trong nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế về kinh tế. Báo cáo nghiên cứu cơ bản đã cung cấp luận cứ khoa học về định hướng chiến lược chung cho phát triển của ngành công thương trong giai đoạn 2021-2030./.

Có thể tìm đọc toàn văn báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 21169/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

P.T.T (NASTIS)