Trong việc sản xuất máy móc cơ giới phục vụ sản xuất nông nghiệp thì có nhiều ý tưởng và sản phẩm đến từ các nhà sáng chế không chuyên và đây là thực tế ở nước ta hiện nay. Với thế mạnh là thường xuyên tiếp xúc, làm việc và vận hành các thiết bị máy móc nông nghiệp, các nhà sáng chế không chuyên có rất nhiều các ý tưởng và sáng kiến để cải tiến, phát minh ra các loại máy phục vụ sản xuất, canh tác hay thu hoạch các sản phẩm nông nghiệp. Tuy nhiên, điểm yếu của các nhà sáng chế không chuyên là phần lớn đều không được đào tạo bài bản trong lĩnh vực thiết kế hay lập quy trình công nghệ gia công các chi tiết. Thường họ hay làm theo thói quen và kinh nghiệm, nên khi sản xuất hay chế tạo ra được một sản phẩm thường mất rất nhiều thời gian, từ khâu thiết kế đến gia công chế tạo và chạy thử hiệu chỉnh.

Qua trao đổi với nhà sáng chế không chuyên Nguyễn Đức Thành (huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang), người đã có nhiều phát minh, sáng chế trong lĩnh vực sản xuất các thiết bị, dụng cụ phục vụ sản xuất nông nghiệp, sau khi gửi kiến nghị lên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, ông đã đến làm việc và trao đổi với Viện nghiên cứu sáng chế và khai thác công nghệ, đơn vị cũng đã được lãnh đạo Bộ giao hỗ trợ, giúp đỡ nhà sáng chế không chuyên này hoàn thiện sản phẩm của mình. Nhà sáng chế đã đặt vấn đề với Viện trong việc hỗ trợ hoàn thiện sản phẩm máy bán tự động rải phân vi sinh và các phụ liệu nông nghiệp phục vụ cho sản sản xuất rau sạch tại Việt Nam. Đây là một sản phẩm ông đã đầu tư nhiều công sức nghiên cứu, cải tiến và chế tạo thử một số mẫu máy đưa vào ứng dụng. Tuy nhiên, do không được tiến hành bài bản, từ khâu lên ý tưởng thiết kế, điểu chỉnh kết cấu cho phù hợp đến lập các quy trình nguyên công gia công chế tạo các chi tiết, do đó các sản phẩm không đạt được độ ổn định như mong đợi. Ngoài ra, nhà sáng chế cũng không thiết lập được các bộ tài liệu từ thiết kế đến chế tạo cũng như kiểm thử, hướng dẫn vận hành nên các sản phẩm mới chỉ dừng lại ở khâu sản xuất chiếc một theo đặt hàng, các máy có chất lượng không đồng đều, độ ổn định khác nhau.

Để hỗ trợ nhà sáng chế hoàn thiện các ý tưởng của mình, nhóm nghiên cứu tại Viện nghiên cứu sáng chế và khai thác công nghệ do TS. Đỗ Đức Nam dẫn đầu, đã phối hợp với nhà sáng chế thực hiện đề tài: “Nghiên cứu hoàn thiện giải pháp công nghệ chế tạo máy rải phân vi sinh bán tự động trong sản xuất rau màu” trong thời gian từ năm 2020 đến năm 2022.

Trên thực tế triển khai, nhóm nghiên cứu đã tìm được nhiều loại máy rải phân từ nguồn thông tin sáng chế và khai thác được rất nhiều thông tin kỹ thuật, công nghệ hữu ích, phục vụ cho quá trình nghiên cứu cải tiến sản phẩm. Một số cải tiến và thành quả đạt được của máy rải phân sau khi nghiên cứu, thiết kế và chế tạo được đề cập dưới đây:

- Cải tiến hệ thống tự động điều chỉnh lưu lượng phân được rải phù hợp với yêu cầu thực tế của cây rau màu.

- Cải tiến, điều chỉnh độ rộng phân được rải theo sự thay đổi của chiều rộng luống.

- Điều chỉnh được khoảng cách giữ 2 bánh hệ thống lắp thùng chứa phân để phù hợp với chiều rộng của luống.

- Bổ sung được tính liên hợp đồng bộ giữa hoạt động rải và chuyển động của máy kéo, có thể ngắt hoạt động rải khi máy kéo vẫn chạy.

- Hỗ trợ xây dựng bộ hồ sơ thiết kế hoàn chỉnh cho máy rải phân dùng trong trồng rau màu cho nhà sáng chế và các cá nhân có nhu cầu khai thác chuyển giao.

- Hỗ trợ nhà sáng chế xây dựng quy trình công nghệ gia công các bộ phận của máy rải phân để triển khai sản xuất loạt lớn, đảm bảo sự ổn định và đồng đều về chất lượng máy.

- Máy rải phân cải tiến có công suất tăng gấp 3-4 lần so với máy rải phân hiện có của nhà sáng chế, do vậy năng suất rải cũng tăng lên trong một lần rải, máy không phải chất tải nhiều lần trong một ca làm việc cũng giúp hiệu quả làm việc của máy cũng tăng.

Với những cải tiến của máy rải phân được nhóm nghiên cứu, thiết kế cải tiến và chế tạo hoàn chỉnh, máy rải phân vi sinh hoạt động tốt, trơn tru và hiệu quả góp phần làm tăng năng suất, hiệu suất làm việc của loại máy nông nghiệp này, đồng thời làm gia tăng tính tự động hóa trong sản xuất nông nghiệp lên cao hơn, góp phần thay đổi tỷ lệ cơ giới hóa trong nông nghiệp, dần chuyển sang nền nông nghiệp công nghệ cao, làm gia tăng chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

Có thể tìm đọc toàn văn Báo cáo kết quả nghiên cứu (Mã số 21471/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

N.P.D (NASTIS)