Phát thanh số đang là xu hướng phát triển tất yếu của ngành phát thanh trên thế giới nhờ những ưu điểm vượt trội so với phát thanh tương tự, đặc biệt là chất lượng âm thanh cao, khả năng chống nhiễu tốt, sử dụng hiệu quả phổ tần và cung cấp nhiều dịch vụ giá trị gia tăng cho người nghe. Tại Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) đã và đang triển khai phát sóng thử nghiệm chuẩn phát thanh số DAB/DAB+ tại các khu vực đô thị lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, từng bước tiếp cận xu thế phát thanh hiện đại của khu vực và thế giới. Tuy nhiên, thị trường thiết bị thu thanh trong nước hiện nay vẫn chủ yếu sử dụng các máy thu sóng AM/FM giá rẻ, phần lớn được nhập khẩu từ nước ngoài, đặc biệt là Trung Quốc, với chất lượng và độ bền không đồng đều. Các thiết bị thu thanh số chuẩn DAB/DAB+ tại Việt Nam còn rất hạn chế, số lượng ít, giá thành cao và hầu như chưa có sản phẩm nào được nghiên cứu, thiết kế và sản xuất trong nước. Điều này gây khó khăn cho việc phổ cập phát thanh số cũng như làm giảm tính chủ động về công nghệ, thiết bị.

Từ thực tế trên, năm 2022, nhóm nghiên cứu của ThS. Vũ Hải Quang tại Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Công nghệ Truyền thông (R&D) đã thực hiện đề tài: “Nghiên cứu thử nghiệm tích hợp chip thu thanh số DAB/DAB+ với chíp vi xử lý lập trình nhúng”.

Mục tiêu của đề tài là nghiên cứu thiết kế mạch tích hợp giữa hai dòng chíp thu thanh số DAB+ và vi điều khiển để tạo ra sản phẩm Radio mẫu có thể thu thanh số, thu thanh tương tự kết hợp nghe nhiều kênh phát thanh (radio) qua internet.

Nhóm nghiên cứu đã thiết kế, tích hợp và thử nghiệm thành công các mẫu thiết bị thu thanh bao gồm: máy thu radio FM/Internet+, máy thu radio số FM/DAB+/Internet, phần mềm thử nghiệm thu radio thông qua chip vi xử lý kết nối với máy tính, cũng như mẫu thử nghiệm loa thông minh nghe radio Internet. Các thiết bị thử nghiệm hoạt động ổn định, cho chất lượng thu thanh tốt, âm thanh rõ, ít nhiễu và đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật đề ra.

Qua quá trình thử nghiệm thực tế, các chip vi xử lý và chip thu thanh số DAB/DAB+ được tích hợp cho thấy khả năng tương thích tốt, vận hành ổn định trong thời gian dài, không xảy ra hiện tượng treo hệ thống hay trôi tần số. Các mẫu radio thử nghiệm thu được đầy đủ các kênh phát thanh DAB+ đang phát sóng thử nghiệm của Đài Tiếng nói Việt Nam với chất lượng âm thanh stereo tốt, đồng thời vẫn đảm bảo khả năng thu sóng FM truyền thống và radio Internet.

Bên cạnh đó, các tác giả đã đề xuất xây dựng mô hình hệ thống quản lý thiết bị thu thanh số qua Internet dựa trên nền tảng công nghệ IoT, cho phép quản lý, giám sát, cập nhật phần mềm và nội dung từ xa. Đây là hướng phát triển phù hợp với xu thế chuyển đổi số và phát triển các thiết bị thu thanh thông minh trong tương lai.

Sản phẩm của đề tài là các thiết bị mẫu phục vụ nghiên cứu và định hướng phát triển ngành sản xuất radio trong nước theo tinh thần “Make in Vietnam”, đáp ứng xu thế chuyển đổi số và xây dựng nền tảng phát thanh số Việt Nam. Việc làm chủ công nghệ sản xuất radio giúp các sản phẩm trong nước đáp ứng sát nhu cầu công chúng, chủ động nâng cấp, cải tiến, cập nhật phần mềm và bổ sung tính năng mà không phụ thuộc vào nhà sản xuất nước ngoài. Kết quả nghiên cứu cũng góp phần hiện thực hóa chiến lược “Make in Vietnam” thúc đẩy chuyển dịch từ lắp ráp, gia công sang sáng tạo, thiết kế và phát triển các sản phẩm công nghệ số do Việt Nam làm chủ.

Có thể tìm đọc toàn văn báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 21718/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

N.P.D (NASTIS)