Hiện nay, nhu cầu sử dụng gỗ xây dựng rất lớn với tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, nhiều công trình nhà ở công trình dân dụng được gia tăng. Kèm theo đó là nhu cầu rất cao từ thực tế về gỗ tư nhiên có kích thước lớn làm khuôn cửa, trụ cột, bậc cầu thang, cửa. Trong khi đó, gỗ tự nhiên ngày càng cạn kiệt, gỗ nhập khẩu có giá thành cao. Để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, cần phải đổi mới, ứng dụng công nghệ mới để tiết kiệm nguyên liệu, chi phí sản xuất. Mặt khác, trong những năm gần đây, xu hướng các sản phẩm gỗ xuất khẩu có sự thay đổi lớn từ xuất khẩu đồ gỗ ngoại thất sang xuất khẩu đồ nội thất. Xu hướng xuất khẩu dạng bán nguyên liệu từ gỗ Keo có kích thước lớn (ở dạng ghép thanh, ghép khối) có xu hướng tăng cao ở thị trường châu Âu và Nhật Bản, Mỹ. Sản phẩm gỗ được dùng làm mặt bàn bếp, mặt bàn, bậc cầu thang.

Những loại hình công nghệ mới sản xuất gỗ ghép kích thước lớn, chất lượng cao thân thiện môi trường kể trên chưa có bất kỳ nghiên cứu nào ở nước ta đề cập đến. Gỗ ghép xuyên tâm dạng hình thang cân, hình thang vuông có kích thước lớn, độ bền cao, ổn định kích thước được sản xuất bằng công nghệ mới từ phôi gỗ hình thang sử dụng nguyên liệu gỗ rừng trồng hoàn toàn có tính khả thi cao. Từ những tấm gỗ ghép kích thước lớn có thể sử dụng trực tiếp làm mặt bàn bếp, mặt bàn hoặc cắt ngắn để tạo ra các phôi gỗ trong sản xuất đồ nội thất xuất khẩu như: bàn, ghế dùng cho văn phòng, phòng ngủ, phản gỗ, tủ gỗ; Đối với đồ gỗ trong xây dựng như khuôn cửa, cửa, bậc cầu thang, trụ cột. Do vậy, việc nghiên cứu công nghệ mới sản xuất một số loại gỗ ghép kích thước lớn, có chất lượng cao từ gỗ rừng trồng là rất cần thiết. Vì thế, nhóm nghiên cứu của PGS. TS. Tạ Thị Phương Hoa tại Trường Đại học Lâm nghiệp đã thực hiện đề tài: “Nghiên cứu ứng dụng công nghệ mới tạo gỗ ghép kích thước lớn thân thiện với môi trường từ gỗ rừng trồng dùng trong sản xuất đồ mộc và xây dựng” từ năm 2019 đến năm 2021.

Mục tiêu của đề tài là xây dựng được quy trình công nghệ tạo gỗ ghép kích thước lớn thân thiện với môi trường từ gỗ rừng trồng phục vụ sản xuất đồ mộc và xây dựng; và thiết lập được dây chuyền thiết bị sản xuất gỗ ghép kích thước lớn từ gỗ rừng trồng dùng trong sản xuất đồ mộc và xây dựng.

Dưới đây là một số kết quả nổi bật của đề tài:

1) Thiết kế, chế tạo được bộ gá xẻ phôi gỗ hình lục giác đều lắp đặt trên cưa vòng đứng. Bộ gá có kích thước chiều dài x chiều rộng: 3200 x 450 mm, áp dụng cho xẻ gỗ hình thang có đường kính từ 8 đến 30 cm, chiều dài khúc gỗ tròn từ 60 -150 cm. Khúc gỗ có hình lục giác đều được xẻ tạo phôi gỗ hình thang.

2) Xây dựng được quy trình công nghệ mới xẻ gỗ tạo phôi hình thang sản xuất gỗ ghép theo 2 phương pháp xẻ hình thang, xẻ gỗ tạo hình lục giác đều, sau đó tạo phôi gỗ hình thang; xẻ phức hợp tạo phôi gỗ hình thang và ván chữ nhật; Quy trình công nghệ được công nhận Tiến bộ kỹ thuật

3) Thiết lập chế độ sấy, quy trình sấy phôi gỗ hình thang của 2 loại gỗ Keo lai và gỗ Thông nhựa có chiều dày 42, 48, 48, 55 m.

4) Xây dựng quy trình công nghệ mới tạo gỗ ghép có kích thước lớn thân thiện môi trường từ gỗ Keo lai, gỗ Thông nhựa, 2440 x610 x500 mm.

5) Tạo thử nghiệm 10,4 m3 gỗ ghép khối có kích thước 2400 x 610 x500 mm từ gỗ Keo lai 3m3 và Thông nhựa 7,4 m3 . Sản phẩm gỗ ghép khối gồm 13 lớp, trong đó lớp phôi gỗ hình thang cân là 11 lớp, số lớp ván xuyên tâm (ván chữ nhật là 2 lớp).

 6) Về chất lượng gỗ ghép kích thước lớn: gỗ ghép từ gỗ Keo lai có khối lượng riêng là 0,633 g/cm3 và 0,646 g/cm3, độ bền uốn tĩnh: 79,2 và 79,7 MPa, tương đương với gỗ nhóm IV theo TCVN 12619-2:2019 (nhóm V theo TCVN 1072-71); độ bền ngón ghép khi chịu uốn tĩnh bằng 31,9 MPa và 32,3 MPa, lớn hơn 26 MPa, độ bền kéo trượt màng keo giữa các lớp ván 6,92 MPa và 7,06 MPa, lớn hơn 4 MPa, đáp ứng yêu cầu gỗ ghép làm đồ mộc xây dựng và nội thất theo Tiêu chuẩn GOST 30972-2002.

7) Tạo sản phẩm thử nghiệm từ gỗ ghép kích thước lớn: 02 bộ bàn ghế từ gỗ ghép kích thước lớn gỗ Keo lai và Thông nhựa: 02 bộ cửa, khuôn cửa từ gỗ Thông nhựa và gỗ Keo. Các sản phẩm đều đáp ứng yêu cầu sử dụng và có chất lượng tốt.

10) Thiết lập dây chuyền thiết bị và công nghệ sản xuất gỗ ghép khối từ gỗ rừng trồng, công suất 1000 m3 trên cơ sở dây chuyền sản xuất ván ghép thanh của Công ty Cổ phần Woodsland Tuyên Quang. Đánh giá hiệu quả kinh tế dây chuyền sản xuất gỗ ghép kích thước lớn từ gỗ Keo, gỗ Thông nhựa.

11) Nâng cao tỷ lệ lợi dụng gỗ tròn khi sản xuất gỗ ghép từ phôi hình thang tăng 15,12% đối với gỗ Keo, giá thành giảm 23,18% so với phương pháp sử dụng phôi gỗ hình chữ nhật cùng chiều dày; đối với gỗ Thông nhựa tỷ lệ lợi dụng gỗ khi xẻ đạt 15,41% đối với gỗ Thông nhựa; giá thành sản xuất giảm 24,33% so với công nghệ làm từ phôi hình chữ nhật xẻ theo phương pháp xẻ suốt tạo phôi chữ nhật.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn hết sức quan trọng, tạo xu hướng mới về sử dụng và nâng cao giá trị kinh tế gỗ rừng trồng, góp phần phát triển kinh tế xã hội.

Có thể tìm đọc toàn văn Báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 21120/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

N.P.D (NASTIS)