Với công tác nghiên cứu địa chất nói chung và đánh giá tiềm năng về khoáng sản nói riêng, các phương pháp nghiên cứu luôn có những mặt ưu và nhược điểm nhất định. Các mỏ khoáng riêng lẻ nằm trong hệ thống quặng hóa được thành tạo từ những quá trình địa chất phức tạp dẫn đến sự tập trung có chọn lọc của một hoặc nhiều thành phần quặng. Để hiểu biết một cách sâu sắc và ứng dụng hiệu quả các phương pháp nghiên cứu trong điều tra đánh giá tiềm năng quặng graphit đới sông Hồng phải sử dụng cách tiếp cận hệ thống, có nghĩa là là phải sử dụng tổng hợp và hài hòa các phương pháp nghiên cứu dựa trên cơ sở khoa học, thống nhất phát huy những ưu điểm của các phương pháp nghiên cứu và hạn chế tối đa những nhược điểm. Ngoài ra, nghiên cứu không chỉ cho các mỏ khoáng hay các điểm quặng riêng lẻ mà phải nghiên cứu cả hệ thống quặng hóa (đới sông Hồng), làm rõ nguồn gốc, cấu trúc khống chế quặng hóa từ đó xây dựng được mô hình phân bố quặng graphit khu vực nghiên cứu.

Việc xác lập và áp dụng tổ hợp các phương pháp và quy trình kỹ thuật hiện đại trong điều tra đánh giá tiềm năng quặng graphit đòi hỏi phải tập hợp toàn bộ dữ liệu về các nhóm phương pháp nghiên cứu, đặc điểm địa chất, cấu trúc, sinh khoáng v.v.. Trên cơ sở một tổ hợp thông tin về hệ thống phương pháp, các kết quả khảo sát bổ sung và kiểm chứng kết quả, các số liệu giải đoán định lượng dựa trên nền tảng các phương pháp toán – địa chất kết hợp với GIS trong phòng và kết quả khảo sát tại thực địa, kết quả phân tích có hệ thống hàng loạt thông số về thành phần vật chất, đối sánh với các tài liệu khác về địa chất, kiến tạo, sinh khoáng và các số liệu, kết quả nghiên cứu hiện có từ nhiều cơ quan nghiên cứu khác nhau cũng như các quan điểm địa chất mới trong xây dựng phương pháp, luận giải và xác lập quy trình một cách khoa học nhất, đảm bảo tính hiệu quả cao phù hợp với điều kiện khoa học và công nghệ của Việt Nam.

Xuất phát từ thực tiễn trên, Chủ nhiệm đề tài Thạc sĩ Nguyễn Chí Công cùng nhóm nghiên cứu tại Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội thực hiện “Nghiên cứu xây dựng mô hình đánh giá tiềm năng quặng graphit đới sông Hồng bằng các phương pháp toán địa chất kết hợp GIS” với mục tiêu: Làm rõ nguồn gốc và điều kiện thành tạo quặng graphit đới sông Hồng; Xây dựng mô hình quặng hóa graphit các tụ khoáng điển hình được lựa chọn thuộc đới sông Hồng; Áp dụng các phương pháp toán địa chất kết hợp GIS để phân vùng triển vọng và đánh giá tiềm năng quặng graphit đới sông Hồng, Việt Nam.

Sau thời gian nghiên cứu, đề tài đã thu được những kết quả như sau:

1. Trong đới sông Hồng chủ yếu tồn tại graphit nguồn gốc trầm tích biến chất là chủ yếu và biến chất trao đổi, các thân quặng nằm trong đá gneis biotit và gneis biotit silimanit màu xám đen, xám xanh của hệ tầng Núi Voi (PPnv) và đá phiến thạch anh silimanit (±biotit, granat), đá phiến thạch anh biotit (± silimanit, granat) thuộc hệ tầng Ngòi Chi - Tập 1(PP1 nc1).

2. Trên cơ sở tổng hợp các kết quả đo vẽ địa chất và điều tra khoáng sản các tỉ lệ từ 1:200.000 đến 1:25.000 đã tiến hành xây dựng bộ tiêu chí tiền đề - dấu hiệu phục vụ công tác xây dựng mô hình dự báo tiềm năng quặng graphit đới sông Hồng bao gồm các tiền đề: địa tầng, cấu trúc địa chất, magma; các dấu hiệu: vết lộ thân khoáng, các hiện tượng biến chất, địa vật lý.

3. Đã thành lập được bộ cơ sở dữ liệu dạng số liên quan đến nguồn gốc trầm tích biến chất của quặng graphit; đồng thời đã nghiên cứu và đề xuất quy trình dự báo tiềm năng quặng graphit phù hợp phục vụ công tác phân vùng triển vọng và dự báo tiềm năng tài nguyên graphit đới sông Hồng.

4. Xây dựng được mô hình quặng hóa graphit cho 02 khu vực: các mỏ, điểm mỏ thuộc khu vực Bảo Hà - Lào Cai và các mỏ, điểm mỏ thuộc khu vực Văn Yên - Yên Bái; đã dự báo được các diện tích triển vọng, kết quả dự báo có thể là tài liệu tham khảo hữu ích định hướng cho công tác tìm kiếm thăm dò sau này.

5. Thành lập được sơ đồ dự báo tiềm năng quặng graphit tỷ lệ 1:500.000 cho đới sông Hồng nhằm tạo luận cứ khoa học và cơ sở định hướng công tác tìm kiếm, thăm dò và đầu tư phát triển các mỏ graphit mới trong tương lai phù hợp với định hướng phát triển của Nhà nước và nhu cầu của thị trường tiêu thụ graphit trong nước và thế giới.

Có thể tìm đọc toàn văn báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 20776/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

Đ.T.V (NASTIS)