Nhằm đánh giá toàn diện hiện trạng nguồn gen cây lá kim quý hiếmm PGS. TS. Trần Huy Thái cùng các cộng sự tại Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) đã thực hiện đề tài “Nguồn thực vật có tinh dầu của một số loài Thông ở Việt Nam” với mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là xác định thành phần loài, đặc điểm phân bố, hàm lượng và thành phần hóa học tinh dầu, đặc biệt ưu tiên các loài mới, có tiềm năng kinh tế - xã hội và ý nghĩa khoa học cao. Thông qua việc tập hợp và hệ thống hóa các dữ liệu thực tế này, đề tài hướng tới mục tiêu lâu dài là cung cấp tư liệu chuyên sâu để biên soạn và xuất bản tập 3 của bộ sách “Nguồn thực vật có tinh dầu từ một số loài Thông ở Việt Nam”, tạo cơ sở tri thức vững chắc cho việc bảo tồn và phát triển tài nguyên thực vật.

Nghiên cứu đã điều tra, đánh giá toàn diện về hình thái, sinh thái, phân bố, mật độ và khả năng tái sinh tự nhiên của 24 loài cây lá kim quý hiếm tập trung tại các vùng phân bố trọng điểm của Việt Nam bao gồm Tây Bắc,Đông Bắc, Hoàng Liên Sơn, Tây Nguyên. Các loài tiêu biểu có giá trị bảo tồn và khoa học cao như Hoàng đàn hữu liên, Bách xanh, Sa mu dầu, Bách vàng, Thủy tùng, Thông xuân nha, Vân sam Fan Si Pang, Thông lá dẹt, Pơ mu, Thông đỏ Trung Quốc, Du sam núi đá...

Nhóm chất phổ biến là các hợp chất thuộc nhóm Monoterpene như a-pinene và Limonene, chiếm ưu thế ở hầu hết các loài cây lá kim. Một số loài chứa các hợp chất hiếm hoặc có tỷ lệ cao vượt trội như Myrcen ở Thông xuân nha hay Germacrene D ở Thông nàng.

Những kết quả thu được không chỉ là dẫn liệu khoa học mới mẻ, có giá trị đăng tải trên các tạp chí quốc tế uy tín, mà còn là "kim chỉ nam" cho việc hoạch định chính sách bảo tồn nguồn gen. Việc hiểu rõ về thành phần hóa học tinh dầu mở ra triển vọng ứng dụng các loài Thông này trong công nghiệp dược phẩm và hương liệu, góp phần phát triển kinh tế gắn liền với bảo vệ đa dạng sinh học tại Việt Nam.

Có thể tìm đọc toàn văn báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 21539/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

P.T.T (NASTIS)