Duyên hải miền Trung là vùng trồng lạc trọng điểm của cả nước và cây lạc có vai trò hết sức quan trọng đối với cộng đồng dân cư ở khu vực này. Bên cạnh giống mới, thì chất lượng giống cũng là nguyên nhân chính hạn chế tiềm năng năng suất lạc trên địa bàn do các đơn vị kinh doanh cung cấp hạt giống chưa quan tâm đến sản xuất, kinh doanh giống lạc cho thị trường, cũng như chưa hình thành được vùng nhân giống chủ động.

Trong thời gian qua, các đơn vị chức năng của vùng sinh thái này đã thu thập các giống lạc mới năng suất cao như giống LDH.01, L14, L18, LDH.04… để sản xuất. Tuy nhiên, đây là những giống thâm canh nên rất mẫn cảm với những điều kiện canh tác bất lợi như thiếu nước, không chịu được đất mặn, nghèo dinh dưỡng… đặc biệt tỷ lệ nẩy mầm trên đồng ruộng cao và tỷ lệ nhân, hàm lượng dầu giảm đáng kể khi gặp điều kiện canh tác bất lợi. Chính vì vậy, các giống mới có tiềm năng năng suất cao chiếm tỷ lệ ít trong sản xuất, chủ yếu vẫn là các giống cũ địa phương năng suất thấp như: lạc lỳ, mỏ két được sử dụng. Trong khi đó, giống lạc LDH.09 là giống cho năng suất cao, ít mẫn cảm với điều kiện canh tác bất lợi, có thời gian sinh trưởng trung bình, tỷ lệ nhân và hàm lượng dầu cao, chống chịu trung bình với bệnh héo xanh, chịu mặn ở mức trung bình, đặc biệt thích nghi với điều kiện sản xuất vùng ven biển Nam Trung bộ. Chính vì vậy, nhóm nghiên cứu của ThS. Phạm Vũ Bảo tại Viện Khoa học kỹ thuật nông nghiệp Duyên hải Nam trung bộ đã thực hiện đề tài: “Sản xuất thử nghiệm giống lạc LDH.09 tại vùng ven biển Nam Trung bộ” trong thời gian từ năm 2019 đến năm 2021.

Đề tài hướng đến thực hiện mục tiêu hoàn thiện được quy trình sản xuất hạt giống, quy trình kỹ thuật thâm canh và mở rộng sản xuất giống lạc LDH.09 tại vùng đất ven biển Nam Trung bộ nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu, cung cấp giống lạc LDH.09 phục vụ phát triển sản xuất.

Dưới đây là một số kết quả nổi bật của đề tài:

(1) Hoàn thiện được 2 quy trình sản xuất hạt giống và quy trình thâm canh đối với giống lạc LDH.09

- Quy trình sản xuất hạt giống lạc LDH.09 với các biện pháp canh tác bổ sung là phun chế phẩm Bidamin (Paclobutrazol) vào thời điểm cây lạc sau khi ra hoa 25 ngày với nồng độ 600ppm, thì năng suất đạt trên 30 tạ/ha và hạt giống đạt yêu cầu theo Quy chuẩn quốc gia QCVN01-48:2011/BNNPTNT.

- Quy trình thâm canh đối với giống lạc LDH.09 trên vùng đất ven biển Nam Trung bộ với biện pháp canh tác bổ sung và thay thế là: liều lượng phân đạm 45 kgN/ha, 110 kgP205/ha với tưới nước theo minni pan, thì năng suất bình quân đạt 35,5 tạ/ha. Lượng nước tiết kiệm được 500-700 m3 so với tưới theo phương pháp truyền thống.

(2) Trong kỳ dự án đã sản xuất, sử dụng và tiêu thụ 1,045 tấn hạt giống siêu nguyên chủng, 9,85 tấn hạt giống nguyên chủng và 104,0 tấn hạt giống xác nhận của giống lạc LDH.09. Hạt giống các cấp được sản xuất từ dự án đạt Quy chuẩn Quốc gia QCVN01-48:2011/BNNPTNT.

(3) Sản xuất được 10 ha giống lạc thương phẩm LDH.09 với sản lượng đạt 35,45 tấn và năng suất đạt từ 34,2 - 36,7 tạ/ha và cao hơn từ 27,6 - 28,7% so với giống lạc L14 đối chứng.

Việc sử dụng giống lạc LDH09 để chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa và xen canh hoặc luân canh với cây sắn trên vùng đất cát ven biển đã giảm thiểu áp lực nguồn nước tưới vì nhu cầu nước ít hơn cây lúa, tăng độ phì của đất nhờ hệ thống nốt sần và thân lá để lại đất sau thu hoạch, hạn chế xói mòn rửa trôi nhờ tăng diện tích che phủ đất do xen canh và giảm phát thải khí nhà kính. Bên cạnh giống, việc sử dụng quy trình thâm canh của dự án cũng giảm phát thải khí nhà kính do bón phân hợp lý và tiết kiệm được nước tưới.

Có thể tìm đọc toàn văn Báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 21147/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

N.P.D (NASTIS)