Bảo tồn, khai thác và phát triển các giống vật nuôi bản địa đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng hệ sinh thái và cung cấp nguồn thực phẩm chất lượng cao. Mặc dù các giống nhập nội mang lại năng suất lớn, các giống nội địa như Ngan Trâu và Vịt Minh Hương vẫn giữ vị trí đặc biệt nhờ chất lượng thịt, trứng thơm ngon đặc trưng và khả năng thích nghi tốt với điều kiện chăn nuôi quảng canh, tận dụng của bà con vùng núi.

Ngan Trâu, phổ biến ở trung du, miền núi phía Bắc và Duyên hải miền Trung, có lông đen tuyền, thịt thơm ngon, kháng bệnh tốt và khả năng ấp nở, nuôi con khéo léo, rất phù hợp với chăn nuôi nông hộ. Vịt Minh Hương, có nguồn gốc từ Tuyên Quang, nổi bật với sức đề kháng và khả năng thích nghi cao, thịt và trứng được đánh giá cao bởi người tiêu dùng Việt Nam.

Trong giai đoạn 2015-2017, Viện Chăn nuôi đã thực hiện dự án bảo tồn nguồn gen quý hiếm, bao gồm Ngan Trâu tại Nghệ An và Vịt Minh Hương tại Tuyên Quang. Tuy nhiên, việc bảo tồn chủ yếu ở quy mô hộ gia đình, chưa áp dụng kỹ thuật chọn lọc, dẫn đến năng suất thấp và không ổn định. Để khai thác hiệu quả nguồn gen này, việc chọn lọc và xây dựng đàn hạt nhân, đàn sản xuất đạt chuẩn là cần thiết.Do vậy, xuất phát từ thực tiễn này, TS. Nguyễn Quý Khiêm và cộng sự tại Trung tâm nghiên cứu gia cầm Thụy Phương đã thực hiện dự án “Sản xuất thử nghiệm ngan Trâu và vịt Minh Hương tại một số tỉnh miền núi phía Bắc và Bắc Trung Bộ” nhằm khai thác và phát triển hiệu quả nguồn gen Ngan Trâu và Vịt Minh Hương; hoàn thiện quy trình chăn nuôi ngan Trâu, vịt Minh Hương sinh sản và thương phẩm; và xây dựng mô hình nuôi thương phẩm Ngan Trâu và Vịt Minh Hương.

Sau một thời gian thực hiện, dự án thu được các kết quả chính như sau:

1. Đánh giá hiện trạng chăn nuôi ngan Trâu, vịt Minh Hương: Xác định được đặc điểm ngoại hình đặc trưng của Ngan Trâu, Vịt Minh Hương, phương thức chăn nuôi, quy mô và các chỉ tiêu sản xuất cơ bản, làm nền tảng cho việc chọn lọc đàn hạt nhân.

2. Xây dựng đàn ngan Trâu, vịt Minh Hương hạt nhân:

- Thiết lập tiêu chuẩn cơ sở và quy trình chọn lọc đàn hạt nhân cho cả hai giống.

- Đàn hạt nhân Ngan Trâu: quy mô 200 mái sinh sản, năng suất trứng đạt 86,80 quả/mái/năm, tỷ lệ trứng có phôi 96,67%.

- Đàn hạt nhân Vịt Minh Hương: quy mô 300 mái sinh sản, năng suất trứng đạt 224,32 quả/mái/năm, tỷ lệ trứng có phôi 92,96%.

3. Xây dựng đàn sản xuất:

- Thiết lập tiêu chuẩn cơ sở cho đàn sản xuất Ngan Trâu và Vịt Minh Hương.

- Đàn sản xuất Ngan Trâu: quy mô 400 mái sinh sản, năng suất trứng đạt 80,72-81,59 quả/mái/năm, tỷ lệ trứng có phôi 95,14-95,24%.

- Đàn sản xuất Vịt Minh Hương: quy mô 600 mái sinh sản, năng suất trứng đạt 215,02-215,93 quả/mái/năm, tỷ lệ trứng có phôi 91,71-92,06%.

4. Hoàn thiện quy trình chăn nuôi:

- Xác định cả phương thức nuôi nhốt có sân chơi và nuôi bán chăn thả đều phù hợp cho Ngan Trâu và Vịt Minh Hương sinh sản và thương phẩm.

- Xây dựng hoàn chỉnh quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh thú y phòng bệnh.

5. Xây dựng mô hình thương phẩm:

- 02 mô hình ngan Trâu thương phẩm: quy mô 500 con/mô hình. Khối lượng cơ thể lúc 12 tuần tuổi: ngan trống đạt 3518,4-3532,7g, ngan mái đạt 2184,5-2185,1g. Tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng là 3,33-3,35kg.

- 02 mô hình vịt Minh Hương thương phẩm: quy mô 1000 con/mô hình. Khối lượng cơ thể lúc 12 tuần tuổi đạt 1852,80-1883,27g. Tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng là 2,96-3,02kg.

Dựa trên các kết quả đạt được, nhóm thực hiện dự án mong muốn được tiếp tục thực hiện các nghiên cứu đề tài chọn lọc để tạo ra hai dòng ngan Trâu và vịt Minh Hương, nhằm phát huy ưu thế lai trong sản xuất.

Có thể tìm đọc toàn văn báo cáo kết quả nghiên cứu (mã số 20984/2022) tại Cục Thông tin, Thống kê.

P.T.T (NASTIS)