Quảng Ngãi là một tỉnh thuộc vùng Duyên hải miền Trung của nước ta, có đường bờ biển dài 150 km từ An Tân đến Sa Huỳnh với một số bãi tắm đẹp như: Sa Huỳnh, Lệ Thủy, Khe Hai, Minh Tân... Quảng Ngãi cũng được biết đến là một tỉnh có nhiều tiềm năng phát triển du lịch tự nhiên từ núi Thiên Ấn, khu du lịch Thác Trắng, Thạch Nham cho đến huyện đảo Lý Sơn. Ngoài ra, Quảng Ngãi còn là một địa chỉ có nhiều các di tích cách mạng, di tích lịch sử, danh nhân, 23 di tích lịch sử văn hóa và 2 di tích lịch sử danh nhân Quốc gia, cùng với một loạt các di chỉ văn hóa Sa Huỳnh cách ngày nay 2000 - 3000 năm. Trong quá trình hội nhập, ngành du lịch đã giúp cho việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, tài nguyên thiên nhiên, tạo nhiều việc làm, nâng cao đời sống nhân dân, góp phần quảng bá hình ảnh tỉnh Quảng Ngãi cũng như đất nước, con người Việt Nam.

Nằm trong chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn 2030, kim chỉ nam định hướng trong ngành Du lịch là ứng dụng công nghệ thông tin. Việc ứng dụng công nghệ GIS vào xây dựng cơ sở dữ liệu du lịch trong những năm gần trở lại được áp dụng mạnh mẽ, triển khai trên một số địa phương có thế mạnh du lịch – văn hóa dân tộc đa dạng như: Huế, Hạ Long, Tây nguyên, Đà Nẵng … Các trung tâm, viện, trường đại học thực hiện nghiên cứu ứng dụng GIS trong du lịch phần lớn đã thể hiện được thực trạng, làm nổi bật điểm mạnh của du lịch từng địa phương.

Một thế mạnh của việc xây dựng cơ sở dữ liệu có sử dụng công nghệ GIS, đó là việc toàn bộ các cơ sở dữ liệu thô, khi được số hóa bằng hệ thống GIS sẽ được chuyển thành dạng dữ liệu có yếu tố địa lý, có thể liên kết đồng thời đối với đối tượng không gian mà cơ sở dữ liệu đề cập tới. Các thông tin địa lý có thể biểu thị theo các dạng tỷ lệ khác nhau. Trong lĩnh vực du lịch, hệ cơ sở dữ liệu này còn cho phép trả lời nhiều câu hỏi từ người sử dụng về những vấn đề cần thiết trước khi họ ra quyết định lựa chọn đi du lịch tại điểm đến.

Hầu hết những điểm du lịch lớn trên thế giới đã có hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ rất tốt cho khách du lịch từ: Dịch vụ du lịch (ẩm thực - nhà hàng, giải trí, mua sắm hàng lưu niệm, lưu trú, lữ hành, dịch vụ vận chuyển, khu du lịch, trung tâm du lịch, tour tuyến du lịch); tài nguyên du lịch nhân văn, tài nguyên du lịch tự nhiên (vườn quốc gia, biển, đầm phá, suối, thác, sông, hồ, đồi, núi) và số liệu du lịch (dự án du lịch, số liệu thống kê du lịch)… Cho tới nay, vẫn chưa có một công trình nào về phát triển du lịch tỉnh Quảng Ngãi dựa trên nền tảng công nghệ GIS.

Xuất phát từ thực tiễn trên, Chủ nhiệm đề tài Tiến sĩ Nguyễn Xuân Hòa cùng nhóm nghiên cứu tại Viện Địa lí Nhân văn thực hiện đề tài “Ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ phát triển du lịch tỉnh Quảng Ngãi” với mục tiêu Ứng dụng công nghệ GIS xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ phát triển du lịch tỉnh Quảng Ngãi.

- Đề tài đã làm rõ được cơ sở lý luận và thực tiễn về hệ thống thông tin địa lý (GIS), làm rõ cơ sở lý luận về cơ sở dữ liệu cũng như cơ sở dữ liệu du lịch sử dụng công nghệ GIS. Xác định rõ các khái niệm về GIS, cơ sở dữ liệu, hệ quản trị cơ sở dữ liệu cũng như cơ sở dữ liệu du lịch sử dụng công nghệ GIS. Nhận diện vai trò, chức năng của công nghệ GIS và tiến hành xây dựng qui trình số hóa cơ sở dữ liệu phục vụ phát triển du lịch tỉnh Quảng Ngãi.

- Đề tài cũng đã khái quát hóa địa bàn nghiên cứu, các đặc điểm tự nhiên từ yếu tố địa hình, khí hậu, thủy văn, đặc điểm đất đai, sinh vật cho đến các yếu tố về kinh tế, xã hội, dân cư, đặc điểm tài nguyên du lịch, hiện trạng phát triển du lịch tỉnh Quảng Ngãi và xu hướng phát triển du lịch thời kỳ 2010 – 2020.

- Tiến hành xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ phát triển du lịch tỉnh Quảng Ngãi. Hệ thống cơ sở dữ liệu này được thành lập dựa trên công nghệ GIS gồm có 2 hệ thống cơ sở dữ liệu riêng biệt: hệ thống cơ sở dữ liệu không gian và cơ sở dữ liệu thuộc tính. Hai hệ thống cơ sở dữ liệu này dễ dàng liên kết được với nhau thông qua các điểm du lịch đã được gắn vị trí địa lý, các thông tin liên quan tới điểm du lịch trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.

- Hệ thống cơ sở dữ liệu không gian gồm có các lớp thông tin thể hiện các điều kiện tự nhiên về địa hình, thủy hệ, khí hậu, đặc điểm thực, động vật, hệ thống giao thông, y tế… Hệ thống cơ sở dữ liệu thuộc tính được chia thành 3 nhóm dữ liệu chính: 01 nhóm dữ liệu về hệ thống tài nguyên du lịch tỉnh Quảng Ngãi gồm có 2 nhánh dữ liệu lớn: hệ thống tài nguyên du lịch tự nhiên và hệ thống tài nguyên du lịch nhân văn. Nhóm thứ hai gồm có các bảng thông tin thuộc tính về cơ sở hạ tầng, kỹ thuật phục vụ phát triển du lịch như: hệ thống giao thông, bệnh viện, nhà hàng, khách sạn, khu vui chơi giải trí, khu mua sắm… Nhóm dữ liệu thứ ba gồm các trường thông tin dữ liệu ngành du lịch về tổng lượng khách du lịch, doanh thu ngành du lịch, số lượng lưu trú cũng như khả năng chi tiêu của khách du lịch.

Đề tài cũng cũng đã đưa ra một số đề xuất để có thể xây dựng và khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu phục vụ phát triển du lịch tỉnh Quảng Ngãi cụ thể đối với cơ quan quản lý nhà nước về du lịch, các doanh nghiệp du lịch cũng như đối với người sử dụng. 

Ngày nay, khách du lịch có xu hướng tìm hiểu kỹ càng các điểm đến, giá trị nổi bật của tỉnh trước khi đưa ra quyết định lựa chọn hành trình, thông qua cách tiếp cận các dữ liệu được đưa lên hạ tầng mạng internet, mạng xã hội, các app về du lịch… Vì vậy, phát triển du lịch thông minh dựa trên nền tảng công nghệ GIS có thể nhanh chóng đáp ứng được những thông tin cần thiết của điểm đến, cũng như giúp du khách lựa chọn hành trình thông minh, phù hợp với sở thích và khả năng chi trả của mình.