Biến tế bào da người thành trứng trong bước đột phá về khả năng sinh sản
Cập nhật vào: Thứ ba - 25/11/2025 12:09
Cỡ chữ
Các nhà khoa học Mỹ đã tạo ra trứng người từ tế bào da có tiềm năng biến đổi phương pháp IVF (thụ tinh trong ống nghiệm) cho các cặp đôi hiếm muộn. Dù nghiên cứu hiện đang ở giai đoạn đầu, nhưng nếu các nhà khoa học có thể hoàn thiện quy trình, tế bào da sẽ cung cấp trứng có cùng gen cho những phụ nữ vô sinh do tuổi cao, bệnh tật hoặc can thiệp y tế. Quy trình tương tự cũng có thể được sử dụng để tạo ra trứng cho các cặp đôi đồng tính nam.

Mặc dù phụ nữ được kỳ vọng là đối tượng hưởng lợi chính, nhưng tế bào da được sử dụng để tạo trứng không nhất thiết phải lấy từ chính họ. Trong nghiên cứu, các nhà khoa học đã sử dụng tế bào da của phụ nữ, nhưng cũng có thể dùng tế bào da của nam giới. Khi tạo ra trứng từ tế bào da của nam giới, các cặp đôi đồng giới có thể được hưởng lợi.
Công trình nghiên cứu này dựa trên phương pháp nhân bản vô tính tiên phong vào những năm 1990 tại Viện Roslin ở Scotland. Nhóm nghiên cứu do ông Ian Wilmut dẫn đầu, đã sử dụng phương pháp chuyển nhân tế bào soma để tạo ra cừu Dolly. Quá trình này bao gồm việc lấy nhân từ một tế bào cừu trưởng thành và đặt nó vào trứng cừu đã được loại bỏ nhân. Trứng được cấy vào cơ thể cừu mẹ mang thai hộ.
Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học đã áp dụng phương pháp tương tự thông qua thu thập tế bào da từ phụ nữ và loại bỏ nhân của các tế bào. Nhân chứa 46 nhiễm sắc thể, mang khoảng 20.000 gen tạo nên mã di truyền của người. Mỗi nhân tế bào da được cấy vào một trứng hiến tặng khỏe mạnh đã được loại bỏ nhân.
Thách thức lớn mà các nhà khoa học phải đối mặt là trứng người khỏe mạnh chỉ chứa 23 nhiễm sắc thể. 23 nhiễm sắc thể khác sẽ đi vào tinh trùng khi thụ tinh và cần cho trứng đã thụ tinh phát triển thành phôi và cuối cùng là em bé. Để xử lý vấn đề này, nhóm nghiên cứu đã khắc phục tình trạng dư thừa nhiễm sắc thể. Sau khi thụ tinh trứng với tinh trùng, các nhà khoa học đã kích hoạt chúng bằng hợp chất roscovitine. Hợp chất này khiến trứng di chuyển khoảng một nửa số nhiễm sắc thể của chúng vào một cấu trúc tế bào thể cực (polar body), để các nhiễm sắc thể còn lại ghép đôi với nhiễm sắc thể từ tinh trùng.
Trong trứng người khỏe mạnh đã thụ tinh, 23 nhiễm sắc thể từ mẹ ghép đôi với 23 nhiễm sắc thể từ cha. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra rằng các nhiễm sắc thể trong trứng của họ phân ly và ghép đôi một cách ngẫu nhiên. Điều này dẫn đến phôi giai đoạn đầu có số lượng nhiễm sắc thể và cặp nhiễm sắc thể không chính xác.
GS. Paula Amato, đồng tác giả nghiên cứu cho rằng: "Việc bổ sung các nhiễm sắc thể bất thường này không thể hình thành một em bé khỏe mạnh". Nhóm nghiên cứu đang tìm cách cải thiện quy trình.
Chưa đến 10% trong số 82 trứng được tạo ra tại phòng thí nghiệm của Đại học Khoa học và Sức khỏe Oregon, phát triển đến giai đoạn phôi thụ tinh trong ống nghiệm để có thể chuyển vào tử cung của người mẹ. Như vậy, quy trình này không thực sự hiệu quả. Không có trường hợp nào được nuôi cấy quá sáu ngày. Việc hoàn thiện kỹ thuật và chứng minh tính an toàn của quy trình này trên bệnh nhân có thể mất thêm một thập kỷ nữa.
N.P.D (NASTIS), theo Theguardian, 9/2025
Liên hệ
Tiếng Việt
Tiếng Anh








