Đăk Lăk là tỉnh trồng sầu riêng lớn nhất cả nước với khoảng 38.800 ha, sản lượng xuất khẩu hàng trăm triệu USD mỗi năm. Nhận thấy người dân nơi đây gặp khó khăn khi tách vỏ sầu riêng bằng tay, hai học sinh Phạm Anh Thư và Đặng Hoàng Dũng hiện là học sinh lớp 11 trường THCS, THPT Đông Du, TP. Buôn Ma Thuột đã thiết kế chiếc máy bán tự động giá 9 triệu đồng, giúp tách vỏ 75 quả sầu riêng trong một giờ.

Từ tháng 5/2024, máy tách vỏ sầu riêng đã được hai học sinh này chế tạo nhưng mỗi lần thử nghiệm, máy đều phát sinh lỗi. Thách thức với các em là làm sao thiết kế được lưỡi tách chính xác, tách vỏ hiệu quả mà không ảnh hưởng đến phần thịt sầu riêng. Để khắc phục, các tác giả đã nghiên cứu và thiết kế bốn loại mũi tách khác nhau, sau đó tiến hành thử nghiệm thực tế để đánh giá hiệu quả của từng loại.

Sau nhiều lần thử nghiệm và điều chỉnh, nhóm nghiên cứu đã hoàn thiện máy tách vỏ sầu riêng có chiều cao 100cm và rộng 50 cm với công suất tách là 75 quả sầu riêng/giờ. Tổng chi phí đầu tư là 9 triệu đồng, gồm vật tư như sắt thép, inox, động cơ ben điện, mạch điện điều khiển rơ le, cảm biến, chi phí gia công và cắt laze...

Theo Anh Thư, máy có thể giúp giảm sức lao động thủ công, tăng năng suất và an toàn hơn so với phương pháp tách vỏ truyền thống. Thiết kế lưỡi tách được cải tiến, hạn chế hao hụt phần thịt của sầu riêng.

Cô Lê Minh Hiền, giáo viên hướng dẫn, so với các loại máy tách vỏ sầu riêng trên thị trường, đặc biệt là ở Malaysia và Thái Lan, máy của hai em Thư và Dũng có một số cải tiến. Trong khi các máy hiện có chủ yếu sử dụng ben thủy lực, nhóm đã áp dụng ben điện cơ, giúp thiết bị trở nên nhỏ gọn hơn, dễ dàng vệ sinh, bảo trì nhờ các cơ cấu linh hoạt, dễ tháo lắp. Ngoài ra, có máy chỉ sử dụng cơ cấu ben điện ép xuống để làm nứt vỏ, còn máy của hai em kết hợp cả cơ cấu ép và đòn bẩy ở phần mâm tách. Do đó, quá trình tách vỏ nhanh, hiệu quả hơn và giảm lực tác động cần thiết.

Sản phẩm của nhóm nghiên cứu đã giành giải nhì tại cuộc thi Nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức.

N.P.D (tổng hợp)