Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình tương lai công nghệ toàn cầu, Việt Nam đã ghi dấu ấn mạnh mẽ khi lần đầu tiên lọt vào top 10 quốc gia dẫn đầu về nhận thức và sẵn sàng ứng dụng AI. Theo Chỉ số AI Thế giới 2025 (The WIN World AI Index) do Mạng lưới Nghiên cứu Thị trường Độc lập Toàn cầu (The Worldwide Independent Network of Market Research - WIN) có trụ sở tại Italia lần đầu tiên công bố ngày 16/7/2025, Việt Nam xếp hạng 6/40 quốc gia và vùng lãnh thổ, vượt qua nhiều nền kinh tế phát triển như Hàn Quốc, Nhật Bản, Australia, Mỹ và Đức. Với điểm số tổng thể 59,2/100, kết quả này không chỉ phản ánh sự cởi mở của người Việt với công nghệ mới mà còn khẳng định tiềm năng bứt phá trong kỷ nguyên chuyển đổi số.

Khái quát về Chỉ số AI Thế giới 2025

Bảng Chỉ số AI Thế giới 2025 được xây dựng dựa trên khảo sát hơn 33.000 người tại 40 quốc gia/vùng lãnh thổ thuộc 5 châu lục, do WIN thực hiện. Tại Việt Nam, khảo sát được tiến hành bởi Indochina Research từ tháng 12/2024 đến tháng 1/2025, với mẫu 900 người tại 4 thành phố lớn: Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng và Cần Thơ. Chỉ số tổng thể được tính dựa trên 7 chỉ số thành phần: mức độ sử dụng AI, tin cậy AI, chấp nhận AI, hiệu quả AI, khả năng sử dụng AI, mức độ thoải mái với AI và quan tâm đến AI. Kết quả cho thấy Việt Nam đạt 59,2 điểm, đứng thứ 6 toàn cầu, vượt qua nhiều quốc gia phát triển như.

Thành tựu nổi bật của Việt Nam

Việt Nam đạt thành tích ấn tượng với vị trí thứ 3 toàn cầu về mức độ tin tưởng AI (65,6 điểm) và thứ 5 về mức độ chấp nhận AI (71,6 điểm). Các chỉ số như mức độ quan tâm, cảm giác thoải mái khi sử dụng và nhận thức về tính hữu ích của AI đều vượt mức trung bình toàn cầu. Đặc biệt, giới trẻ đô thị, đặc biệt trong độ tuổi 18–24, là động lực chính thúc đẩy sự cởi mở với AI. Theo dữ liệu, 89% người trẻ tại Hà Nội và 87% tại TP.HCM đã từng sử dụng AI, cho thấy sự chủ động tiếp cận công nghệ mới. Ông Xavier Depouilly, Tổng Giám đốc Indochina Research Vietnam, nhận định: “Thế hệ trẻ Việt Nam sẵn sàng đón nhận công nghệ, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế và chuyển đổi số.”

Chỉ số chung của Việt Nam được tính dựa trên trung bình của 7 chỉ số thành phần liên quan đến AI

Xếp hạng các quốc gia/vùng lãnh thổ về Chỉ số AI năm 2025 của Mạng lưới WIN

Hạn chế trong ứng dụng thực tế

Mặc dù đạt điểm cao về nhận thức và thái độ tích cực, mức độ sử dụng AI thực tế tại Việt Nam còn hạn chế, chỉ đạt 37,6 điểm, xếp thứ 17/40 quốc gia. Khoảng 60% người khảo sát từng sử dụng AI, nhưng chỉ 3% dùng hàng ngày. Sự chênh lệch còn rõ rệt theo khu vực và độ tuổi. Trong khi tỷ lệ sử dụng AI ở Hà Nội và TP.HCM rất cao, tại Đà Nẵng và Cần Thơ, đặc biệt ở nhóm tuổi 55–64, chỉ 10% từng tiếp xúc với AI. Điều này phản ánh khoảng cách số giữa các vùng miền và thế hệ, đòi hỏi các giải pháp để mở rộng tiếp cận AI.

Những lo ngại về AI tại Việt Nam

Bên cạnh sự cởi mở, người Việt cũng bày tỏ nhiều lo ngại về AI. Theo khảo sát, 52% người tham gia lo lắng về quyền riêng tư dữ liệu, đặc biệt là cách AI thu thập và sử dụng thông tin cá nhân. 48% quan ngại AI có thể thay thế con người trong công việc, trong khi chỉ 36% lo lắng về thông tin sai lệch (deepfake, thao túng dư luận). Đáng chú ý, tỷ lệ lo ngại về thông tin sai lệch tại Việt Nam thấp hơn nhiều so với các quốc gia châu Âu và châu Mỹ, nơi đây là mối quan tâm hàng đầu. Điều này cho thấy người Việt ưu tiên các vấn đề thực tiễn như quyền riêng tư và việc làm hơn là các rủi ro trừu tượng.

Cơ hội và thách thức để phát triển AI

Vị trí thứ 6 toàn cầu là minh chứng cho tiềm năng của Việt Nam trong cuộc đua AI. Tuy nhiên, để hiện thực hóa lợi thế này, cần khắc phục những thách thức hiện tại. Báo cáo của Indochina Research nhấn mạnh sự cần thiết của việc mở rộng tiếp cận AI đến các khu vực ngoài đô thị và nhóm dân số lớn tuổi. Đồng thời, việc xây dựng hệ sinh thái AI minh bạch, an toàn và thân thiện với người dùng là yếu tố then chốt. Điều này đòi hỏi sự phối hợp giữa chính sách, giáo dục và truyền thông để nâng cao nhận thức, xóa bỏ rào cản tâm lý và thúc đẩy ứng dụng AI rộng rãi hơn. “Kết quả cao không nên làm lu mờ thực tế rằng một bộ phận lớn dân số vẫn chưa tiếp cận được AI,” báo cáo nhấn mạnh.

Với mức độ tin tưởng và chấp nhận AI cao, đặc biệt từ thế hệ trẻ, Việt Nam đang sở hữu nền tảng vững chắc để bứt phá trong kỷ nguyên chuyển đổi số. Tuy nhiên, để duy trì và nâng cao vị thế này, cần tập trung vào việc mở rộng tiếp cận AI, xây dựng hệ sinh thái công nghệ an toàn và thúc đẩy giáo dục, truyền thông về AI.

P.A.T (NASTIS), theo The WIN World AI Index 2025