Việc Tổng Công ty Công nghiệp Công nghệ cao Viettel (VHT) chính thức nhận chứng nhận Class A từ tổ chức đăng kiểm quốc tế Det Norske Veritas (DNV) cho hệ thống mô phỏng huấn luyện hàng hải đã đánh dấu cột mốc quan trọng của công nghiệp công nghệ cao Việt Nam. Lần đầu tiên, một sản phẩm công nghệ mô phỏng phức tạp trong lĩnh vực hàng hải do Việt Nam tự nghiên cứu và phát triển đạt chuẩn quốc tế cao nhất, khẳng định vị thế mới của công nghệ quốc phòng – dân sự trong nước, đồng thời mở ra cơ hội phát triển cho ngành đào tạo và vận hành tàu biển trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Hệ thống mô phỏng được thiết kế như một buồng điều khiển tàu biển hoàn chỉnh trong môi trường số.

Đây là lần đầu tiên Việt Nam sở hữu một hệ thống mô phỏng hàng hải đạt chuẩn cao nhất theo đánh giá của một tổ chức đăng kiểm uy tín toàn cầu. Đại diện Viettel cho biết, chứng nhận Class A không chỉ mang ý nghĩa ghi nhận trình độ công nghệ, mà còn trực tiếp nâng cao giá trị ứng dụng của hệ thống trong đào tạo, kiểm định năng lực thuyền viên và hỗ trợ vận hành tàu biển tại Việt Nam cũng như các nước trong khu vực.

Hệ thống mô phỏng được Viettel phát triển theo cấu trúc “buồng điều khiển tàu biển số hóa”, tái hiện chân thực toàn bộ thiết bị, thao tác và môi trường hoạt động của tàu thật. Học viên có thể trải nghiệm điều khiển trong nhiều điều kiện đa dạng và phức tạp - từ sóng lớn, gió mạnh, tầm nhìn hạn chế cho đến các tình huống khẩn cấp như sự cố động cơ, va chạm hoặc điều động trong luồng hẹp. Đây là những tình huống khó hoặc gần như không thể tạo ra trên tàu thật, song lại là yêu cầu bắt buộc trong chương trình đào tạo thuyền viên theo tiêu chuẩn quốc tế STCW.

Với khả năng mô phỏng toàn diện, hệ thống đã vượt qua hơn 120 bài kiểm thử và 56 chỉ tiêu kỹ thuật do chuyên gia DNV trực tiếp đánh giá. Ba nhóm tiêu chí quan trọng gồm: Physical Realism (tính mô phỏng vật lý của tàu và môi trường), Behavioural Realism (mô phỏng hành vi con người và hệ thống), và Operating Environment (môi trường tác nghiệp với yếu tố địa lý - thời tiết phức tạp). Toàn bộ yêu cầu đều được đáp ứng ở mức cao nhất, đưa Việt Nam vào nhóm rất ít quốc gia tại châu Á có năng lực tự phát triển hệ thống mô phỏng đạt chuẩn Class A, bên cạnh các nước có nền công nghiệp mạnh như Nhật Bản, Singapore, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ hay Trung Quốc.

DNV - tổ chức đánh giá có lịch sử hơn 160 năm tại Na Uy - được xem là “chuẩn vàng” của ngành hàng hải quốc tế. Vì vậy, chứng nhận Class A không chỉ đảm bảo chất lượng công nghệ mà còn nâng tầm uy tín của Việt Nam trên bản đồ công nghệ mô phỏng toàn cầu. Các học viện hàng hải, cơ sở đào tạo thuyền viên và doanh nghiệp vận tải biển trong nước nay có thêm giải pháp tự chủ, phù hợp điều kiện hải văn và tuyến luồng đặc thù của Việt Nam, thay vì phải phụ thuộc vào các hệ thống nhập khẩu có chi phí cao và khả năng tùy biến thấp.

Thị trường mô phỏng hàng hải toàn cầu được dự báo tăng trưởng mạnh trong giai đoạn tới. Theo các hãng nghiên cứu Market.us và Mordor Intelligence, quy mô thị trường mô phỏng có thể đạt 6-7 tỷ USD vào giai đoạn 2030–2033, trong đó khu vực châu Á-Thái Bình Dương là nơi có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất. Nhu cầu xuất phát từ việc siết chặt các tiêu chuẩn đào tạo thuyền viên, đội tàu thương mại gia tăng và yêu cầu nâng cao an toàn hàng hải, đặc biệt trong điều kiện khí hậu diễn biến khó lường.

Tại Việt Nam, nhu cầu mô phỏng hàng hải đang tăng nhanh khi đội tàu thương mại, tàu chuyên dụng và tàu phục vụ dầu khí liên tục mở rộng. Việc sở hữu công nghệ mô phỏng chuẩn quốc tế do doanh nghiệp Việt Nam tự phát triển không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, mà còn tạo ưu thế lớn về tùy biến hệ thống theo đặc thù tuyến luồng, thiết bị và điều kiện khai thác của Việt Nam. Đây cũng là yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành hàng hải trong bối cảnh hội nhập.

Về góc độ công nghiệp, hệ thống mô phỏng hàng hải Class A thể hiện trình độ mới của ngành công nghiệp công nghệ cao Việt Nam trong việc làm chủ các công nghệ chiến lược phục vụ cả quân sự và dân sự. Từ nền tảng này, Viettel có thể tiếp tục mở rộng sang mô phỏng hàng không, mô phỏng điều khiển phương tiện tự hành hay mô phỏng phục vụ an ninh – quốc phòng, góp phần xây dựng hệ sinh thái mô phỏng quốc gia.

Việc Viettel phát triển thành công hệ thống mô phỏng hàng hải đạt chuẩn quốc tế Class A do DNV chứng nhận là minh chứng rõ ràng cho năng lực làm chủ công nghệ chiến lược của Việt Nam. Đây không chỉ là bước tiến vượt bậc của công nghiệp công nghệ cao, mà còn tạo ra giá trị thiết thực cho ngành hàng hải: nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường an toàn vận hành và giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài. Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế mạnh mẽ, thành tựu này khẳng định Việt Nam hoàn toàn có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu, hướng tới mục tiêu tự chủ, sáng tạo và phát triển bền vững.

P.T (tổng hợp)