Kể từ khi Edison phát minh ra bóng đèn, sản phẩm này đã có nhiều thay đổi nhưng ít có bóng đèn nào bị nhầm với giấy dán tường. Giờ đây, các nhà nghiên cứu Trung Quốc đã chế tạo được đèn LED mỏng đến mức có thể lăn trên tường nhà bạn như một miếng dán và tỏa ra ánh sáng ấm áp như ánh nắng mặt trời. Bước đột phá này, đã được công bố trên tạp chí ACS Applied Materials & Interfaces, có thể thay đổi cách chúng ta nghĩ về ánh sáng trong nhà, từ ánh sáng dịu nhẹ trong nhà đến màn hình thân thiện với mắt.

Phát ra ánh sáng như ban ngày

Theo nhóm nghiên cứu, rất khó tái tạo toàn bộ quang phổ màu của ánh sáng mặt trời tự nhiên dưới dạng linh hoạt, hiệu quả và cực kỳ mỏng. Đèn LED thông thường có thể sáng nhưng thường thiên nhiều về màu xanh lam, gây rối loạn nhịp sinh học. Do đó, để giải quyết vấn đề này, nhóm nghiên cứu đã chuyển sang sử dụng chấm lượng tử - chất bán dẫn nano được biết đến với khả năng điều chỉnh màu sắc.

Nhóm nghiên cứu đã tổng hợp các chấm lượng tử đỏ, vàng-lục và xanh lam, mỗi chấm được phủ nhiều lớp vỏ kẽm-lưu huỳnh để ổn định hiệu suất. Hỗn hợp này tạo ra ánh sáng trắng gần giống mô hình phát xạ của mặt trời theo cách đáng kinh ngạc. Các lớp chấm này được xếp chồng lên nhau bằng vật liệu dẫn điện chỉ dày hàng chục nanomet, tạo nên một thiết bị hoàn chỉnh mỏng hơn sợi tóc người. Nó phát ra ánh sáng với chỉ số hoàn màu trên 92, nghĩa là các vật thể hiển thị màu sắc gần như trung thực trong điều kiện ánh sáng phát ra.

Xianghua Wang, một trong số các tác giả cho rằng: "Nghiên cứu của chúng tôi chứng minh tính khả thi của đèn LED chấm lượng tử siêu mỏng, diện tích lớn, gần giống với quang phổ mặt trời. Các thiết bị này cho phép tạo ra màn hình thế hệ mới không hại mắt, ánh sáng trong nhà thích ứng và thậm chí là nguồn sáng có thể điều chỉnh bước sóng cho các ứng dụng làm vườn hoặc chăm sóc sức khỏe".

Không giống nhiều đèn LED thử nghiệm cần điện áp cao, các mẫu đèn LED đạt được độ sáng tối ưu chỉ ở mức 8 đến 11,5 vôn. Như vậy, ánh sáng trắng hơi nghiêng về bước sóng đỏ, làm dịu tông màu tổng thể - một tính năng được biết là giúp cải thiện giấc ngủ và giảm mỏi mắt. Ấn tượng hơn nữa, 80% trong số 26 thiết bị được thử nghiệm đã vượt quá độ sáng điển hình của màn hình máy tính thương mại.

Đèn LED siêu mỏng với ánh sáng ấm áp có thể được gắn vào các bề mặt kiến ​​trúc hoặc thiết bị điện tử linh hoạt, chiếu sáng không gian mà không cần thiết bị chiếu sáng nhìn thấy. Hãy tưởng tượng trần nhà, đồ nội thất, hay thậm chí cả màn hình cong, phát ra ánh sáng như ban ngày chỉ cần bật công tắc. Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh công nghệ này cũng có thể được điều chỉnh theo các bước sóng khác nhau để hỗ trợ sự phát triển của cây trồng hoặc điều chỉnh tâm trạng của con người.

N.T.D (NASTIS), theo Scienceblog, 11/2025