Điện hạt nhân đóng vai trò quan trọng trong việc đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng 0 và các mục tiêu phát triển bền vững vào năm 2050, như được đề cập bởi Hiệp hội Hạt nhân Thế giới (WNA) và các chuyên gia năng lượng quốc tế. Việc áp dụng năng lượng hạt nhân không chỉ giúp giảm thiểu lượng khí thải nhà kính mà còn cung cấp một nguồn điện sạch và ổn định, đóng góp tích cực vào hệ thống năng lượng bền vững toàn cầu.

Bà Sama Bilbao y Leon - Tổng giám đốc WNA

Theo Tổng giám đốc WNA, bà Sama Bilbao y Leon, điện hạt nhân là một trong những giải pháp sạch và hiệu quả nhất để giảm thiểu phát thải carbon và đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng 0 theo Thỏa thuận Paris. Bà Leon nhấn mạnh rằng, năng lượng hạt nhân không thải ra khí CO2 trong quá trình sản xuất điện và là nguồn điện duy nhất có thể cung cấp một nền tảng ổn định và liên tục mà không phụ thuộc vào điều kiện thời tiết như các nguồn năng lượng tái tạo.

Việc mở rộng công suất năng lượng hạt nhân trên toàn cầu là cần thiết để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng mà không làm tăng thêm phát thải carbon. Hiện nay, năng lượng hạt nhân chiếm khoảng 10% tổng sản lượng điện của thế giới, và để đạt được mục tiêu 25% tổng năng lượng từ các nguồn không phải nhiên liệu hóa thạch vào năm 2050, công suất này cần được tăng gấp ba lần trong các thập kỷ tới.

Bà Leon nhấn mạnh rằng nếu chúng ta nghiêm túc về việc thực hiện Thỏa thuận Paris, thì cần phải tăng gấp ba lần công suất năng lượng hạt nhân toàn cầu ở mức tối thiểu. Tổng giám đốc WNA cũng nói thêm rằng cần phải xem xét lại những định kiến cho rằng năng lượng hạt nhân có xu hướng tốn kém và nguy hiểm. Phát triển điện hạt nhân cũng có những lợi thế lâu dài vì trung bình các cơ sở nhà máy điện hạt nhân mất chưa đến 6 năm để xây dựng nhưng có tuổi thọ từ 60 đến 80 năm. “Đây là một khoản đầu tư rất tốt, sẽ cung cấp nguồn điện liên tục, giá cả phải chăng, không phụ thuộc vào thời tiết, mùa vụ (hoặc) địa chính trị” - bà Leon nhấn mạnh.

Ngày nay, năng lượng hạt nhân chiếm khoảng 10% sản lượng điện của thế giới, với khoảng 440 lò phản ứng ở hơn 30 quốc gia. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng vai trò của năng lượng hạt nhân phải được mở rộng, cùng với các hình thức sản xuất điện ít carbon khác, để tạo ra một hệ thống năng lượng bền vững hơn trong tương lai.

Các lợi ích kinh tế của năng lượng hạt nhân cũng rất đáng kể. Việc xây dựng và vận hành các nhà máy điện hạt nhân không chỉ cung cấp hàng ngàn việc làm cho cộng đồng mà còn tạo ra các cơ hội xuất khẩu và hợp tác quốc tế trong ngành công nghệ hạt nhân. Điều này có thể thúc đẩy sự phát triển kinh tế và cải thiện chất lượng cuộc sống đồng thời giảm bớt sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu.

Một khía cạnh quan trọng khác của năng lượng hạt nhân là khả năng cung cấp điện đến những vùng địa lý khó khăn hay có mức độ phát triển kinh tế thấp. Điện hạt nhân không yêu cầu diện tích lớn như các nhà máy điện gió hay mặt trời và có thể được xây dựng ở những khu vực xa trung tâm, giúp nâng cao tiếp cận điện năng và cơ hội phát triển kinh tế cho những cộng đồng nông thôn và hẻo lánh.

Tuy nhiên, để đạt được những lợi ích này, việc phát triển điện hạt nhân cần đi đôi với các biện pháp bảo đảm an toàn và quản lý rủi ro chặt chẽ. Các tiêu chuẩn an toàn quốc tế và các biện pháp bảo vệ môi trường phải được thực hiện nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn cho người lao động và cộng đồng sống xung quanh các cơ sở hạ tầng này.

Trong tương lai, năng lượng hạt nhân có thể đóng vai trò ngày càng quan trọng trong hệ thống năng lượng toàn cầu, đóng góp tích cực vào việc giảm thiểu phát thải carbon và bảo đảm an ninh năng lượng một cách bền vững. Chính sách hỗ trợ và sự cam kết từ các quốc gia và tổ chức quốc tế sẽ là yếu tố then chốt để thúc đẩy phát triển bền vững của năng lượng hạt nhân trên toàn thế giới.

P.A.T (NASATI), theo WNA, 10/2024