Sáng 13/10, “Hội nghị Vật lý Quốc tế Phenikaa 2025: Kỷ niệm 100 năm Vật lý lượng tử” đã khai mạc tại Hà Nội, với sự tham dự của những chuyên gia, nhà nghiên cứu và học giả hàng đầu từ khắp nơi trên thế giới.

Các đại biểu tham dự lễ khai mạc Hội nghị Vật lý Quốc tế Phenikaa (PIPC) 2025

Hội nghị do Đại học Phenikaa, Hội Vật lý Việt Nam, Viện Nghiên cứu Tiên tiến Phenikaa (PIAS) và Viện Vật lý, Đại học Quốc gia Yang Ming Chiao Tung (Đài Loan) đồng tổ chức, kéo dài đến hết ngày 15/10.

Đây là sự kiện khoa học quốc tế đánh dấu 100 năm ra đời của Vật lý lượng tử, lĩnh vực đem lại những hiểu biết sâu sắc về thế giới vi mô và những ứng dụng to lớn, như sự ra đời của laser, vật liệu bán dẫn, máy tính lượng tử... Vật lý lượng tử đang và sẽ tiếp tục được xem là trụ cột của tiến bộ khoa học công nghệ thế kỷ 21.

Với sự tham dự của hơn 200 nhà khoa học, giảng viên, nghiên cứu sinh Việt Nam, Mỹ, Thụy Điển, Pháp, Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ…, Hội nghị tạo nên một diễn đàn học thuật đa chiều.

85 báo cáo, 109 posters, bảy phiên thảo luận chuyên đề (parallel sessions) tại Hội nghị trình bày các lĩnh vực khoa học chính: Vật lý năng lượng cao; Vật lý thiên văn và vũ trụ học; Vật lý chất rắn và vật lý tính toán; Khoa học và công nghệ lượng tử; Khoa học vật liệu và công nghệ bán dẫn; Khoa học và kỹ thuật hạt nhân; Vật lý kỹ thuật và ứng dụng.

Trong đó, GS Đàm Thanh Sơn, Đại học Chicago, có bài giảng đại chúng trực tuyến "Hiệu ứng xuyên hầm lượng tử: Từ cơ bản đến ứng dụng". Hiệu ứng này đã được biết từ ngay khi cơ học lượng tử ra đời nhưng bằng cách chứng minh rằng, trong điều kiện phù hợp, một hệ thống vĩ mô cũng có thể biểu hiện các tính chất lượng tử như hiệu ứng xuyên hầm lượng tử, ba nhà khoa học John Clarke, Michel H. Devoret và John M. Martinis mới đây đã được trao Giải Nobel Vật lý 2025.

“Việc tổ chức Hội nghị PIPC 2025 tại Phenikaa không chỉ nhằm tôn vinh 100 năm hình thành và phát triển của vật lý lượng tử, mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ của chúng tôi trong việc đầu tư cho khoa học cơ bản, kết nối tri thức toàn cầu và nuôi dưỡng đam mê nghiên cứu trong thế hệ trẻ,” GS.TS Phạm Thành Huy - Trưởng ban tổ chức PIPC 2025, phát biểu khai mạc Hội nghị. “Thông qua hội nghị này, Đại học Phenikaa mong muốn tạo ra một không gian học thuật mở, nơi các nhà khoa học Việt Nam có thể đối thoại, hợp tác và đóng góp tiếng nói vào các vấn đề khoa học toàn cầu. Đây cũng là một bước đi cụ thể trong hành trình xây dựng Phenikaa trở thành trung tâm nghiên cứu đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực, gắn kết nghiên cứu hàn lâm với ứng dụng thực tiễn.”

Chia sẻ về tầm nhìn của PIPC 2025, GS.TS Phùng Văn Đồng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Tiên tiến Phenikaa (PIAS), đơn vị giữ vai trò kết nối và điều phối nội dung học thuật của Hội nghị, bày tỏ kỳ vọng Hội nghị sẽ được tổ chức định kỳ hằng năm tại Đại học Phenikaa, “trở thành điểm hẹn khoa học quen thuộc của cộng đồng vật lý trong nước và quốc tế”.

P.T (tổng hợp)