Tại Hội nghị Công nghệ Toàn cầu (GTC) 2025 vừa diễn ra ở Washington DC, Jensen Huang, Nhà sáng lập kiêm CEO của NVIDIA, đã có một bài diễn thuyết được xem là “tuyên ngôn cho kỷ nguyên tính toán mới”. Bài phát biểu không chỉ trình bày tầm nhìn công nghệ mang tính cách mạng mà còn thể hiện chiến lược tái công nghiệp hóa Hoa Kỳ thông qua tính toán tăng tốc và trí tuệ nhân tạo (AI). Theo ông, AI không còn là công cụ nghiên cứu mà đã trở thành nguồn năng lượng của nền kinh tế toàn cầu – tương tự vai trò của điện trong thế kỷ XX.

Jensen Huang mở đầu bằng khẳng định rằng định luật Moore – nền tảng tăng trưởng của ngành vi xử lý – đang chạm ngưỡng vật lý. Để vượt qua giới hạn đó, điện toán tăng tốc do GPU dẫn đầu trở thành hướng đi tất yếu. Ông nhấn mạnh: “Mỗi GPU ngày nay là một siêu máy tính thu nhỏ, có thể xử lý hàng tỷ phép tính song song, giúp nhân loại bước vào thời đại hậu-Moore.” NVIDIA đã đặt nền móng cho kỷ nguyên này hơn 30 năm trước với kiến trúc CUDA, một hệ sinh thái phần mềm cho phép các nhà khoa học và kỹ sư tối ưu hóa GPU trong mọi lĩnh vực – từ y học, tài chính đến sản xuất bán dẫn.

Sự trỗi dậy của GPU đã giúp NVIDIA “cách mạng hóa mọi ngành công nghiệp”. Trong sản xuất chip, thư viện cuLitho được TSMC và ASML sử dụng, giúp rút ngắn thời gian thiết kế mặt nạ quang khắc từ vài tuần xuống vài giờ. Trong logistics, cuOpt giúp giảm 40% chi phí nhiên liệu bằng thuật toán tối ưu lộ trình; còn trong y học, nền tảng MONAI tăng độ chính xác của chẩn đoán hình ảnh lên hơn 30%. Theo Jensen Huang, “điện toán tăng tốc không chỉ là phần cứng nhanh hơn, mà là sự thay đổi mô hình tư duy – từ tuần tự sang song song.” Đây chính là trọng tâm của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ năm, nơi phần mềm và phần cứng phát triển đồng bộ, tạo ra sức bật cho trí tuệ nhân tạo tổng hợp.

Một trong những thông báo quan trọng nhất là hợp tác giữa NVIDIA và Nokia để phát triển Arc – máy tính vô tuyến đầu tiên trên thế giới ứng dụng AI trong điều phối phổ tần động. Arc có khả năng học máy trực tiếp tại trạm gốc, giúp tiết kiệm 2% năng lượng toàn mạng viễn thông toàn cầu. Huang dự đoán 6G sẽ không chỉ truyền dữ liệu mà còn “chạy AI trên sóng”, biến các trạm phát thành “nhà máy dữ liệu” kết nối robot, ô tô và thiết bị IoT theo thời gian thực – đặt nền tảng cho một thế giới siêu kết nối.

Song song đó, NVIDIA giới thiệu NVQLink – cầu nối giữa bộ xử lý lượng tử (QPU) và GPU truyền thống, tạo nên hệ thống lai có khả năng mô phỏng vật chất ở cấp độ nguyên tử. Hợp tác với các phòng thí nghiệm quốc gia Mỹ như Los Alamos và Oak Ridge, dự án này hứa hẹn giúp Hoa Kỳ duy trì vị thế dẫn đầu trong kỷ nguyên hậu-Moore, nơi AI và lượng tử cùng hợp lực giải quyết những bài toán phức tạp nhất của nhân loại: từ biến đổi khí hậu đến khám phá năng lượng mới.

Điểm nhấn khác trong bài phát biểu là khái niệm AI Factory - “nhà máy sản xuất token trí tuệ”, tương tự nhà máy điện của thế kỷ trước. Theo Huang, mỗi token dữ liệu là “đơn vị năng lượng của nền kinh tế tri thức”. Khi mô hình AI càng lớn, chi phí tạo token càng thấp, và trí tuệ nhân tạo càng thông minh hơn. Đây là cách mà ông định nghĩa lại AI: không chỉ là chatbot hay công cụ hỗ trợ, mà là hệ thống sản xuất tri thức tự vận hành - nền tảng của nền kinh tế mới.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, NVIDIA công bố kiến trúc Grace Blackwell NVLink 72, hợp nhất CPU và GPU trong cùng cấu trúc phần cứng. Với 72 GPU Blackwell, mỗi con chip chứa hơn 200 tỷ transistor, mạnh gấp 10 lần H200 và tiết kiệm năng lượng gấp đôi. NVIDIA đã nhận đơn hàng trị giá 500 tỷ USD cho hơn 6 triệu GPU Blackwell, được coi là “hệ điều hành của kỷ nguyên AI”. Huang ví Grace Blackwell như “System/360 của thế kỷ XXI” - một nền tảng định hình lại toàn bộ ngành công nghệ.

NVIDIA cũng thúc đẩy hệ sinh thái mã nguồn mở, hợp tác với AWS, Google Cloud, Azure và Oracle để nhà phát triển toàn cầu có thể huấn luyện và triển khai mô hình AI nhanh chóng. Hiện hơn 23 mô hình mã nguồn mở do NVIDIA hỗ trợ đang dẫn đầu trong các lĩnh vực ngôn ngữ, vật lý và sinh học. Jensen Huang khẳng định: “Sự cởi mở là động lực cho đổi mới. Khi chia sẻ mô hình, tri thức sẽ lan tỏa, tạo ra kỷ nguyên hợp tác tính toán toàn cầu.”

Tại GTC 2025, ông cũng giới thiệu khái niệm Physical AI - trí tuệ nhân tạo có khả năng hiểu và thao tác thế giới vật lý. Các công ty như Foxconn, Siemens, Festo, Agility Robotics và Johnson & Johnson đã triển khai robot công nghiệp và y tế dựa trên nền tảng Omniverse và Jetson Thor của NVIDIA. Huang tin rằng “robot sẽ là người lao động mới của thế giới”, nơi nhà máy có thể tự vận hành, xe tự lái, và dữ liệu trở thành nhiên liệu cho mọi hoạt động sản xuất.

Cuối cùng, Jensen Huang công bố nền tảng Omniverse DSX - “nhà máy AI gigascale” cho phép thiết kế và mô phỏng toàn bộ trung tâm dữ liệu quốc gia. Hợp tác cùng Jacobs, Schneider Electric và GE Vernova, NVIDIA đặt mục tiêu rút ngắn 50% thời gian xây dựng hạ tầng điện toán. Việc sản xuất chip Blackwell tại Arizona và Texas cũng đánh dấu sự trở lại của sản xuất công nghệ cao trên đất Mỹ, hiện thực hóa chiến lược “tái công nghiệp hóa” và giảm phụ thuộc chuỗi cung ứng nước ngoài.

Bài diễn thuyết của Jensen Huang tại GTC 2025 không chỉ là một bản báo cáo công nghệ mà là tuyên ngôn cho thời đại AI-first - nơi trí tuệ nhân tạo, lượng tử và vật lý hợp nhất, vận hành như hệ sinh thái năng lượng mới của nhân loại. Với tầm nhìn này, NVIDIA không chỉ là nhà sản xuất chip, mà trở thành kiến trúc sư của nền kinh tế tri thức toàn cầu. Trong bức tranh ấy, Việt Nam - với chiến lược phát triển bán dẫn, AI và chuyển đổi số - hoàn toàn có cơ hội tham gia chuỗi giá trị mới, đóng góp vào “cuộc cách mạng tính toán toàn cầu” đang định hình tương lai của thế giới.

P.T (NASTIS), theo Reuters, 10/2025