Chiều 29/9/2025, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm ngành Bưu chính và Viễn thông, 66 năm ngành Khoa học và Công nghệ và Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ I. Lễ kỷ niệm không chỉ là dịp để tri ân, tự hào về chặng đường đã qua, mà còn là lời khẳng định và cam kết cho hành trình mới. Thế hệ hôm nay mang trên mình sứ mệnh viết tiếp trang sử vẻ vang bằng khát vọng lớn, tư duy đổi mới và tinh thần phụng sự.

 

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu khai mạc buổi lễ

Sự kiện có sự tham dự và chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm; nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh; Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính; cùng nhiều lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Chính phủ, Nhà nước, lãnh đạo các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ, cùng nguyên lãnh đạo, người lao động Tổng cục Bưu điện, Bộ Bưu chính Viễn thông, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Khoa học và Công nghệ các thời kỳ.

 

Tổng Bí thư Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các đại biểu dự Lễ kỷ niệm

 

Quang cảnh Lễ kỷ niệm

80 năm giữ mạch máu thông tin, thắp lửa tri thức

Trong giờ phút trang trọng của Lễ kỷ niệm, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng thành kính tưởng nhớ và bày tỏ lòng biết ơn vô hạn tới Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hoá thế giới; đồng thời tri ân sâu sắc tới các bậc tiền bối cách mạng, những người làm công tác bưu chính, viễn thông, khoa học, công nghệ qua các thời kỳ đã không tiếc công sức, trí tuệ và xương máu để góp phần dựng xây nền khoa học và công Việt Nam ngày nay.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh: 80 năm - một chặng đường lịch sử đủ dài để gian khó lắng thành cốt cách, để hy sinh hoá thành bản lĩnh, để chiến công trở thành niềm kiêu hãnh. Đó là 80 năm "đi trước mở đường", 80 năm phụng sự đất nước, 80 năm đồng hành cùng dân tộc. Trong mọi bước ngoặt của lịch sử, tư tưởng Hồ Chí Minh luôn là ngọn đuốc soi đường. Người dạy "Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua; và những người thi đua là những người yêu nước nhất". Chính tinh thần thi đua ấy đã nâng bước biết bao thế hệ cán bộ bưu chính - viễn thông, khoa học - công nghệ vượt qua gian khổ, biến thiếu thốn thành sáng tạo, giữ vững "mạch máu thông tin" và thắp sáng "ngọn lửa tri thức" cho dân tộc trường tồn. Tám thập kỷ qua, ngành Bưu chính và Viễn thông, Khoa học và Công nghệ không chỉ góp phần xây dựng nền móng của một đất nước độc lập, tự cường, mà còn gieo hạt giống tri thức và tinh thần đổi mới sáng tạo không ngừng cho các thế hệ mai sau.

Bộ trưởng nhắc lại những dấu mốc lịch sử quan trọng: Ngày 15/8/1945, tại Tân Trào - mảnh đất lịch sử thiêng liêng của cách mạng, Hội nghị Toàn quốc của Đảng Cộng sản Đông dương đã quyết định thành lập Ban Giao thông chuyên môn. Đây là viên gạch đầu tiên, đặt nền móng cho ngành Bưu điện Việt Nam - hạt nhân của "mạch máu thông tin" quốc gia. Từ đó, những bước chân giao liên lặng thầm, những đôi dây điện báo chắp nối trong gian khó, những lá thư viết vội trong đêm, không chỉ chuyên chở mệnh lệnh cách mạng, mà còn mang theo niềm tin, ý chí và khát vọng độc lập của cả dân tộc.

Đêm 19/12/1946, từ Bưu điện Bờ Hồ, bức điện "Toàn quốc kháng chiến" đã được phát đi. Dòng điện báo ngắn ngủi vang trên đường dây hữu tuyến, nhưng như sấm động bốn phương, hiệu triệu đồng bào: "Thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ".

Cũng trong năm 1946, con tem bưu chính đầu tiên in hình Chủ tịch Hồ Chí Minh được phát hành. Con tem tuy nhỏ bé nhưng mang ý nghĩa lớn lao, khẳng định chủ quyền quốc gia, ghi dấu Việt Nam trên bản đồ thế giới, khắc sâu hình ảnh Bác Hồ trong trái tim mỗi người dân Việt Nam.

Các thành tựu khoa học và kỹ thuật kháng chiến đã được dựng xây ngay giữa khói lửa chiến tranh. Ở Việt Bắc, dưới lán tre mỏng manh, Giáo sư Đặng Văn Ngữ cùng cộng sự đã lặng lẽ nghiên cứu, chế tạo thành công Penicillin, cứu sống hàng ngàn thương bệnh binh; Giáo sư Trần Đại Nghĩa chế tạo thành công súng chống tăng Bazooka từ những vật liệu thô sơ nhất. 

30 năm khói lửa chiến tranh bảo vệ độc lập, thống nhất non sông là 30 năm những người giao bưu "vượt suối băng rừng", những chiến sĩ thông tin "đi trước mở đường", những nhà khoa học "biến thiếu thốn thành sáng tạo". Có những người đã gửi lại tuổi xuân cho Tổ quốc, có những người đã vĩnh viễn nằm lại nơi rừng sâu, sóng dữ. Hơn 10.000 cán bộ, chiến sĩ của ngành bưu chính và viễn thông đã anh dũng hy sinh. Họ đã sống và chiến đấu cho lý tưởng "Không có gì quý hơn độc lập tự do", đã lấy máu mình viết nên bản trường ca bất tử, giữ vững mạch máu thông tin và thắp sáng ngọn lửa tri thức để dân tộc trường tồn và đi tới ngày toàn thắng.

Mùa xuân năm 1975, đất nước trọn niềm vui non sông liền một dải. Trong bối cảnh ấy, toàn ngành đã bắt tay vào công cuộc khôi phục và tái thiết đất nước với tinh thần, "biến cái không thể thành cái có thể". Chỉ sau một thời gian ngắn, đường trục viba Bắc - Nam được nối liền, Đài thông tin vệ tinh mặt đất Hoa Sen được đưa vào hoạt động nối Việt Nam với thế giới. Công trình Thuỷ điện Thác Bà mang ánh sáng về với hàng triệu hộ dân, mở đầu cho chuỗi công trình thuỷ điện lớn khẳng định khả năng làm chủ công nghệ trong xây dựng hạ tầng...

Năm 1986, Đại hội VI của Đảng đã khởi xướng công cuộc Đổi mới, một dấu mốc lịch sử trọng đại, mở ra kỷ nguyên đổi mới và hội nhập của đất nước, và cũng là bước ngoặt đối với ngành bưu chính và viễn thông, khoa học và công nghệ. Từ đây, một loạt cột mốc lớn đã được ghi dấu, Việt Nam được xếp hạng cao ở nhiều lĩnh vực, và hôm nay, khi nhìn lại, chúng ta thấy một hành trình đầy kiêu hãnh.

80 năm hành trình, tổ chức có thể thay đổi để phù hợp với các yêu cầu của cách mạng từng thời kỳ, nhưng bưu chính và viễn thông, khoa học và công nghệ vẫn một ngôi sao dẫn lối, vẫn lời dạy của Bác Hồ "Thông tin liên lạc là dây thần kinh, là mạch máu của con người", "Khoa học phải từ sản xuất mà ra và phải quay trở lại phục vụ sản xuất, phục vụ quần chúng".

6 định hướng lớn, dài hạn của Bộ KH&CN trong giai đoạn mới

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhắc lại lời của Tổng Bí thư Tô Lâm đã từng nhấn mạnh: "Tương lai thuộc về những dân tộc biết ấp ủ khát vọng lớn và chung tay hành động vì lợi ích chung".

Trên tinh thần đó, Bộ KH&CN phát động phong trào thi đua yêu nước lần thứ nhất của ngành trong giai đoạn mới, với những định hướng lớn và dài hạn:

Thứ nhất, phát triển nền kinh tế tri thức dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thứ hai, xây dựng năng lực tự chủ công nghệ trong các lĩnh vực chiến lược theo tinh thần Make in Vietnam. Ngày nay, không làm chủ công nghệ sẽ đồng nghĩa với việc không thể giữ vững chủ quyền quốc gia.

Thứ ba, đưa Việt Nam trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực ASEAN, châu lục và thế giới, trở thành quốc gia khởi nghiệp dựa trên công nghệ số và đổi mới sáng tạo.

Thứ tư, xây dựng hạ tầng hiện đại, nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực của Bộ, bao gồm: khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, bưu chính, viễn thông, hạ tầng số, công nghiệp công nghệ số, chuyển đổi số, sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn - đo lương - chất lượng và năng lượng nguyên tử, trong đó đặc biệt chú trọng hạ tầng trí tuệ nhân tạo, gắn với chủ quyền số và vị thế số của Việt Nam.

Thứ năm, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải tập trung vào giải quyết các bài toán chiến lược của đất nước, hướng tới mục tiêu cuối cùng là nâng cao năng lực cạnh tranh, quản trị quốc gia, năng suất lao động, tăng trưởng kinh tế, bảo đảm quốc phòng an ninh, và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, phải đóng góp ít nhất 50% tăng trưởng GDP 2 con số. Sự kết nối ba nhà: Nhà nước - Viện trường - Doanh nghiệp, sự vinh danh nhà khoa học và doanh nhân là chìa khoá để hướng khoa học công nghệ tới giải quyết các bài toán của thực tiễn.

Thứ sáu, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là công việc của một Bộ, không chỉ là sự nghiệp của một ngành, mà là sự nghiệp chung của quốc gia, của toàn dân tộc. Sức mạnh thật sự chỉ đến khi chúng ta gắn kết tất cả lại với nhau, đi cùng nhau một chặng đường dài. Một người đổi mới thì có một ý tưởng, một triệu người đổi mới thì có cả một tương lai.

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là lựa chọn, mà là con đường sống còn để phát triển nhanh và bền vững

Phát biểu tại buổi Lễ, Tổng Bí thư Tô Lâm nhắc lại lịch sử, ngay từ khi chưa giành được chính quyền, Đảng ta đã đặc biệt coi trọng công tác giao thông liên lạc và KH&CN. Ngày 15/8/1945, tại Tân Trào, Hội nghị Toàn quốc của Đảng Cộng sản Đông Dương quyết định thành lập Ban Giao thông chuyên môn sự kiện đặt nền móng đầu tiên cho Ngành Bưu điện Việt Nam.

 

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại Lễ kỷ niệm.

Dẫn lời căn dặn của Bác Hồ "Việc liên lạc là một việc quan trọng bậc nhất trong công tác cách mệnh" và "Khoa học phải từ sản xuất mà ra và phải trở lại phục vụ sản xuất, phục vụ quần chúng", Tổng Bí thư nhấn mạnh, những lời dạy ấy đã soi đường, hun đúc nên truyền thống bản lĩnh trong chiến tranh, trí tuệ trong nghiên cứu, sáng tạo trong lao động, ý chí tự lực, tự cường tài sản vô giá của các thế hệ.

Theo Tổng Bí thư, sau gần 40 năm đổi mới, đất nước ta đã có bước phát triển vượt bậc, từ quốc gia nghèo nàn, bị bao vây cấm vận trở thành nền kinh tế có quy mô lớn thứ 4 Đông Nam Á, thứ 32 thế giới, hội nhập sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu. Trong thành tựu chung đó, ngành BC&VT và KH&CN có đóng góp rất quan trọng. Những thành tựu đó minh chứng rằng: Khi đất nước có đường lối đúng, khi ý Đảng hòa quyện với lòng dân, khi trí tuệ Việt Nam được khơi dậy, chúng ta có thể làm nên những điều tưởng chừng không thể.

Ngày 01/3/2025, hai ngành BC&VT và KH&CN chính thức hợp nhất, hình thành Bộ KH&CN. Đây là quyết sách chiến lược, thể hiện tầm nhìn của Đảng, Nhà nước: thống nhất đầu mối, cộng hưởng nguồn lực, nâng cao hiệu quả lãnh đạo, quản lý, để khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực trung tâm của phát triển. Tổng Bí thư nhấn mạnh: "Hợp nhất để tập trung, tránh phân tán; để mỗi nguồn lực đầu tư được sử dụng hiệu quả; để doanh nghiệp, nhà khoa học, người dân có một địa chỉ tin cậy đồng hành, hỗ trợ". Đây là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành quốc sách đột phá trong giai đoạn phát triển mới.

Tổng Bí thư cho rằng, một nhiệm vụ bao trùm, xuyên suốt là Bộ KH&CN phải đi đầu trong việc tổ chức thực hiện thắng lợi Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị với đầy đủ các định hướng, nhiệm vụ trọng tâm đã có trong Nghị quyết. Vấn đề quan trọng hiện nay là tập trung hành động quyết liệt, cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực, hiệu quả, tạo chuyển biến rõ rệt trong thực tiễn, lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội.

Để làm được điều đó, trong rất nhiều nhiệm vụ của Nghị quyết 57, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh 3 trụ cột then chốt mà Bộ và ngành KH&CN cần tập trung trong thời gian tới:

Thứ nhất: Về thể chế đột phá và môi trường thuận lợi, với chức năng tham mưu, kiến tạo, Bộ phải chủ động đề xuất, hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách để khuyến khích đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển đổi số.

Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: "Thể chế không chỉ để quản lý, mà còn để khơi thông nguồn lực, biến tiềm năng thành hiện thực, biến trí tuệ Việt Nam thành sản phẩm, công nghệ, giá trị gia tăng. Cần nhanh chóng ban hành các chính sách vượt trội, có cơ chế thử nghiệm đối với công nghệ mới; đồng thời mạnh dạn trao quyền, bảo vệ người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung".

Thứ hai: Về công nghệ lõi, hạ tầng số và ngành mũi nhọn, với chức năng quản lý nhà nước, Bộ phải định hướng và dẫn dắt phát triển những lĩnh vực công nghệ mũi nhọn có ý nghĩa chiến lược như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, bảo đảm an ninh năng lượng, phục vụ phát triển xanh, bền vững… Đồng thời, tập trung xây dựng hạ tầng số quốc gia hiện đại, đồng bộ, an toàn, coi đó là hệ thần kinh trung ương của quản trị quốc gia và phát triển kinh tế số, xã hội số. Trong lựa chọn công nghệ, không chạy theo giải pháp rẻ, lạc hậu mà phải quyết tâm đi tắt, đón đầu, tiếp cận công nghệ tiên tiến, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Thứ ba: Về nguồn lực, nhân lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, với chức năng kết nối, điều phối, Bộ phải thúc đẩy huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho KH&CN; tăng mạnh tỷ trọng chi ngân sách và khuyến khích doanh nghiệp, quỹ đầu tư mạo hiểm cùng tham gia.

Đầu tư cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải được coi là chiến lược lâu dài, chấp nhận độ trễ và rủi ro, nhưng phải kiên định theo đuổi vì đó là đầu tư cho tương lai. Đồng thời, phải có cơ chế đặc biệt để thu hút, trọng dụng nhân tài trong và ngoài nước; khuyến khích start-up sáng tạo, gắn đào tạo đại học, sau đại học với nhu cầu thực tiễn. Doanh nghiệp cần thực sự trở thành trung tâm hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, là chủ thể giải quyết những "đề bài lớn" của đất nước; viện – trường là nền tảng, trí thức và nhân tài là động lực.

Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, lịch sử 80 năm ngành BC&VT, 66 năm ngành KH&CN, là lịch sử của truyền thống anh hùng, sáng tạo, cống hiến, hy sinh. Tinh thần ấy hôm nay cần được khơi dậy mạnh mẽ trong phong trào thi đua yêu nước, để mỗi người, mỗi tổ chức đều nỗ lực vì mục tiêu chung: Một nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng. Phong trào thi đua phải cụ thể, thiết thực, gắn với kết quả, tránh hình thức. Mỗi năm, mỗi đơn vị cần đăng ký, thực hiện ít nhất một sáng kiến, một công trình đổi mới sáng tạo có tác động trực tiếp tới phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân.

Tổng Bí thư kêu gọi, mỗi cơ quan, mỗi nhà khoa học, mỗi doanh nghiệp hãy thi đua có sáng kiến, công trình, sản phẩm cụ thể, thiết thực. Đó là cách tốt nhất để biến phong trào thi đua yêu nước thành hiện thực cuộc sống sống động.

Theo Tổng Bí thư, đất nước ta đang đứng trước vận hội lịch sử. Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là lựa chọn, mà là con đường sống còn để phát triển nhanh và bền vững. Đây là chìa khóa vàng để hiện thực hóa khát vọng Việt Nam hùng cường, thịnh vượng vào năm 2045.

Với truyền thống vẻ vang, tinh thần đoàn kết, sáng tạo, Tổng Bí thư bày tỏ tin tưởng ngành KH&CN sẽ tiếp tục tiên phong, xứng đáng là động lực trung tâm của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đưa Việt Nam vững bước đi lên.

Một số hình ảnh tại Lễ kỷ niệm 80 năm ngành Bưu chính và Viễn thông, 66 năm ngành Khoa học và Công nghệ và Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ I:

 

Tổng Bí thư Tô Lâm tham quan gian trưng bày và cơ sở dữ liệu về hơn một vạn liệt sĩ của ngành bưu chính và viễn thông

 

Tổng bí thư Tô Lâm và Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đang xem Máy điện báo Huygo - một hiện vật lịch sử dùng để truyền những mệnh lệnh cách mạng và những mệnh lệnh toàn quốc kháng chiến năm 1972

 

Tổng bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng tham quan khu trưng bày thiết bị 5G của Viettel

 

Tổng bí thư Tô Lâm và các đại biểu nghe giới thiệu về không gian bảo tàng số hiện đại với dữ liệu số hóa của hơn 162.000 cán bộ ngành qua các thời kỳ, cho phép mọi người tra cứu thông tin cá nhân, đồng nghiệp, hay lãnh đạo ngành.

A.T (tổng hợp)