Việt Nam đang nỗ lực giải quyết ô nhiễm môi trường thông qua quản lý hiệu quả chất thải rắn, hướng tới một nền kinh tế tuần hoàn. Trong số các địa phương, Quảng Ninh đã tiên phong thực hiện các sáng kiến thu gom và xử lý chất thải rắn.

Thu gom rác thải rắn trên Vịnh Hạ Long

Chiến lược Quốc gia về tăng trưởng xanh đặt mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt phải đạt 95% ở khu vực thành thị, 90% ở khu vực nông thôn, và 98% đối với chất thải nguy hại. Hiện nay, tại Quảng Ninh, mỗi ngày có khoảng 1.189,1 tấn chất thải rắn sinh hoạt được phát sinh, trong đó 95,8% được thu gom và xử lý.

Mục tiêu tuần hoàn 100% chất thải rắn vào năm 2030

Quảng Ninh đang vận hành nhiều khu xử lý chất thải rắn sinh hoạt, bao gồm 19 cơ sở xử lý bằng phương pháp đốt và compost, cùng 4 khu chôn lấp hợp vệ sinh. Tỉnh cũng đã ban hành Kế hoạch số 91/KH-UBND từ tháng 4/2024 về tuần hoàn chất thải rắn hữu cơ, với mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ chất thải rắn hữu cơ tại đô thị được tuần hoàn đạt 100%, và tại nông thôn là 70%.

Mặc dù vẫn còn nhiều thách thức trong phân loại, thu gom, vận chuyển, tái chế và xử lý chất thải, nhưng Quảng Ninh đã chú trọng quản lý chất thải rắn, đặc biệt tại các điểm du lịch nổi tiếng như vịnh Hạ Long.

Ngân hàng rác: Mô hình thu gom và tái chế sáng tạo

Từ tháng 4/2022, Công ty Cổ phần Xi măng và Xây dựng Quảng Ninh đã khởi động dự án “Vracbank - Gửi rác, lấy tiền”, mô hình ngân hàng rác đầu tiên tại Việt Nam. Người tham gia sẽ có tài khoản riêng để quản lý dữ liệu rác gửi. Các loại rác như giấy, chai nhựa, và vỏ bao xi măng được mang đến ngân hàng rác để cân và quy đổi thành tiền hoặc điểm tích lũy. Mô hình này không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất bằng cách tái sử dụng rác thải, mà còn góp phần xử lý khối lượng lớn rác thải nhựa và công nghiệp.

Tính đến tháng 6/2024, Vracbank đã thu hút 2.150 tài khoản tham gia, thu gom hơn 650 tấn rác và chi trả hơn 1,7 tỷ đồng. Dự kiến đến năm 2025, mô hình sẽ mở rộng với 1.000 điểm thu gom trên toàn quốc.

Giải pháp quản lý rác thải tại vịnh Hạ Long

Quảng Ninh cũng đã triển khai mô hình “Xây dựng cộng đồng quản lý, thu gom và xử lý rác thải nhựa vùng ven vịnh Hạ Long”. Các biện pháp như thu gom rác trôi nổi trên mặt nước, phân loại rác tại các điểm tham quan, và lắp đặt thùng rác nổi đã được thực hiện đồng bộ. Nhờ đó, chất lượng môi trường tại vịnh Hạ Long đã được cải thiện đáng kể.

Đ.T.V (tổng hợp)