Các nhà khoa học Mỹ đã sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phát hiện mã độc phần cứng được gọi là trojan với độ chính xác lên đến 97%.

Từ điện thoại thông minh đến thiết bị y tế, chip máy tính cung cấp năng lượng cho hầu hết mọi thiết bị chúng ta sử dụng ngày nay. Tuy nhiên, trong những con chip này tiềm ẩn mối đe dọa ít được biết đến, đó là mã độc phần cứng trojan - những thay đổi độc hại đối với thiết kế chip có thể đánh cắp dữ liệu, làm suy yếu bảo mật và phá hoại hệ thống.

Trước đây, quá trình phát hiện mã độc phần cứng trojan khá tốn kém, mất thời gian và phức tạp. Giờ đây, các nhà nghiên cứu tại Đại học Missouri đã đưa ra một phương pháp mới dựa trên AI để phát hiện những mối đe dọa này nhanh và dễ dàng hơn trước. Cụ thể, các tác giả đang tận dụng các mô hình ngôn ngữ lớn hiện có, cùng loại AI hỗ trợ các chatbot phổ biến để quét các thiết kế chip nhằm tìm ra các mối đe dọa tiềm ẩn. Phương pháp này không chỉ xác định các dòng mã đáng ngờ với độ chính xác lên đến 97%, mà còn giải thích tại sao mã độc hại, làm cho quy trình trở nên minh bạch hơn.

Hệ thống phát hiện cũng rất linh hoạt. Hệ thống có thể hoạt động trên máy cục bộ hoặc thông qua các dịch vụ đám mây, hữu ích cho cả các nhà phát triển nguồn mở và các công ty lớn. Ngoài ra, nó cũng có thể được tích hợp vào các quy trình thiết kế chip của nhiều ngành công nghiệp, bao gồm điện tử tiêu dùng, chăm sóc sức khỏe, tài chính và quốc phòng.

Không giống như virus phần mềm, mã độc phần cứng trojan không thể bị loại bỏ sau khi chip đã được sản xuất. Chúng không bị phát hiện cho đến khi kẻ tấn công kích hoạt và hậu quả để lại rất nghiêm trọng. Thiết bị có thể hoạt động không bình thường, gây rò rỉ dữ liệu nhạy cảm hoặc thậm chí làm gián đoạn hệ thống quốc phòng.

 

Vì những con chip này được thiết kế và chế tạo thông qua chuỗi cung ứng toàn cầu, mã độc phần cứng trojan có thể được thêm vào hầu hết mọi giai đoạn sản xuất, nên khó xác định. Phương pháp mới mang lại lợi thế lớn cho các ngành công nghiệp tham gia vào quy trình sản xuất chip. Thông qua phát hiện sớm trojan, các công ty có thể tránh thiệt hại to lớn về tài chính và uy tín. Nếu phát hiện muộn, cần phải thu hồi chip gây tốn kém hoặc phải phá hủy sản phẩm.

Nhóm nghiên cứu cũng đang phát triển các phương pháp tự động sửa lỗi chip theo thời gian thực, giúp ngăn ngừa sự cố trước khi chúng được đưa vào sản xuất. Ngoài ra, các nhà khoa học nhận thấy tiềm năng của phương pháp này trong việc bảo mật các hệ thống quan trọng khác như lưới điện và cơ sở hạ tầng.

N.P.D (NASTIS), theo Techxplore, 11/2025