Các nhà nghiên cứu tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) đã đưa ra một phương pháp mới sử dụng dao động cơ học của sóng âm để “rung” các phân tử nước ra khỏi vật liệu lưu giữ, giúp tăng tốc đáng kể quá trình thu gom nước uống từ không khí.

Trên toàn thế giới, các nhà khoa học đang tìm cách khai thác hơi nước trong không khí nhằm tạo nguồn cung nước sạch bền vững cho các cộng đồng đang thiếu nước. Tuy nhiên, nhược điểm của các công nghệ thu gom nước hiện nay là sau khi vật liệu hấp thụ hơi nước, cần dùng nhiệt để tách nước ra và ngưng tụ lại để sử dụng làm nước uống. Quá trình này mất thời gian và tiêu tốn năng lượng. Theo Svetlana Boriskina, đồng tác giả nghiên cứu, các vật liệu hút nước tốt thường giữ nước rất chặt, khiến việc giải phóng nước trở nên khó khăn và tốn nhiều năng lượng.

Trước đó, nhóm nghiên cứu đã giới thiệu hệ thống thu gom nước thụ động sử dụng nhiệt mặt trời, nhưng tốc độ thu hồi nước vẫn chậm. Trong nghiên cứu mới, các tác giả đã đưa ra giải pháp mới sử dụng sóng siêu âm để đẩy nhanh tốc độ của quá trình này. Cụ thể, các nhà khoa học đã phát triển một bộ truyền động siêu âm dạng tấm phẳng và đặt vật liệu hấp thụ đã bão hòa nước vào vị trí trung tâm. Khi kích hoạt, bộ truyền động phát ra sóng siêu âm trên 20 kHz, khiến các phân tử nước bị rung và tách khỏi vật liệu chỉ trong 2–7 phút, tạo thành giọt nước rơi xuống khu vực thu gom thông qua các vòi dẫn trên bề mặt tấm.

Theo Ikra Iftekhar Shuvo, tác giả chính của nghiên cứu, sóng siêu âm phá vỡ các liên kết yếu giữa phân tử nước và bề mặt bám nên các giọt nước dễ dàng bật ra. Hệ thống đạt hiệu suất giải phóng nước cao hơn 45 lần so với dùng nhiệt mặt trời. Dù bộ truyền động siêu âm hoạt động chỉ sử dụng ít điện năng, nguồn này có thể được cung cấp bằng tấm pin mặt trời tích hợp.

Ưu điểm của thiết bị mới là có thể gắn bổ sung vào hầu hết mọi loại vật liệu hấp thụ nước. Sau khi vật liệu bão hòa, bộ truyền động siêu âm sẽ hoạt động trong thời gian ngắn để tách nước. Tiếp đến, vật liệu lại sẵn sàng được sử dụng cho chu kỳ hấp thu gom nước tiếp theo lặp lại nhiều lần mỗi ngày.

Công nghệ mới nếu được hoàn thiện thêm, có thể phát triển thành hệ thống sử dụng trong gia đình, nhờ có vật liệu hút nước nhanh và bộ truyền động siêu âm cỡ lớn khai thác nước uống trực tiếp từ không khí.

N.P.D (NASTIS), theo Newatlas, 1/2026