Vào ngày 25/9/2025, tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu rau quả (FAVRI) đã chính thức khởi động Dự án “Giám sát số về mức độ tuân thủ VietGAP trong chuỗi giá trị cây ăn quả của các nông hộ nhỏ ở Tây Bắc cho thị trường chất lượng cao trong nước và thị trường xuất khẩu tiềm năng” (mã số AGB/2022/114).

Một dự án trị giá 35 tỷ đồng, do Chính phủ Úc tài trợ, vừa được khởi động nhằm ứng dụng công nghệ số để giám sát việc tuân thủ tiêu chuẩn VietGAP, giúp các nông hộ nhỏ trồng cây ăn quả ở Tây Bắc tiếp cận thị trường chất lượng cao trong nước và quốc tế.

Dự án kéo dài từ năm 2025 đến 2028, với tổng kinh phí 2,1 triệu đô la Australia (khoảng 35 tỷ đồng), được tài trợ bởi Chính phủ Úc thông qua Trung tâm Nghiên cứu nông nghiệp quốc tế Úc (ACIAR). FAVRI là đơn vị chủ trì, phối hợp thực hiện cùng Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc và Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

Phát biểu tại lễ khởi động, ông Phạm Ngọc Mậu, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, mục tiêu cốt lõi của dự án là cải thiện sinh kế cho các nông hộ trồng cây ăn quả quy mô nhỏ ở Tây Bắc. Dự án sẽ tập trung đánh giá hiệu quả của các công cụ kỹ thuật số trong việc cải thiện khả năng đảm bảo chất lượng, tính toàn diện và sức cạnh tranh của nông sản trên thị trường.

Để hiện thực hóa mục tiêu, dự án sẽ triển khai nhiều hoạt động cụ thể và sâu rộng:

- Thí điểm 2 chuỗi giá trị cây ăn quả ứng dụng công cụ số để giám sát mức độ tuân thủ VietGAP, cung ứng cho thị trường bán lẻ hiện đại trong nước, đồng thời hỗ trợ 3 mô hình mở rộng tại địa phương.

- Thí điểm 1 chuỗi giá trị cây ăn quả ứng dụng công cụ số để giám sát tuân thủ VietGAP, hướng tới thị trường xuất khẩu tiềm năng.

- Tăng cường năng lực: Tổ chức các lớp tập huấn về kỹ thuật sản xuất, kỹ năng tiếp cận thị trường và ứng dụng công cụ số cho nông dân, cán bộ khuyến nông và các bên liên quan.

- Xây dựng khuyến nghị chính sách: Đưa ra các đề xuất cho Việt Nam về việc nhân rộng quy mô và sử dụng hiệu quả công cụ số trong giám sát sản xuất, tiêu thụ cây ăn quả.

Đối tượng thụ hưởng chính là các nông hộ và đặc biệt là phụ nữ trong cộng đồng, qua đó góp phần thu hẹp rào cản trong việc áp dụng VietGAP và thúc đẩy bình đẳng giới.

Tại hội thảo, nhiều đại biểu nhận định rằng các nông hộ nhỏ ở Tây Bắc có những đặc thù riêng như quy mô đất đai hạn hẹp, phụ thuộc lao động gia đình và thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận thị trường, vốn cũng như áp dụng khoa học kỹ thuật. Do đó, việc giám sát tuân thủ VietGAP cần những phương pháp phù hợp, đơn giản và dễ áp dụng. Các chuyên gia đề xuất kết hợp nhiều phương pháp: thu thập dữ liệu định lượng qua bảng hỏi và hồ sơ truy xuất, quan sát thực tế tại vườn và cơ sở sơ chế, phân tích các mẫu đất, nước, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, và xây dựng một hệ thống theo dõi, đánh giá hiệu quả dựa trên các chỉ số rõ ràng.

Dự án này một lần nữa khẳng định mối quan hệ hợp tác chiến lược bền chặt giữa Việt Nam và Australia trong lĩnh vực nông nghiệp. Ông Phạm Ngọc Mậu nhấn mạnh: “Chúng tôi mong muốn hợp tác chặt chẽ với Australia nói chung và ACIAR nói riêng để đạt được các mục tiêu về tăng trưởng xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nông nghiệp”.

Chia sẻ quan điểm này, bà Monica Finlayson, Tham tán Nông nghiệp, Đại sứ quán Úc, đề cao tầm quan trọng của dự án. Bà cho biết, thông qua dự án, Chính phủ Úc sẽ hỗ trợ nông dân Việt Nam tiếp cận nhiều hơn với công cụ số, đẩy mạnh sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và mở rộng thị trường xuất khẩu. Đây cũng là cơ hội quý báu để hai quốc gia cùng chia sẻ kinh nghiệm và phát triển.

Với cách tiếp cận toàn diện, từ hỗ trợ kỹ thuật trực tiếp đến xây dựng chính sách, dự án được kỳ vọng sẽ tạo ra một cú hích mạnh mẽ, giúp nông sản cây ăn quả của vùng Tây Bắc không chỉ chinh phục thị trường trong nước mà còn tự tin vươn ra thế giới.

P.T.T (NASTIS)