Trong khi trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm nhu cầu điện tại Mỹ tăng vọt, một nghịch lý đáng chú ý lại xuất hiện trên bản đồ năng lượng toàn cầu: Trung Quốc tiếp tục nới rộng khoảng cách với Bắc Mỹ trong lĩnh vực lưu trữ năng lượng bằng pin. Theo Nikkei Asia, năm 2025, lượng công suất pin lưu trữ mới được lắp đặt tại Trung Quốc cao gấp hơn ba lần Bắc Mỹ, cho thấy lợi thế vượt trội của quốc gia này trong cuộc đua xây dựng hạ tầng năng lượng cho tương lai.

 

Dữ liệu từ tổ chức nghiên cứu Benchmark Intelligence cho thấy, trong năm 2025, Trung Quốc đã bổ sung khoảng 174 gigawatt-giờ (GWh) hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (Battery Energy Storage Systems - BESS), tăng 40% so với năm trước. Con số này chiếm hơn một nửa tổng công suất pin lưu trữ mới được lắp đặt trên toàn cầu, ước tính khoảng 315 GWh.

Động lực lớn nhất đằng sau sự bứt phá này đến từ chiến lược chuyển dịch năng lượng xanh của Trung Quốc. Khi tỷ trọng điện gió và điện mặt trời tăng nhanh, bài toán ổn định lưới điện trở nên cấp thiết. Pin lưu trữ quy mô lớn được kết nối trực tiếp với lưới điện giúp “giữ” điện khi nguồn tái tạo dư thừa và “xả” điện khi nhu cầu tăng cao hoặc khi gió, nắng giảm. Nói cách khác, pin trở thành bộ “đệm” giúp hệ thống điện vận hành ổn định hơn.

Đáng chú ý, phần lớn công suất mới được đưa vào vận hành dồn dập trong tháng 12/2025. Đây là giai đoạn các dự án tăng tốc để kịp hoàn thành các mục tiêu của Kế hoạch 5 năm lần thứ 14. Riêng trong tháng cuối năm, Trung Quốc đã bổ sung hơn 65 GWh công suất lưu trữ pin – mức tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước.

Không chỉ dựa vào triển khai nhanh, Trung Quốc còn củng cố vị thế bằng các cam kết chính sách dài hạn. Tháng 9/2025, cơ quan quản lý năng lượng nước này công bố lộ trình đầu tư khoảng 35 tỷ USD nhằm tăng gấp đôi công suất lưu trữ pin vào năm 2027. Trên thực tế, nhiều mục tiêu trước đó đã được Trung Quốc hoàn thành sớm hơn kế hoạch.

Một lợi thế then chốt khác nằm ở chuỗi cung ứng. Trung Quốc hiện là trung tâm sản xuất pin lớn nhất thế giới, với các “ông lớn” như CATL hay BYD. Các doanh nghiệp này không chỉ cung cấp pin cho xe điện mà còn thống lĩnh thị trường pin lưu trữ năng lượng. Tuy nhiên, mặt trái của sự thống trị này là tình trạng dư cung trong nước, dẫn đến cạnh tranh giá khốc liệt và biên lợi nhuận bị thu hẹp.

Trong khi đó, Bắc Mỹ chỉ lắp đặt khoảng 57,8 GWh công suất lưu trữ pin mới trong năm 2025. Dù nhu cầu điện tại Mỹ đang tăng nhanh do các trung tâm dữ liệu phục vụ AI, tốc độ triển khai pin lưu trữ vẫn chậm hơn đáng kể. Một phần nguyên nhân đến từ sự thay đổi chính sách: nhiều ưu đãi cho năng lượng tái tạo bị cắt giảm, trong khi các yêu cầu sử dụng linh kiện “phi Trung Quốc” khiến chi phí dự án tăng cao và khó triển khai.

Bức tranh toàn cảnh cho thấy, lưu trữ năng lượng bằng pin không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà còn là bài toán chính sách, chuỗi cung ứng và tốc độ triển khai. Trong ngắn hạn, nhu cầu điện do AI tạo ra có thể giúp thị trường Bắc Mỹ tiếp tục tăng trưởng. Tuy nhiên, với lợi thế về quy mô, chính sách nhất quán và năng lực sản xuất áp đảo, Trung Quốc nhiều khả năng sẽ tiếp tục giữ vai trò trung tâm của thị trường lưu trữ năng lượng bằng pin toàn cầu trong những năm tới.

P.A.T (NASTIS), theo Benchmark Intelligence, 1/2026