Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 và chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, trí tuệ nhân tạo (AI) nổi lên như một công cụ then chốt để đổi mới giáo dục. Ngày 6/11/2025, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) đã phối hợp với Viện Nghiên cứu Giáo dục nghề nghiệp tổ chức hội thảo chuyên đề: "Ứng dụng các công cụ AI trong phát triển giáo dục nghề nghiệp". Sự kiện này tạo diễn đàn trao đổi sâu sắc giữa các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên, cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp, nhằm khám phá cách AI hỗ trợ giảng dạy, quản lý và đánh giá đào tạo nghề. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quốc gia, giúp Việt Nam thích ứng với kỷ nguyên số và hội nhập quốc tế.

Quang cảnh hội thảo

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam, Tiến sĩ Phạm Quang Thao, nhấn mạnh vai trò nền tảng của AI trong việc tái cấu trúc giáo dục nghề nghiệp. Ông cho rằng, AI không chỉ là công nghệ hỗ trợ mà còn là động lực thúc đẩy chuyển đổi toàn diện, hướng tới mô hình "giáo dục nghề nghiệp thông minh". Điều này sẽ góp phần xây dựng lực lượng lao động có kỹ năng cao, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội mới của đất nước. Việc áp dụng AI đánh dấu bước tiến quan trọng trong hành trình số hóa giáo dục nghề nghiệp Việt Nam, giúp xây dựng đội ngũ lao động linh hoạt và cạnh tranh toàn cầu.

Ông Nguyễn Thành Hưng, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Quan hệ quốc tế (Văn phòng Chính phủ), chia sẻ về những đột phá mà AI mang lại. Theo ông, AI tự động hóa quy trình giảng dạy, cá nhân hóa trải nghiệm học tập và mô phỏng kỹ năng thực hành. Với khả năng xử lý dữ liệu lớn, AI hỗ trợ đào tạo dựa trên năng lực cá nhân, giúp giảng viên thiết kế nội dung hiệu quả hơn, đánh giá kết quả chính xác và tối ưu hóa quản lý trường học. Ngoài ra, AI mở rộng phương thức học tập qua các công cụ như mô phỏng thực tế ảo, trợ lý ảo hướng dẫn kỹ năng, cho phép học viên tiếp cận kiến thức nhanh chóng và linh hoạt hơn. Tổng thể, AI nâng cao hiệu quả đào tạo bằng cách tự động hóa quy trình, phân tích dữ liệu và tùy chỉnh nội dung học.

Từ góc nhìn thực tiễn, Thạc sĩ Lê Việt Cường từ Trường Cao đẳng Điện tử - Điện lạnh Hà Nội nhấn mạnh AI là công nghệ cốt lõi của thời đại số, ảnh hưởng sâu rộng đến giáo dục nghề nghiệp - lĩnh vực trực tiếp cung cấp nhân lực cho sản xuất, dịch vụ và đổi mới công nghệ. Ứng dụng AI không chỉ cải thiện chất lượng giảng dạy và học tập mà còn thúc đẩy hệ sinh thái hợp tác giữa trường học, doanh nghiệp và chuyên gia. Điều này giúp phát triển năng lực số và kỹ năng thích ứng cho cán bộ, giảng viên lẫn học viên. Tuy nhiên, ông chỉ ra thách thức: tỷ lệ trường nghề áp dụng AI thường xuyên còn thấp, dưới 10%, do thiếu nhân sự am hiểu công nghệ, hạ tầng chưa đồng bộ và e ngại chi phí đầu tư. Để khắc phục, ông đề xuất các giải pháp như tăng cường đào tạo kỹ năng số cho giảng viên, xây dựng kho học liệu mở về AI, và thúc đẩy mô hình hợp tác ba bên "Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp".

Các chuyên gia và nhà giáo tại hội thảo đồng quan điểm rằng AI không chỉ là công cụ hỗ trợ mà còn là nền tảng chiến lược để giáo dục nghề nghiệp Việt Nam chuyển đổi từ mô hình truyền thống sang đào tạo thông minh, số hóa và hội nhập quốc tế. Họ thảo luận về cách AI tích hợp vào các khía cạnh như quản trị trường học, đánh giá học viên và phát triển chương trình học. Hội thảo cũng nhấn mạnh nhu cầu xây dựng chính sách hỗ trợ, đào tạo nguồn nhân lực và đầu tư hạ tầng để tận dụng tối đa tiềm năng của AI.

Hội thảo đã đề xuất thành lập Diễn đàn thường niên về AI trong giáo dục nghề nghiệp Việt Nam, nhằm kết nối các trường, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và nhà hoạch định chính sách. Diễn đàn này sẽ thúc đẩy hợp tác, thí điểm và nhân rộng mô hình Smart TVET Center (Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp thông minh) tại các vùng kinh tế trọng điểm. Tổng thể, việc ứng dụng AI hứa hẹn sẽ mang lại bước ngoặt cho giáo dục nghề nghiệp, góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững và hội nhập sâu rộng của Việt Nam trong kỷ nguyên số. Sự kiện này không chỉ là nơi trao đổi ý tưởng mà còn là nền tảng cho các hành động cụ thể, hướng tới tương lai giáo dục nghề nghiệp thông minh và hiệu quả.

P.A (tổng hợp)