AI và công nghệ Bản sao số đang nổi lên như những trụ cột then chốt của cuộc cách mạng công nghiệp mới. Nếu AI giúp máy móc “học” và “ra quyết định”, thì Bản sao số cho phép tạo ra các mô hình ảo phản ánh chính xác đối tượng, quy trình hay hệ thống trong thế giới thực. Sự kết hợp này giúp doanh nghiệp và cơ quan quản lý mô phỏng, thử nghiệm, tối ưu và dự báo rủi ro trước khi triển khai ngoài thực tế. Trên thế giới, AI và Digital Twin đã trở thành công cụ không thể thiếu trong các ngành công nghệ cao như công nghiệp chế tạo tiên tiến, hàng không vũ trụ, bán dẫn, năng lượng, y sinh, nhà máy thông minh và đô thị thông minh.

Trong bối cảnh đó, việc Việt Nam đưa vào vận hành Trung tâm R&D và Trung tâm Xuất sắc về AI và Bản sao số mang ý nghĩa chiến lược lâu dài. Các trung tâm này được kỳ vọng sẽ góp phần rút ngắn chu kỳ nghiên cứu – phát triển, nâng cao hiệu quả vận hành, giảm thiểu rủi ro công nghệ, đồng thời tăng cường năng lực cạnh tranh và mức độ tự chủ của nền kinh tế. Thay vì chỉ nhập khẩu công nghệ, Việt Nam hướng tới làm chủ, thích ứng và sáng tạo dựa trên các nền tảng tiên tiến.

Theo định hướng ban đầu, Trung tâm Xuất sắc (COE) sẽ tập trung vào lĩnh vực hàng không vũ trụ – một ngành đòi hỏi tiêu chuẩn kỹ thuật và độ chính xác rất cao – trước khi mở rộng sang các lĩnh vực bán dẫn, vận tải và các mô hình di chuyển mới. Thông qua COE, sinh viên, kỹ sư và chuyên gia Việt Nam có cơ hội tiếp cận các “thực tiễn tốt nhất” của ngành toàn cầu, dựa trên nền tảng 3DEXPERIENCE của Dassault Systèmes – một hệ sinh thái số tích hợp từ thiết kế, mô phỏng, sản xuất đến vận hành. Đây được xem là chìa khóa để đào tạo lực lượng lao động kỹ thuật thế hệ mới, am hiểu cả công nghệ số lẫn quy trình công nghiệp hiện đại.

Phát biểu tại lễ khai trương, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh sự kiện thể hiện niềm tin ngày càng lớn của các đối tác Pháp và châu Âu đối với môi trường đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam. Đồng thời, đây cũng là minh chứng cho sự chuyển dịch chiến lược của Việt Nam sang mô hình phát triển dựa trên khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Phó Thủ tướng đề nghị Dassault Systèmes tiếp tục mở rộng hoạt động R&D tại Việt Nam, hướng tới mục tiêu có khoảng 1.000 kỹ sư chất lượng cao vào năm 2030, tăng cường chuyển giao công nghệ và từng bước đưa Việt Nam trở thành “cứ điểm” đầu tư quan trọng của tập đoàn tại Đông Nam Á và châu Á.

Một điểm nhấn đáng chú ý là định hướng thúc đẩy mô hình hợp tác “3 Nhà” - Nhà nước, Nhà trường và Doanh nghiệp. Thông qua mô hình này, các trung tâm không chỉ là nơi nghiên cứu và phát triển công nghệ, mà còn đóng vai trò đào tạo, ươm tạo nhân lực và hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Việc chuyển giao giáo trình, tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu và kết nối với doanh nghiệp sẽ giúp rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động công nghệ cao.

Ở góc độ quản lý nhà nước, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm đánh giá sự hợp tác giữa NIC và Dassault Systèmes là mô hình tiêu biểu, kết hợp hiệu quả giữa tầm nhìn chiến lược của Nhà nước, năng lực công nghệ của doanh nghiệp toàn cầu và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đang phát triển nhanh tại Việt Nam. Theo Thứ trưởng, Trung tâm R&D và COE về AI và Bản sao số không chỉ tạo ra giá trị công nghệ, mà còn giúp doanh nghiệp Việt Nam từng bước làm chủ, ứng dụng và sáng tạo các công nghệ chiến lược.

Về phía đối tác quốc tế, ông Samson Khaou, Phó Chủ tịch Thường trực Dassault Systèmes phụ trách khu vực châu Á - Thái Bình Dương, khẳng định sự kiện là minh chứng cho cam kết lâu dài của tập đoàn đối với quá trình chuyển đổi số và công nghiệp hóa của Việt Nam. Dassault Systèmes kỳ vọng các trung tâm sẽ trở thành hạt nhân đào tạo kỹ sư trình độ cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo theo ngành và hỗ trợ các ưu tiên công nghệ quốc gia.

Việc khai trương Trung tâm R&D và Trung tâm Xuất sắc về AI và Bản sao số tại NIC không chỉ là một sự kiện mang tính biểu tượng, mà còn là bước đi cụ thể trong chiến lược dài hạn của Việt Nam nhằm xây dựng năng lực công nghệ lõi. Trong bối cảnh AI và Digital Twin đang định hình lại cách con người thiết kế, sản xuất và vận hành thế giới vật chất, các trung tâm này có thể trở thành “bệ phóng” cho nguồn nhân lực chất lượng cao, cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và cho tham vọng đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu. Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ là một trong những nền tảng quan trọng giúp Việt Nam chuyển từ “người theo sau” sang “người đồng sáng tạo” trong kỷ nguyên số.