Sáng 17/11, tại Hà Nội đã khai mạc Diễn đàn quốc tế về Chủ nghĩa xã hội lần thứ XII. Diễn đàn do Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (VASS) chủ trì phối hợp Viện Khoa học kinh tế và xã hội quốc gia Lào (LASES) và Viện Khoa học xã hội Trung Quốc (CASS) tổ chức.

Quang cảnh Diễn đàn

Diễn đàn quốc tế về Chủ nghĩa xã hội lần thứ XII với chủ đề “Quản trị Nhà nước xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh thời đại mới”. Đây là diễn đàn thường niên, tập hợp các nhà quản lý, các nhà lý luận, các chuyên gia khoa học của 3 nước Việt Nam-Lào-Trung Quốc nhằm trao đổi các vấn đề lý luận và kinh nghiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội tại mỗi nước. Diễn đàn cũng tạo cơ hội cho các nhà khoa học 3 nước không ngừng củng cố tình hữu nghị và tình đoàn kết phấn đấu vì tương lai tốt đẹp hơn.

Diễn đàn được tổ chức trong bối cảnh thế giới đang trải qua những chuyển đổi lớn, và thực tế đặt ra cho mỗi nước xã hội chủ nghĩa cũng phải nhanh chóng đổi mới phương thức quản trị Nhà nước phù hợp điều kiện quốc gia và bối cảnh thời đại để có thể tiếp tục đạt được những thành tựu phát triển vượt trội mới.

Diễn đàn dành Phiên 1 để thảo luận những vấn đề chung về quản trị Nhà nước xã hội chủ nghĩa, trong đó nêu bật cơ sở lý luận, giá trị phổ quát và xu hướng vận động của mô hình quản trị xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam, Lào và Trung Quốc; và dành Phiên 2 để thảo luận những cơ hội và giải pháp hiện đại hóa hệ thống quản trị quốc gia và nâng cao năng lực quản trị nhà nước xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh thời đại số từ góc độ các nước Việt Nam, Lào, Trung Quốc.

Phát biểu đề dẫn diễn đàn, Tiến sĩ Vũ Thị Kiều Phương, Phó Viện trưởng Viện Triết học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) nhấn mạnh: Quản trị Nhà nước xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh mới đã và đang trở thành một chủ đề nghiên cứu có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc; đồng thời là vấn đề trung tâm, cốt lõi trong tiến trình xây dựng và phát triển đất nước ở các quốc gia xã hội chủ nghĩa.

Quản trị Nhà nước xã hội chủ nghĩa không chỉ bao hàm chức năng tổ chức và điều hành bộ máy Nhà nước, mà còn phản ánh năng lực của Đảng cầm quyền trong việc định hướng phát triển, huy động và phân bổ các nguồn lực xã hội nhằm phục vụ con người và thúc đẩy tiến bộ xã hội. Trong các quốc gia xã hội chủ nghĩa như: Việt Nam, Trung Quốc và Lào, quản trị Nhà nước gắn liền với mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc thù của mỗi nước.

Các phiên thảo luận tại diễn đàn trong ngày 17/11 diễn ra theo 3 hướng chính.

Một là, cơ sở lý luận của quản trị Nhà nước xã hội chủ nghĩa, những nội dung chính của quản trị Nhà nước xã hội chủ nghĩa từ thực tiễn của mỗi nước.

Hai là, đánh giá những thuận lợi và khó khăn, thời cơ và thách thức trong thực thi quản trị Nhà nước ở từng quốc gia; làm rõ nội dung quản trị Nhà nước xã hội chủ nghĩa trong các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội.

Ba là, nhận diện tác động của bối cảnh mới đến quản trị Nhà nước xã hội chủ nghĩa; chia sẻ bài học kinh nghiệm trong quá trình thực hiện quản trị Nhà nước xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh mới.

Trong phiên 1, các nhà khoa học 3 nước đã tập trung thảo luận về những vấn đề chung trong quản trị Nhà nước xã hội chủ nghĩa như: Công nghệ kỹ thuật số tăng cường khả năng quản trị cho Đảng Cộng sản Trung Quốc; mô hình tổ chức bộ máy quản trị Nhà nước hiệu quả tại Lào: Kinh nghiệm và bài học; kiểm soát quyền lực trong quản trị Nhà nước xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam; công nghệ trí tuệ số và việc thay đổi phương thức sản xuất văn hóa tinh thần; bài học về tổ chức bộ máy chính quyền địa phương tại Lào.

Tại phiên 2, các chuyên gia chia sẻ thông tin, kết quả nghiên cứu về chủ đề "Quản trị Nhà nước xã hội chủ nghĩa hiện đại và hiệu quả trong bối cảnh mới của thời đại ngày nay". Những bài học từ các quốc gia anh em có thể giúp ích trong việc học hỏi, áp dụng phù hợp thực tiễn của mỗi nước.

Phát biểu tại diễn đàn, Tiến sĩ Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhấn mạnh: Trong quá trình cải cách mở cửa hơn 45 năm ở Trung Quốc, công cuộc đổi mới gần 40 năm qua ở Việt Nam và Lào, mỗi nước đã phát triển lý luận về Nhà nước: Từ Nhà nước chuyên chính thời kỳ cách mạng giành chính quyền đến Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Những nỗ lực đó đã góp phần đem lại thành công to lớn trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội. Tuy nhiên, bối cảnh mới đặt ra những yêu cầu mới về tổ chức quyền lực Nhà nước thống nhất; đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền, gắn với thiết lập cơ chế giám sát và kiểm soát quyền lực chặt chẽ; vừa mở rộng dân chủ, nâng cao trách nhiệm giải trình, vừa tăng cường pháp chế và kỷ cương xã hội.

Quản trị nhà nước có thể được coi là một phương thức hiệu quả nhằm đáp ứng những đòi hỏi mới, cao hơn về vai trò của Nhà nước đối với quá trình phát triển ngày càng xã hội hóa; trong đó, Nhà nước không chỉ phải thực hiện tốt các chức năng quản lý “truyền thống”, mà còn phải thực hiện chức năng kiến tạo phát triển.

Tham luận tại hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Pan Jin’e, Viện nghiên cứu Chủ nghĩa Mác (Viện Khoa học xã hội Trung Quốc) chỉ ra 5 điểm chung trong công cuộc hiện đại hóa xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, Trung Quốc và Lào bao gồm: Một là, tuân thủ sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản và sự hướng dẫn của Chủ nghĩa Mác dân tộc hóa và thời đại hóa, xây dựng nền tảng chính trị vững chắc cho quá trình hiện đại hóa. Hai là, định hướng giá trị lấy con người làm trung tâm đã thể hiện lập trường cơ bản của hiện đại hóa. Ba là, cải cách (đổi mới) được phối hợp đồng bộ phát triển và đã kích hoạt động lực nội sinh của hiện đại hóa. Bốn là, sự phát triển đồng bộ của văn minh vật chất và văn minh tinh thần và đã bảo vệ được linh hồn văn hóa hiện đại. Năm là, từ đấu tranh giành độc lập dân tộc đến đi theo con đường phát triển hòa bình, thực hiện trách nhiệm quốc tế hiện đại hóa.

Ngoài ra, Giáo sư, Tiến sĩ Pan Jin’e cũng đồng thời chỉ ra 3 điểm khác biệt của quá trình hiện đại hóa chủ nghĩa xã hội ở 3 nước: Một là do giai đoạn phát triển khác nhau nên trọng tâm nhiệm vụ khác nhau. Hai là, các quốc gia có quy mô và nguồn tài nguyên khác nhau, con đường phát triển cũng có những đặc điểm riêng. Ba là, con đường phát triển của khoa học công nghệ và công nghiệp hóa khác nhau, dẫn tới trọng tâm đột phá khác nhau.

Mặc dù có sự khác biệt trong quá trình hiện đại hóa của Trung Quốc, Việt Nam và Lào, nhưng đều là đi theo con đường phát triển hiện đại hóa xã hội chủ nghĩa, trên cơ sở tuân thủ những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác và kết hợp điều kiện thực tế của mỗi nước; đồng thời dưới sự chỉ đạo của lý luận bản địa hóa, thời đại Chủ nghĩa Mác. Việc các học giả nghiên cứu Chủ nghĩa Mác của 3 nước thường xuyên trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm của các nước, học hỏi và thúc đẩy lẫn nhau sẽ giúp hiểu sâu hơn về quy luật phát triển của hiện đại hóa xã hội chủ nghĩa, thúc đẩy sự phát triển hiện đại hóa xã hội chủ nghĩa được phát triển thuận lợi trong bối cảnh thời đại mới.

P.T (tổng hợp)