Bến Tre là một trong những tỉnh có diện tích nuôi tôm lớn nhất cả nước, với hơn 36.000 ha và sản lượng trung bình khoảng 83.000 tấn/năm. Tuy nhiên, những năm gần đây, tình trạng phát triển ồ ạt, thiếu quy hoạch, kết hợp với hạn mặn, dịch bệnh… khiến nhiều ao nuôi tôm trở nên kém hiệu quả, rủi ro tăng cao. Vì thế, Phân viện Nghiên cứu Hải sản phía Nam đã tiến hành nghiên cứu xây dựng mô hình nuôi cá măng kết hợp với tôm sú trong ao đất.

Mô hình được thực hiện tại ấp An Hòa, xã An Nhơn, huyện Thạnh Phú, trên diện tích 1,8 ha gồm sáu ao nuôi (mỗi ao 0,3 ha) và một ao lắng. Trước khi thả nuôi, toàn bộ hệ thống ao được cải tạo kỹ lưỡng: nạo vét bùn đáy, diệt tạp, xử lý nước và lắp đặt hệ thống quạt nước, máy bơm, đèn điện phục vụ nuôi thâm canh. Cá măng giống (kích thước 5–7 cm) được thả với mật độ 1 con/5 m² và 1 con/3 m². Song song, tôm sú giống (kích thước 1–1,5 cm) được thả ở mật độ 20 con/m², chia thành bốn ao nuôi ghép cùng cá măng và hai ao nuôi đơn tôm sú làm đối chứng. Toàn bộ giống đều đạt chuẩn chất lượng theo TCVN 9398:2012.

Sau hơn năm tháng nuôi, cá măng thu hoạch đạt trọng lượng trung bình 300–500 gam/con, tỷ lệ sống hơn 70%, sản lượng trung bình khoảng 0,7 tấn/ha. Tôm sú đạt kích cỡ 15–20 con/kg sau gần sáu tháng, tỷ lệ sống hơn 60%, sản lượng trung bình hơn 3 tấn/ha. Trong khi đó, tỷ lệ sống của tôm sú ở các ao nuôi đơn đối chứng chỉ hơn 20%, sản lượng trung bình khoảng 1,5 tấn/ha.

Như vậy, mô hình nuôi ghép cho thấy hiệu quả kinh tế vượt trội. Với mật độ nuôi cá măng 1 con/5 m², tổng doanh thu đạt khoảng 373 triệu đồng/ha; với mật độ dày hơn (1 con/3 m²) thu về 275 triệu đồng/ha. So với mô hình nuôi đơn tôm sú (173 triệu đồng/ha), mô hình nuôi ghép giúp người nuôi tăng doanh thu từ 102–200 triệu đồng/ha - tương đương gấp 1,6 đến 2,2 lần.

Việc nuôi ghép cá măng và tôm sú giúp cải thiện chất lượng nước, giảm thiểu rủi ro dịch bệnh nhờ cân bằng sinh thái ao nuôi. Quy trình kỹ thuật nuôi ghép cá măng – tôm sú đã được Sở Nông nghiệp &Phát triển nông thôn tỉnh Bến Tre thẩm định, công nhận và chuyển giao đến hơn 80 hộ dân thông qua các lớp tập huấn kỹ thuật tại hai huyện Bình Đại và Thạnh Phú.

N.P.D (tổng hợp)