Sự xuất hiện của ChatGPT vào tháng 11 năm 2022 đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là trong xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP). Với khả năng tạo ra văn bản gần như con người, ChatGPT không chỉ là công cụ hỗ trợ viết lách và tìm kiếm thông tin mà còn trở thành một "người bạn đồng hành" trong giao tiếp. Tuy nhiên, đáng chú ý là ChatGPT không chỉ học hỏi từ con người mà còn đang định hình lại cách chúng ta giao tiếp.

Các nhà nghiên cứu Đức đã phân tích hàng triệu trang văn bản từ email, bài luận, bài báo học thuật, và tin tức, yêu cầu ChatGPT chỉnh sửa để xác định những từ mà mô hình này ưu tiên sử dụng. Kết quả cho thấy các từ như "delve", "realm", "meticulous", "underscore" (nhấn mạnh), "comprehend" (hiểu rõ), hay "groundbreaking" (đột phá) xuất hiện thường xuyên hơn trong hơn 360.000 video YouTube và 771.000 tập podcast sau khi ChatGPT phổ biến. Tần suất sử dụng từ "delve" tăng tới 51%, cho thấy một vòng lặp phản hồi văn hóa giữa con người và AI. Điều này dẫn đến câu hỏi liệu AI có đang thay đổi bản chất ngôn ngữ con người hay không. Các từ này xuất hiện thường xuyên hơn trong các nền văn hóa và thể loại văn bản khác nhau, từ đó tạo ra một vòng lặp phản hồi văn hóa giữa con người và AI.

Việc ChatGPT thay đổi cách con người viết, đặc biệt là trong các lĩnh vực chuyên môn và học thuật, đồng thời đặt ra nhiều thách thức. Mặc dù mang lại nhiều lợi ích như tiết kiệm thời gian và hỗ trợ trong giao tiếp đa ngôn ngữ, ChatGPT cũng làm mất đi tính cá nhân và sự chân thật trong giao tiếp. Các bài viết hay email được tạo bởi AI thường thiếu đi sự cảm xúc và tính cá nhân, gây khó khăn trong việc phân biệt nội dung từ con người và từ AI.

Sự phổ biến của ChatGPT cũng ảnh hưởng đến ngôn ngữ xã hội, làm mờ đi sự đa dạng ngôn ngữ và giao tiếp tự nhiên. Điều này đặt ra thách thức lớn về sự đồng nhất hóa ngôn ngữ và giảm sự phong phú của các nền văn hóa. Đồng thời, việc sử dụng AI trong giao tiếp cũng mở ra nhiều tranh cãi về việc giảm thiểu tư duy độc lập và khả năng sáng tạo của con người.

Để tận dụng tối đa tiềm năng của AI mà vẫn duy trì được bản sắc con người, chúng ta cần sử dụng ChatGPT như một công cụ hỗ trợ, không phải thay thế cho sự tư duy sáng tạo và giao tiếp chân thực. Việc theo dõi sát sao ảnh hưởng của AI đối với văn hóa và ngôn ngữ sẽ là chìa khóa để định hướng tương lai của giao tiếp con người trong thời đại công nghệ.

P.A.T (NASTIS), theo Scientific American, 7/2025