Khi mùa hè tại Mỹ nóng lên, mọi người trở nên cẩn trọng hơn trong việc bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời. Sắp tới, người tiêu dùng sẽ có thêm một lựa chọn mới để làm điều này.

Ngày 9/6/2026, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã phê duyệt thành phần chống nắng đầu tiên được phép sử dụng không kê đơn tại Mỹ kể từ năm 1999 - một hợp chất hóa học có tên bemotrizinol.

Bemotrizinol không phải là chất mới trên thế giới - người tiêu dùng ở châu Âu và châu Á đã sử dụng nó trong nhiều thập kỷ. Một số ý kiến đánh giá cao việc Mỹ phê duyệt muộn nhưng quan trọng này, mở ra sự xuất hiện của nó trên thị trường kem chống nắng ở Mỹ.

Để hiểu bemotrizinol hoạt động như thế nào và nó phù hợp ra sao với các sản phẩm hiện có, hãy cùng tìm hiểu về vật lý của ánh sáng mặt trời và kem chống nắng.

Hành tinh của chúng ta liên tục bị bức xạ từ một ngôi sao lùn vàng cách xa 149,7 triệu km, mà chúng ta gọi là Mặt Trời. Mặt Trời phát ra ánh sáng từ bề mặt với nhiệt độ khoảng 5.500°C. Bầu khí quyển Trái Đất chặn phần lớn bức xạ của Mặt Trời. Trong lượng tia xuyên qua được, khoảng một nửa là tia hồng ngoại (tạo cảm giác ấm nóng), khoảng 40% là ánh sáng nhìn thấy. Khoảng 10% còn lại là tia cực tím (UV) - loại ánh sáng có bước sóng ngắn nhất, không nhìn thấy được và có khả năng gây hại cho mô sống.

Tác hại của tia UV

Các nhà vật lý chia tia UV thành nhiều loại theo bước sóng (nanomet). Khoảng 95% là UVA (315-400 nm) và 5% là UVB (280-315 nm). Kem chống nắng cần chặn được cả hai loại này. Ngoài ra còn có UVC (200-280 nm) và vacuum UV (100-200 nm), nhưng chúng đã bị tầng khí quyển chặn lại nên không ảnh hưởng trực tiếp đến da người.

Trước đây, người ta cho rằng chỉ UVB gây hại vì nó gây cháy nắng. Tuy nhiên, nghiên cứu hiện nay cho thấy cả UVA và UVB đều có thể gây tổn thương da. UVB có năng lượng cao hơn, nhưng UVA xuyên sâu hơn vào da. Tất cả tia UV đều có thể làm hỏng DNA và tăng nguy cơ ung thư da.

Cơ chế bảo vệ tự nhiên duy nhất của cơ thể là melanin - một sắc tố cực mỏng trong lớp biểu bì. Khi tiếp xúc nắng, cơ thể tăng sản xuất melanin, tạo nên hiện tượng rám nắng. Tuy nhiên, lớp bảo vệ này không đủ hoàn toàn, vì vậy việc sử dụng kem chống nắng là rất cần thiết.

Kem chống nắng cũ và mới

Kem chống nắng có hai loại chính: vật lý và hóa học. Loại hóa học đầu tiên được phát triển năm 1891, sử dụng quinine - một hợp chất từ thực vật. Kem chống nắng hóa học hoạt động như một “miếng bọt biển” hấp thụ tia UV và chuyển hóa năng lượng thành nhiệt. Bemotrizinol thuộc nhóm này.

Kem chống nắng vật lý (như zinc oxide hoặc titanium dioxide) hoạt động bằng cách tạo lớp màng bảo vệ, vừa hấp thụ vừa phản xạ tia UV. Chúng thường để lại lớp trắng trên da. Các kem chống nắng hóa học hiện có ở Mỹ thường kết hợp nhiều thành phần như avobenzone (chặn UVA) và octinoxate, octocrylene, octisalate, homosalate (chặn UVB), nhằm tạo phổ bảo vệ rộng. Tuy nhiên, các hợp chất này bị phân hủy khi tiếp xúc ánh nắng, nên cần bôi lại thường xuyên.

Chỉ số SPF là gì?

SPF (Sun Protection Factor) là chỉ số đo khả năng chống tia UVB.

* SPF 2: chặn 50% tia UVB

* SPF 30: chỉ còn khoảng 3,3% tia xuyên qua (tức chặn ~97%)

Các bác sĩ da liễu thường khuyến nghị dùng kem chống nắng có SPF từ 30 trở lên.

Lợi ích của bemotrizinol

Bemotrizinol không mới trên thế giới - châu Âu đã phê duyệt từ năm 2000. Nhiều sản phẩm kem chống nắng ở Mexico, châu Âu, Canada hay Hàn Quốc đã sử dụng thành phần này. Điểm mạnh của bemotrizinol là khả năng lọc cả UVA và UVB, giúp không cần phối hợp nhiều hoạt chất khác. Ngoài ra, phân tử của nó có xu hướng nằm trên bề mặt da thay vì thẩm thấu sâu vào máu, điều này giúp giảm lo ngại về hấp thụ hóa chất vào cơ thể.

Bemotrizinol cũng rất ổn định dưới ánh nắng, không bị phân hủy nhanh như nhiều chất chống nắng hóa học khác. Nhờ đó, hiệu quả bảo vệ có thể kéo dài 4-8 giờ thay vì phải bôi lại sau 2 giờ. Dù vậy, với bất kỳ loại kem chống nắng nào, nguyên tắc quan trọng nhất vẫn là: có sử dụng luôn tốt hơn không sử dụng. Làn da của bạn vốn đã là hàng rào bảo vệ hiệu quả, vì vậy hãy chủ động bảo vệ nó trước tác động của môi trường.

Đ.T.V (NASTIS), theo https://medicalxpress.com/