Collagen là một loại protein có mặt trong da, tóc, móng, gân, sụn và xương. Cơ thể con người có thể tự tổng hợp collagen từ các chất dinh dưỡng trong chế độ ăn. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, collagen peptide ngày càng được sử dụng phổ biến dưới dạng thực phẩm bổ sung nhằm hỗ trợ sức khỏe khớp, da, tóc và đường tiêu hóa.

Collagen peptide, hay collagen hydrolysate, collagen thủy phân là những chuỗi axit amin ngắn có nguồn gốc từ collagen. Đây cũng chính là loại collagen có nhiều trong các tế bào sống và ở lớp mô ngoại tế bào. Collagen peptide có tính sinh học rất cao và thường được sử dụng khá nhiều làm thành phần trong các sản phẩm làm đẹp.

Nghiên cứu này do tác giả Jennifer Fields, tại Trường Cao đẳng Nông nghiệp, Sức khỏe và Tài nguyên Thiên nhiên (CAHNR), thực hiện đã cung cấp thêm bằng chứng cho thấy collagen peptide còn có thể hỗ trợ bảo vệ sức khỏe xương ở nữ vận động viên chạy bộ. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Frontiers in Nutrition.

Sức khỏe xương là mối quan tâm lớn đối với các vận động viên chạy đường dài, bởi đặc thù của môn thể thao này là tạo áp lực lặp đi lặp lại lên hệ xương. Khi chịu tải trọng trong quá trình chạy, cơ thể kích hoạt các tế bào hủy xương để loại bỏ phần xương bị tổn thương. Đồng thời, các tế bào tạo xương sẽ hình thành mô xương mới để thay thế. Tuy nhiên, nếu vận động viên không cung cấp đủ năng lượng thông qua chế độ ăn, các tế bào tạo xương sẽ không có đủ nguồn lực để tái tạo mô xương hiệu quả. Điều này có thể dẫn đến chấn thương và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về xương như loãng xương.

Theo Jennifer Fields: "Nhiều người cho rằng chạy bộ có hại cho xương vì các vận động viên chạy bộ thường có nguy cơ cao gặp chấn thương do quá tải. Tuy nhiên, nguyên nhân trong nhiều trường hợp chỉ đơn giản là họ không cung cấp đủ năng lượng để đáp ứng nhu cầu tập luyện, phục hồi và thích nghi của cơ thể”.

Vấn đề này đặc biệt đáng lưu ý ở phụ nữ do chu trình tái tạo xương chịu ảnh hưởng của hormone sinh dục. Khi lượng calo nạp vào không đủ, nồng độ estrogen và progesterone giảm xuống, làm tăng quá trình hủy xương và giảm quá trình hình thành xương mới.

Xuất phát từ thực tế 90-95% thành phần hữu cơ của mô xương là collagen, nhóm nghiên cứu đặt giả thuyết rằng việc bổ sung collagen peptide có thể hỗ trợ quá trình tái tạo xương.

Collagen peptide là các chuỗi axit amin ngắn và được xem là nguồn protein không hoàn chỉnh. Khác với protein hoàn chỉnh có vai trò kích thích phát triển cơ bắp, collagen peptide nhờ cấu trúc đặc trưng gồm các chuỗi lặp lại của ba axit amin có thể tác động đến hoạt động của cả tế bào hủy xương và tế bào tạo xương.

Jennifer Fields cho biết: "Không giống phần lớn protein trong chế độ ăn, một số dipeptide và tripeptide cấu thành collagen peptide có thể được ruột hấp thu nguyên vẹn. Chính những phân tử này có khả năng tác động lên các con đường điều hòa hoạt động của tế bào tạo xương và hủy xương, từ đó thúc đẩy quá trình chuyển hóa xương theo hướng tăng hình thành xương”.

Trong nghiên cứu thí điểm này, các nhà khoa học nhận thấy việc bổ sung collagen peptide đã cải thiện quá trình chuyển hóa xương. Phân tích các dấu ấn sinh học trong máu cho thấy nhóm sử dụng peptide collagen có các chỉ số liên quan đến hình thành xương tăng lên, đồng thời các dấu hiệu viêm giảm xuống.

Theo nhóm nghiên cứu, chỉ sau 4 tuần bổ sung collagen peptide đã có thể ghi nhận sự thay đổi tích cực ở các dấu ấn sinh học này. Trước đây, phần lớn các nghiên cứu về collagen peptide đối với sức khỏe xương tập trung vào phụ nữ sau mãn kinh. Trong khi đó, nghiên cứu trên phụ nữ tiền mãn kinh, đặc biệt là nữ vận động viên chạy bộ, vẫn còn rất hạn chế, mặc dù đây là nhóm có nguy cơ cao gặp rối loạn quá trình tái tạo xương và chấn thương do quá tải.

Trên thực tế, mật độ xương của phụ nữ thường chỉ được kiểm tra sau khi bước vào thời kỳ mãn kinh. Tuy nhiên, khoảng 90% khối lượng xương đạt được trước 18 tuổi, và 10% còn lại được tích lũy trước 30 tuổi. Vì vậy, việc duy trì sức khỏe xương ở phụ nữ trẻ có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe lâu dài.

Jennifer Fields nhận định: "Nếu có thể xác định sớm những phụ nữ tiền mãn kinh có nguy cơ suy giảm quá trình tái tạo xương, chúng ta sẽ có cơ hội can thiệp kịp thời để phòng ngừa tình trạng giảm mật độ xương và loãng xương xuất hiện từ sớm”.

Ngoài lợi ích đối với xương, collagen peptide còn được chứng minh có tác dụng hỗ trợ sức khỏe da, tóc, khớp và hệ tiêu hóa. Do đó, việc bổ sung collagen vào chế độ ăn có thể mang lại nhiều lợi ích sức khỏe toàn diện.

Jennifer Fields kết luận: "Điểm nổi bật của collagen peptide là lợi ích của chúng không chỉ giới hạn ở một mục tiêu duy nhất. Đây là thực phẩm bổ sung có thể được đưa vào chế độ ăn nhằm đồng thời hỗ trợ nhiều khía cạnh của sức khỏe”.

Đ.T.V theo (https://medicalxpress.com)