Nghiên cứu nhắm vào thụ thể ức chế insulin, hay còn gọi là inceptor, hé lộ con đường đầy hứa hẹn để bảo vệ tế bào beta, mang lại hy vọng cho liệu pháp điều trị bệnh tiểu đường. Một nghiên cứu mới trên chuột mắc bệnh béo phì do chế độ ăn kiêng chứng minh rằng việc loại bỏ chất kích thích giúp tăng cường điều hòa glucose, thúc đẩy việc nghiên cứu sâu hơn về nó như một mục tiêu thuốc để điều trị bệnh tiểu đường loại 2.

Nghiên cứu này được phối hợp giữa Trung tâm Nghiên cứu Bệnh tiểu đường Đức, Đại học Kỹ thuật Munich và Đại học Ludwig-Maximilians Munich, thúc đẩy những tiến bộ trong nghiên cứu bệnh tiểu đường. Được xuất bản trên tạp chí Nature Metabolism. ​Tình trạng kháng insulin, thường liên quan đến béo bụng, là vấn đề nan giải trong chăm sóc sức khỏe trong thời đại chúng ta. Quan trọng hơn, tình trạng kháng insulin của tế bào beta góp phần gây ra rối loạn chức năng và chuyển từ béo phì sang bệnh tiểu đường tuýp 2.

Hiện nay, tất cả các liệu pháp dùng thuốc, bao gồm bổ sung insulin, đều tập trung vào việc kiểm soát lượng đường trong máu cao hơn là giải quyết nguyên nhân cơ bản của bệnh tiểu đường: suy giảm hoặc mất tế bào beta. Do đó, nghiên cứu về bảo vệ và tái tạo tế bào beta là rất quan trọng và mang lại triển vọng đầy hứa hẹn trong việc giải quyết nguyên nhân gốc rễ của bệnh tiểu đường, mang lại những hướng điều trị tiềm năng.

Giáo sư Heiko Lickert cho biết: Với phát hiện mới đây về inceptor, đã phát hiện ra một mục tiêu phân tử mới. Được điều hòa trong bệnh tiểu đường, chất thụ thể ức chế insulin có thể góp phần gây kháng insulin bằng cách đóng vai trò là chất điều chỉnh tiêu cực của đường truyền tín hiệu này. Ngược lại, việc ức chế chức năng của thụ thể có thể tăng cường truyền tín hiệu insulin; điều này cần thiết cho chức năng tổng thể của tế bào beta, khả năng sống sót và bù đắp khi bị căng thẳng.

Phối hợp với Giáo sư Timo Müller-chuyên gia dược lý phân tử về bệnh béo phì và tiểu đường, các nhà nghiên cứu đã khám phá tác động của việc loại bỏ thụ thể ở chuột béo phì do chế độ ăn kiêng. Nghiên cứu của họ nhằm mục đích xác định xem liệu việc ức chế chức năng thụ thể có thể tăng cường khả năng dung nạp glucose ở bệnh béo phì do chế độ ăn kiêng và kháng insulin hay không, cả hai đều là giai đoạn tiền lâm sàng quan trọng trong quá trình tiến triển thành bệnh tiểu đường. Sau đó họ tìm hiểu sâu về tác dụng của việc loại bỏ chất thụ thể khỏi tất cả các tế bào cơ thể ở chuột béo phì do chế độ ăn kiêng. Điều thú vị là, họ phát hiện thấy chuột thiếu chất thụ thể biểu hiện sự điều hòa glucose được cải thiện mà không bị giảm cân, điều này có liên quan đến việc tăng tiết insulin để đáp ứng với glucose. Tiếp theo, họ nghiên cứu sự phân bố của chất kích thích trong hệ thần kinh trung ương và phát hiện ra sự hiện diện rộng rãi của nó trong các tế bào thần kinh. Việc xóa cơ quan thụ cảm khỏi tế bào thần kinh cũng cải thiện khả năng điều hòa glucose ở chuột béo phì. Cuối cùng, đã loại bỏ có chọn lọc chất thụ thể khỏi tế bào beta của chuột, dẫn đến tăng cường kiểm soát glucose và tăng nhẹ khối lượng tế bào beta.

Timo Müller cho biết: “Phát hiện của chúng tôi ủng hộ ý tưởng rằng việc tăng cường độ nhạy insulin thông qua chất kích thích nhắm mục tiêu cho thấy hứa hẹn là một biện pháp can thiệp dược lý, đặc biệt là liên quan đến sức khỏe và chức năng của tế bào beta”. Không giống như các phương pháp điều trị bằng insulin khởi phát sớm chuyên sâu, việc sử dụng chất kích thích để tăng cường chức năng tế bào beta hứa hẹn làm giảm các tác động bất lợi lên lượng đường trong máu và quá trình trao đổi chất do béo phì do chế độ ăn kiêng gây ra. Cách tiếp cận này tránh được các nguy cơ liên quan đến tình trạng không nhận thức được liên quan đến hạ đường huyết và tăng cân không mong muốn thường thấy khi điều trị bằng insulin tích cực.

Heiko Lickert giải thích: “Vì chất kích thích được biểu hiện trên bề mặt tế bào beta tuyến tụy nên nó trở thành mục tiêu thuốc dễ tiếp cận. Hiện tại, phòng thí nghiệm của chúng tôi đang tích cực nghiên cứu tiềm năng của một số nhóm thuốc ức chế thụ thể để tăng cường sức khỏe tế bào beta ở chuột tiền tiểu đường và chuột mắc bệnh tiểu đường. Trong tương lai, chất kích thích nổi lên như một mục tiêu phân tử mới và hấp dẫn để tăng cường sức khỏe tế bào beta, không chỉ ở những người béo phì tiền tiểu đường mà còn ở những bệnh nhân được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường tuýp 2”.

Đ.T.V (NASATI), theo https://medicalxpress.com, 3/2024