Tám em bé khỏe mạnh đã chào đời tại Anh nhờ có kỹ thuật thử nghiệm sử dụng ADN của ba người để giúp các bà mẹ tránh truyền những căn bệnh hiếm gặp gây tử vong sang cho con.

 

Theo nhóm nghiên cứu, hầu hết ADN được tìm thấy trong nhân tế bào của chúng ta. Vật liệu di truyền này, một số được thừa hưởng từ mẹ, một số từ bố tạo nên con người chúng ta. Tuy nhiên, một số ADN bên ngoài nhân tế bào, có trong các cấu trúc được gọi là ty thể. Những đột biến nguy hiểm đó có thể gây ra nhiều bệnh ở trẻ em, khiến trẻ bị yếu cơ, co giật, chậm phát triển, suy đa cơ quan và tử vong.

Xét nghiệm trong quá trình thụ tinh trong ống nghiệm thường có thể xác định những đột biến cụ thể. Tuy nhiên, trong số ít trường hợp, điều này không rõ ràng. Vì thế, nhóm nghiên cứu tại Anh đã phát triển một kỹ thuật nhằm tránh sự cố bằng cách sử dụng ty thể khỏe mạnh từ trứng hiến tặng. Năm 2023, những đứa trẻ đầu tiên đã được sinh ra bằng phương pháp này, trong đó các nhà khoa học lấy vật liệu di truyền từ trứng hoặc phôi của người mẹ, sau đó chuyển vào trứng hoặc phôi của người hiến tặng có ty thể khỏe mạnh nhưng phần ADN quan trọng còn lại đã được loại bỏ.

Tuy nhiên, sử dụng phương pháp mới có nghĩa là phôi thai chứa ADN của ba người (trứng của mẹ, tinh trùng của bố và ty thể của người hiến tặng) và cần sửa đổi luật năm 2016 của Anh để được phê duyệt. Phương pháp này cũng được phép áp dụng ở Úc nhưng bị cấm tại nhiều quốc gia khác như Mỹ.

Các chuyên gia tại Đại học Newcastle của Anh và Đại học Monash ở Ôxtrâylia mới đây đã thông báo về việc áp dụng thành công kỹ thuật mới này trên phôi đã thụ tinh của 22 bệnh nhân. Kết quả là tám em bé chào đời không mắc các bệnh về ty thể. Một phụ nữ vẫn đang mang thai.

Một trong tám em bé chào đời có mức độ ty thể bất thường cao hơn một chút so với dự kiến. Tuy nhiên, theo Robin Lovell-Badge, nhà khoa học về tế bào gốc và di truyền học phát triển tại Viện Francis Crick, nồng độ này vẫn chưa được xem là đủ cao để gây bệnh, nhưng cần theo dõi khi em bé phát triển.

TS. Andy Greenfield, chuyên gia về sức khỏe sinh sản tại Đại học Oxford, gọi công trình này là "thành tựu đổi mới khoa học" và cho biết phương pháp trao đổi ty thể sẽ chỉ được sử dụng cho số ít phụ nữ để tránh truyền bệnh di truyền như xét nghiệm phôi ở giai đoạn sớm do áp dụng các phương pháp khác không hiệu quả.

Do ADN từ người hiến tặng chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ (1%), do đó, đứa trẻ sinh ra sẽ không mang đặc điểm nào từ người phụ nữ đã hiến tặng ty thể khỏe mạnh. Tại Anh, các cặp vợ chồng muốn sinh con bằng ty thể hiến tặng phải được cơ quan quản lý sinh sản quốc gia chấp thuận. Tính đến tháng này, đã có 35 bệnh nhân được phép thực hiện kỹ thuật này.

N.P.D (NASTIS), theo CNN, 9/2025