Ô nhiễm không khí ngày càng trở thành một mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng, không chỉ ở các thành phố lớn mà còn ở nhiều khu vực khác trên thế giới. Trong khi nhiều người vẫn tin rằng ung thư phổi chủ yếu ảnh hưởng đến những người hút thuốc, một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Lancet Respiratory Medicine cho thấy ô nhiễm không khí có thể là yếu tố chính gây ung thư phổi ở những người không hút thuốc. Sự gia tăng các ca ung thư phổi không do thuốc lá đang tạo nên một mối lo ngại lớn, đặc biệt là ở phụ nữ và người dân sống ở các khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề của ô nhiễm.

Ô nhiễm không khí và tác động đối với sức khỏe: Ô nhiễm không khí là sự hiện diện của các chất ô nhiễm trong không khí, chủ yếu là các hạt mịn, khí thải từ xe cộ, các nhà máy, và đốt nhiên liệu trong gia đình. Những hạt bụi nhỏ này, được gọi là PM2.5, có thể xâm nhập vào phổi và máu, gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng ô nhiễm không khí không chỉ gây ra các bệnh về tim mạch và hô hấp, mà còn là yếu tố nguy cơ cao dẫn đến ung thư phổi.

Mối liên hệ giữa ô nhiễm không khí và ung thư phổi: Nghiên cứu được công bố trong tạp chí Lancet Respiratory Medicine đã chỉ ra rằng ô nhiễm không khí chiếm 53-70% các trường hợp ung thư phổi ở những người không hút thuốc trên toàn cầu. Các nhà nghiên cứu đã xác định rằng ung thư phổi, đặc biệt là ung thư biểu mô tuyến, có mối liên hệ trực tiếp với mức độ ô nhiễm không khí, đặc biệt ở những khu vực có mức độ ô nhiễm cao như Đông Nam Á và Trung Quốc.

Sự gia tăng của ung thư phổi ở người không hút thuốc: Trong những năm gần đây, tỷ lệ ung thư phổi ở những người không hút thuốc đã gia tăng, đặc biệt là ở phụ nữ. Sự gia tăng này chủ yếu xảy ra ở các khu vực bị ô nhiễm không khí nặng, nơi mà các yếu tố môi trường có thể gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe. Từ năm 2020 đến 2022, tỷ lệ ung thư phổi ở những người không hút thuốc đã gia tăng đáng kể, trong đó phụ nữ chiếm khoảng 60% tổng số ca bệnh. Điều này làm nổi bật tầm quan trọng của việc kiểm soát ô nhiễm không khí không chỉ để bảo vệ những người hút thuốc mà còn cả những người không hút thuốc.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ khác: Bên cạnh ô nhiễm không khí, một trong những nguyên nhân lớn khác gây ung thư phổi ở những người không hút thuốc là việc đốt nhiên liệu rắn trong gia đình, đặc biệt là trong các hộ gia đình nông thôn tại Trung Quốc và một số quốc gia đang phát triển. Hình thức đốt này tạo ra một lượng lớn khói và bụi, làm gia tăng nguy cơ mắc ung thư phổi, đặc biệt là ở phụ nữ. Việc sử dụng củi, than, và các chất liệu khác để sưởi ấm và nấu ăn tạo ra các hạt bụi mịn, gây hại cho phổi và dẫn đến ung thư phổi.

Tác động đặc biệt đối với phụ nữ và dân số châu Á: Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ ung thư phổi ở phụ nữ không hút thuốc đang gia tăng, đặc biệt là ở các quốc gia châu Á. Tình trạng ô nhiễm không khí ở các khu vực như Đông Á có mối liên hệ chặt chẽ với ung thư phổi biểu mô tuyến, dạng ung thư phổi phổ biến nhất ở phụ nữ. Với xu hướng đô thị hóa và gia tăng các hoạt động công nghiệp, mức độ ô nhiễm không khí ở các quốc gia này tiếp tục gia tăng, đe dọa sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là ở phụ nữ.

Ô nhiễm không khí là một trong những yếu tố nguy cơ chính dẫn đến ung thư phổi ở những người không hút thuốc. Những nghiên cứu mới nhất chỉ ra rằng tỷ lệ ung thư phổi đang gia tăng đáng kể ở những người không có thói quen hút thuốc, đặc biệt là ở phụ nữ và dân số châu Á. Các quốc gia cần tăng cường nỗ lực để giảm thiểu ô nhiễm không khí, đặc biệt là từ các nguồn như giao thông, công nghiệp, và đốt nhiên liệu trong gia đình. Điều này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn giúp giảm tỷ lệ mắc ung thư phổi và các bệnh hô hấp khác.

P.A.T (NASATI), theo Lancet, 1/2024