Một nghiên cứu của Đại học Emory-Hoa Kỳ, công bố trên tạp chí Science Advances, đã cung cấp bằng chứng đầu tiên cho thấy việc tiếp xúc với nhiệt độ cao trong thai kỳ có liên quan đến những thay đổi sinh học cụ thể ở người mẹ; những thay đổi này cũng liên quan đến nguy cơ sinh non.

Nhóm nghiên cứu từ Trường Y tế Công cộng Rollins và Trường Y thuộc Đại học Emory đã tiến hành phân tích phân tử mới trên mẫu máu của 215 phụ nữ mang thai sống tại khu vực đô thị Atlanta, những người có thai kỳ kết thúc bằng sinh đủ tháng hoặc sinh non (sinh trước 37 tuần). Sau đó, nhóm đã đối chiếu địa chỉ nơi ở của các bà mẹ với mức nhiệt độ môi trường tối đa mà họ tiếp xúc trong suốt thai kỳ.

Phân tích lần đầu tiên được thực hiện này cho thấy nhiều chất tự nhiên trong cơ thể;  như methionine, proline, citrulline và pipecolate; bị xáo trộn khi nhiệt độ tăng cao. Các axit amin và vitamin này giữ vai trò quan trọng trong việc điều hòa căng thẳng và năng lượng của cơ thể, cho thấy căng thẳng sinh học do nhiệt có thể làm tăng nguy cơ sinh non. Các bằng chứng khoa học trước đây đã gợi ý rằng thời tiết nóng ảnh hưởng đến các yếu tố sinh học như stress oxy hóa, các vấn đề tim mạch – mạch máu, viêm và tình trạng vỡ ối sớm. Tuy nhiên, đây là nghiên cứu đầu tiên xác định cụ thể các phân tử và con đường sinh học có liên quan đến nhiệt và kết quả sinh non.

 

Đồng tác giả nghiên cứu - Tiến sĩ Donghai Liang cho biết: “Khi nhiệt độ tăng lên, chúng tôi quan sát thấy tỷ lệ sinh non tăng sau những đợt thời tiết nóng, nhưng các nhà khoa học vẫn chưa biết chính xác điều gì xảy ra trong cơ thể và chúng ta thực sự cần hiểu điều này để phát triển các biện pháp hiệu quả nhằm bảo vệ mẹ và bé”. Chúng tôi sử dụng công nghệ chuyển hóa (metabolomic) tiên tiến để tập trung vào các phân tử nhỏ hay ‘dấu vân tay phân tử’ như chúng tôi gọi và lần đầu tiên phát hiện rằng khi thời tiết nóng hơn, máu của các bà mẹ cho thấy những thay đổi rõ rệt ở một số phân tử và con đường sinh học quan trọng liên quan đến quản lý căng thẳng và sản xuất năng lượng. Và những thay đổi này cũng được thấy ở những bà mẹ sinh non.

Sinh non là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong ở trẻ sơ sinh, nhưng rất ít thông tin về nguyên nhân sinh học của nó, đặc biệt liên quan đến các yếu tố gây căng thẳng từ môi trường.

Phó giáo sư Liang nhận định: “Bằng cách xác định những con đường chuyển hóa chung giữa nhiệt độ cao và sinh non, nghiên cứu này có thể mở ra cơ hội phát triển các dấu ấn sinh học sớm, giúp nhận diện những thai kỳ có nguy cơ cao và từ đó định hướng các chiến lược phòng ngừa hoặc can thiệp lâm sàng nhằm hỗ trợ thai kỳ khỏe mạnh hơn”.

Đ.T.V (NASTIS). theo https://medicalxpress.com/news/, 12/2025