Lần đầu tiên, các nhà nghiên cứu tại Đại học Texas A&M đã xác định được một loại protein có thể tái tạo toàn bộ khớp ngón tay. Phát hiện này sẽ mở ra triển vọng tái sinh chi người trong tương lai.

 

Đột phá nghiên cứu đưa các nhà khoa học tiến gần hơn đến việc hỗ trợ 2,1 triệu người Mỹ đang sống trong tình cảnh bị mất chi. Con số dự kiến sẽ tăng hơn ba lần vào năm 2060 do tỷ lệ tiểu đường và bệnh mạch máu ngày càng cao.

Trong khi nhiều loài động vật như kỳ nhông có thể tự tái tạo chi bị mất, khả năng này ở người rất hạn chế, chủ yếu diễn ra ở phần đầu ngón tay trong một số trường hợp hiếm. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu tại Đại học Texas A&M (VMBS) tin rằng họ đã tìm ra “mảnh ghép còn thiếu”.

Một protein, năm mô khác nhau

Nghiên cứu tập trung vào một dạng yếu tố tăng trưởng nguyên bào sợi (FGF), loại protein có vai trò quan trọng trong tái tạo mô. Họ phát hiện ra FGF8 có thể tái tạo một khớp hoàn chỉnh và đầu ngón tay.

Theo Lindsay Dawson, đồng tác giả nghiên cứu, tái tạo xương cần nhiều yếu tố, trong đó có FGF. Khi cấy các FGF khác nhau vào những mô vốn không có khả năng tái tạo, nhóm nghiên cứu tìm thấy FGF8 - protein duy nhất có thể tái tạo một khớp hoàn chỉnh và cả phần đầu ngón tay bắt đầu hình thành.

Mặc dù mô được tái tạo không có đầy đủ cấu trúc như móng tay, nhưng Lindsay cho rằng đây là bước tiến quan trọng hướng tới tái sinh toàn bộ chi. Kết quả cho thấy FGF8 có thể định hướng tế bào xây dựng cấu trúc mô phức tạp, vượt qua xu hướng tự nhiên của cơ thể là tạo sẹo sau chấn thương. FGF8 tạo thành năm loại mô. Phát hiện nghiên cứu mở ra hướng điều trị các bệnh thoái hóa như viêm khớp, gặp nhiều thách thức trong việc phục hồi sụn khớp.

Bác sĩ Sarah Wolff, đồng tác giả nghiên cứu, cho rằng bước tiếp theo là tìm cách duy trì tín hiệu tái tạo này trong suốt cuộc đời. Bà chia sẻ: “Chúng tôi phát hiện ra rằng tái tạo khớp liên quan đến các mô trưởng thành kém. Điều tôi thực sự muốn là tìm cách sao kích hoạt khả năng tái tạo khớp ở mọi giai đoạn trong cuộc đời”.

Nếu thành công, nghiên cứu sẽ tạo ra bước ngoặt trong y học, thu hẹp khoảng cách giữa chữa lành vết thương và tái sinh thật sự, khả năng lâu nay chỉ thấy ở thế giới động vật.

N.P.D (NASTIS), theo Interestingegineering, 12/2025