Hiện nay, người tiêu dùng rất quan tâm đến các sản phẩm làm sáng da, giảm thâm nám an toàn và hiệu quả. Các sản phẩm làm sáng da thường chứa nhiều hóa chất như hydroquinon và arbutin, có khả năng ức chế enzyme tyrosinase - sắc tố gây thâm nám, tàn nhang và đồi mồi trên da, nhưng lại tiềm ẩn nhiều tác dụng phụ khi dùng lâu dài. Trong bối cảnh đó, nhóm nghiên cứu tại Trường Đại học Nguyễn Tất Thành đã thử nghiệm tạo gel bôi da từ chiết xuất thân rễ nghệ trắng và đánh giá độ an toàn cũng như hiệu quả của sản phẩm.

Nghệ trắng (Curcuma aromatica) là một loài thuộc họ gừng, nổi bật với thân rễ giàu dưỡng chất như carbohydrate, protein, vitamin C, beta-caroten và tinh dầu, cùng các hoạt chất sinh học quan trọng như flavonoid, curcuminoid và polyphenol. Từ lâu, nghệ trắng đã được sử dụng trong y học cổ truyền để giảm ứ máu, giảm đau, chống lão hóa và bảo vệ gan. Ngoài ra, nghệ trắng còn được dùng làm mỹ phẩm với tác dụng làm sáng da, mờ thâm nám và làm mịn da bị rạn. Các nghiên cứu gần đây cũng chứng minh nghệ trắng có khả năng kháng viêm, kháng khuẩn, đặc biệt là vi khuẩn gây mụn, chống oxy hóa, ức chế enzym tyrosinase, và chống lão hóa do tia UVB... Tuy nhiên, các sản phẩm gel dưỡng da từ chiết xuất nghệ trắng chưa được nghiên cứu và phát triển rộng rãi trên thị trường.

Trong nghiên cứu, các tác giả đã làm sạch, phơi khô và xay bột thân rễ nghệ trắng, rồi đem ngâm trong ethanol 70% ba lần để chiết tách hoạt chất tối đa. Dịch chiết được cô đặc bằng phương pháp chân không và đun cách thủy đến khi độ ẩm dưới 20%, sau đó bảo quản lạnh để đảm bảo chất lượng.

Tiếp theo, họ tạo ra gel nền từ Hydroxyethyl cellulose (HEC) và trộn với cao chiết nghệ trắng, glycerin (giữ ẩm), phenoxyethanol (chất bảo quản), natri EDTA (ổn định) và titan dioxit (chống nắng) phân tán trong propylen glycol. Khuấy đều hỗn hợp thu được chế phẩm gel bôi da có màu trắng đục, mùi thơm đặc trưng với độ pH phù hợp với da và không gây kích ứng trên da thỏ.

Thử nghiệm cho thấy gel có khả năng ức chế hơn 80% hoạt động enzyme tyrosinase với IC₅₀ (nồng độ mà tại đó ức chế 50% hoạt tính của enzyme) là 6,9 mg/mL, đạt hiệu quả tương đương sản phẩm gel dưỡng da thương mại hiện có (gel dưỡng da Neocurma). Việc ức chế enzyme tyrosinase giúp làm giảm sự hình thành sắc tố và hỗ trợ làm sáng da hiệu quả. Như vậy, nghệ trắng là dược liệu có tiềm năng trong việc trong việc phát triển mỹ phẩm an toàn, tự nhiên, giúp ngăn ngừa thâm nám và dưỡng sáng da hiệu quả.

N.P.D (tổng hợp)