Một nghiên cứu mới công bố cho thấy việc tiêm vắc-xin phòng vi-rút hợp bào hô hấp (RSV) cho phụ nữ mang thai giúp giảm đáng kể số ca trẻ sơ sinh phải nhập viện vì nhiễm trùng phổi nặng.

Kết quả ghi nhận từ mùa đông 2024–2025 tại Anh cho thấy, tỷ lệ trẻ sơ sinh phải nhập viện do nhiễm vi-rút hợp bào hô hấp giảm tới 72% nếu người mẹ được tiêm vắc-xin trước sinh. Đây là bằng chứng đầu tiên về hiệu quả thực tế của vắc-xin RSV mới dành cho phụ nữ mang thai tại Anh.

Vi-rút hợp bào hô hấp là nguyên nhân phổ biến gây ho và cảm lạnh, nhưng ở trẻ nhỏ có thể dẫn đến viêm tiểu phế quản nghiêm trọng, thậm chí phải điều trị tích cực. Tại Anh và trên toàn cầu, đây là nguyên nhân truyền nhiễm hàng đầu khiến trẻ sơ sinh phải nhập viện. Vắc-xin RSV được triển khai trên toàn Vương quốc Anh từ cuối mùa hè năm 2024. Khi được tiêm trong thai kỳ, người mẹ sẽ tạo ra kháng thể chống lại vi-rút, và những kháng thể này được truyền sang thai nhi, bảo vệ trẻ trong sáu tháng đầu đời; giai đoạn trẻ dễ bị tổn thương nhất.

Nghiên cứu do Đại học Edinburgh và Đại học Leicester-ở Anh dẫn đầu, với sự tham gia của hơn 30 bệnh viện trên khắp Anh và Scotland, đã phân tích dữ liệu của 537 trẻ sơ sinh nhập viện vì bệnh hô hấp nặng. Trong số đó, 391 bé có kết quả dương tính với vi-rút hợp bào hô hấp.

Phân tích cho thấy các bà mẹ của nhóm trẻ không nhiễm vi-rút hợp bào hô hấp có tỷ lệ tiêm vắc-xin cao gấp đôi so với các bà mẹ của nhóm nhiễm RSV (41% so với 19%). Đặc biệt, nếu người mẹ được tiêm vắc-xin trước sinh ít nhất 14 ngày, hiệu quả bảo vệ cao hơn; giảm 72% nguy cơ nhập viện, so với mức giảm 58% nếu tiêm vào bất kỳ thời điểm nào trước khi sinh.

Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ nên tiêm vắc-xin RSV sớm nhất có thể từ tuần thai thứ 28, để cơ thể có đủ thời gian tạo kháng thể và truyền cho thai nhi. Vắc-xin vẫn có thể được tiêm cho đến thời điểm sinh. Tuy nhiên, hiện tại chỉ khoảng 50% phụ nữ mang thai tại Anh và Scotland đã tiêm vắc-xin RSV, bất chấp bằng chứng rõ ràng về khả năng bảo vệ của nó.

Các chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức về hiệu quả và sự sẵn có của vắc-xin này để bảo vệ trẻ em và giảm gánh nặng cho hệ thống y tế vào mỗi mùa đông.

Tiến sĩ Thomas Williams từ Đại học Edinburgh cho biết: “Việc có một loại vắc-xin hiệu quả đã được chứng minh là giúp giảm nguy cơ nhập viện ở trẻ sơ sinh là một cơ hội tuyệt vời để các bà mẹ được tiêm và bảo vệ cả bản thân lẫn con mình khỏi bệnh viêm tiểu phế quản do RSV trong mùa đông sắp tới”.

Giáo sư Damian Roland từ Đại học Leicester cũng kêu gọi hệ thống y tế các nước cần tối ưu hóa việc triển khai vắc-xin RSV cho phụ nữ mang thai, phù hợp với định hướng chuyển từ điều trị sang phòng ngừa của kế hoạch 10 năm của Dịch vụ y tế quốc gia (NHS).

Đ.T.V (NASTIS), theo https://medicalxpress.com, 8/2025