Mỗi ngày, có khoảng 58 người Úc được chẩn đoán mắc bệnh ung thư vú. Đây là bệnh ung thư được chẩn đoán phổ biến thứ hai tại Úc và là bệnh ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ. Tỷ lệ mắc bệnh này đang có xu hướng gia tăng ở những phụ nữ trẻ tuổi.

Một nhóm nhà nghiên cứu, do Giáo sư Sherene Loi, từ trung tâm ung thư Peter Mac dẫn đầu, đã khám phá ra cơ chế vì sao việc sinh con và cho con bú lại giúp làm giảm nguy cơ ung thư vú về lâu dài ở phụ nữ.

Nghiên cứu này, được công bố trên tạp chí Nature, đã cung cấp một lời giải thích mang tính sinh học cho tác dụng bảo vệ của việc sinh nở. Nó cũng cho thấy quá trình này có ảnh hưởng lâu dài đến hệ thống miễn dịch của người phụ nữ. Giáo sư Loi cho biết, những phát hiện này còn mang lại những hiểu biết sâu sắc mới về việc phòng ngừa và điều lị ung thư vú.

Giáo sư Loi, một nhà khoa học lâm sàng (người vừa nghiên cứu vừa trực tiếp điều trị bệnh nhân), cho biết: "Chúng tôi phát hiện ra rằng những phụ nữ đã từng cho con bú có nhiều tế bào miễn dịch chuyên biệt hơn, được gọi là tế bào T CD8⁺. Các tế bào này 'cư trú' ngay trong mô vú suốt hàng chục năm sau khi sinh con".

"Các tế bào này hoạt động như những 'lính gác' tại chỗ, luôn sẵn sàng tấn công các tế bào bất thường có nguy cơ biến thành ung thư. Cơ chế bảo vệ này có thể đã tiến hóa để bảo vệ người mẹ trong giai đoạn dễ bị tổn thương sau khi sinh. Nhưng ngày nay, nó cũng giúp làm giảm nguy cơ ung thư vú, đặc biệt là loại ung thư vú tam âm (triple-negative) vốn rất hung hãn".

Giáo sư Loi cho biết, việc hoàn thành một chu kỳ đầy đủ bao gồm mang thai, cho con bú và để vú phục hồi (sau khi cai sữa) đã khiến các tế bào T này tích tụ trong mô vú. Tác dụng bảo vệ của chúng cũng đã được xác nhận trong các thí nghiệm tiền lâm sàng (thí nghiệm trên mô hình, trước khi thử nghiệm trên người).

Bà nói: "Khi các tế bào ung thư vú được cấy vào (mô hình thí nghiệm), những mô hình có 'lịch sử' sinh sản (đã trải qua chu kỳ mang thai, cho con bú) có khả năng làm chậm hoặc ngăn chặn sự phát triển của khối u tốt hơn hẳn. Tuy nhiên, điều này chỉ xảy ra khi các tế bào T (lính gác) có mặt".

"Chúng tôi cũng đã nghiên cứu dữ liệu từ hơn 1.000 bệnh nhân ung thư vú. Kết quả cho thấy những phụ nữ từng cho con bú có số lượng các tế bào T bảo vệ này trong khối u cao hơn. Ở một số nhóm, họ cũng sống lâu hơn sau khi được chẩn đoán mắc bệnh".

Mặc dù chúng ta đã biết từ lâu rằng việc sinh con giúp giảm nguy cơ ung thư vú ở phụ nữ, nhưng lý do chính xác vẫn chưa được hiểu rõ hoàn toàn. Trước đây, các thay đổi nội tiết tố (hormone) liên quan đến thai kỳ được coi là yếu tố chính. Tuy nhiên, nghiên cứu này lại chỉ ra rằng nguyên nhân là do những thay đổi về miễn dịch ngay bên trong mô vú. Việc hiểu rõ cơ chế này có thể dẫn đến những phương pháp hoàn toàn mới để phòng ngừa và điều trị ung thư vú.

P.T.T (NASTIS), theo https://medicalxpress.com/, 11/2025