Một loại protein tồn tại trong máu có thể giúp chẩn đoán chính xác bệnh Alzheimer. Trong một nghiên cứu gần đây, các nhà khoa học tại Tây Ban Nha đã tìm hiểu cách các dấu ấn sinh học trong máu, chẳng hạn như protein p-tau217, ảnh hưởng đến chẩn đoán lâm sàng bệnh Alzheimer cũng như mức độ tự tin của các bác sĩ thần kinh đối với chẩn đoán của mình.

Theo dõi 200 bệnh nhân mới liên tiếp từ 50 tuổi trở lên có biểu hiện suy giảm nhận thức, nhóm nghiên cứu phát hiện rằng một xét nghiệm máu đơn giản đo nồng độ p-tau217 đã cải thiện đáng kể độ chính xác chẩn đoán trong thực hành lâm sàng thường quy.

Khi chỉ dựa vào đánh giá lâm sàng tiêu chuẩn, các bác sĩ chẩn đoán đúng bệnh Alzheimer trong 75,5% trường hợp. Tuy nhiên, khi kết hợp thêm kết quả xét nghiệm máu, độ chính xác tăng lên 94,5%. Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí Journal of Neurology.

Protein Tau bị phosphoryl hóa, hay p-tau217, là một loại protein tồn tại tự nhiên trong não và giúp duy trì sự ổn định, khỏe mạnh của các nơron – những tế bào truyền tín hiệu. Vấn đề phát sinh khi protein này bị phosphoryl hóa bất thường và vón cục lại, tạo thành các đám rối làm gián đoạn sự liên lạc giữa các tế bào thần kinh. Theo thời gian, tổn thương này có thể ảnh hưởng đến chức năng não và dẫn đến các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer.

Mặc dù p-tau217 không được xem là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh Alzheimer, nhưng nồng độ tăng cao của protein này trong máu hiện được công nhận là một trong những dấu hiệu cảnh báo sớm chính xác nhất của bệnh.

Tại nhiều khu vực trên thế giới, dân số đang già hóa nhanh chóng, kéo theo sự gia tăng các bệnh liên quan đến tuổi tác như Alzheimer và sa sút trí tuệ. Tuy nhiên, phần lớn các phương pháp chẩn đoán Alzheimer hiện nay; như chụp não chi phí cao hoặc chọc dò dịch não tủy xâm lấn đều tốn kém, gây khó chịu và khó tiếp cận với nhiều bệnh nhân.

Các nhà khoa học từ lâu đã biết rằng p-tau217 là một dấu ấn sinh học đáng tin cậy để phát hiện sớm bệnh Alzheimer, nhưng phần lớn dữ liệu trước đây đến từ các phòng thí nghiệm nghiên cứu được kiểm soát chặt chẽ. Hiệu quả của xét nghiệm này trong các phòng khám đa khoa hàng ngày và mức độ nó giúp tăng sự tự tin của bác sĩ trong chẩn đoán vẫn chưa được nghiên cứu nhiều.

Trong nghiên cứu này, các nhà khoa học đã tập trung đánh giá cả hai yếu tố trong bối cảnh y tế thực tế. Họ theo dõi các bệnh nhân đến khám thần kinh tổng quát và đến khoa thần kinh nhận thức chuyên sâu vì có triệu chứng suy giảm nhận thức. Các bác sĩ ghi nhận chẩn đoán ban đầu và mức độ tự tin của mình, sau đó xem xét kết quả xét nghiệm p-tau217 và ghi lại bất kỳ thay đổi nào.

Kết quả cho thấy sau khi xem xét kết quả p-tau217, độ chính xác chẩn đoán tăng thêm 19%. Khoảng một trong bốn bệnh nhân được thay đổi chẩn đoán nhờ xét nghiệm máu này. Một số người ban đầu được cho là mắc Alzheimer thực tế lại mắc bệnh khác, trong khi những người được nghĩ là chỉ lão hóa bình thường lại được xác định đúng là mắc Alzheimer. Đồng thời, mức độ tự tin của bác sĩ trong chẩn đoán cũng tăng từ trung bình 6,90 lên 8,49 trên thang điểm 10.

Xét nghiệm p-tau217 cho thấy hiệu quả ở mọi giai đoạn suy giảm nhận thức, từ những than phiền sớm về trí nhớ đến giai đoạn muộn như sa sút trí tuệ. Phát hiện này cho thấy xét nghiệm máu có thể mang lại phương pháp chẩn đoán Alzheimer chính xác hơn và ít xâm lấn hơn, qua đó có tiềm năng cải thiện chăm sóc cho hàng triệu người bệnh.

Đ.T.V (NASTIS), theo https://medicalxpress.com/news/, 2026