Theo bảng xếp hạng Chỉ số Môi trường kinh doanh cho đổi mới sáng tạo (IBEI) do tổ chức StartupBlink công bố mới đây, Việt Nam đạt 57,133 điểm, đứng thứ 52 trên toàn cầu và thứ 8 tại châu Á. Trong khu vực Đông Nam Á, Việt Nam xếp thứ ba sau Singapore và Malaysia, đồng thời đứng trên nhiều nền kinh tế như Indonesia và Thái Lan. Kết quả này cho thấy môi trường kinh doanh phục vụ đổi mới sáng tạo của Việt Nam đang dần cải thiện, đặc biệt nhờ chính sách ưu đãi và chi phí vận hành thuận lợi.

 

Các chỉ số và xếp hạng của Việt Nam (Nguồn: StartupBlink)

 

StartupBlink là nền tảng đánh giá hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu có trụ sở tại Singapore. Tổ chức này thường xuyên công bố các báo cáo về đổi mới sáng tạo, trong đó có Chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu (GSEI) và Chỉ số môi trường kinh doanh cho đổi mới sáng tạo (IBEI). Khác với GSEI – tập trung vào quy mô và hiệu quả của hệ sinh thái khởi nghiệp – IBEI đánh giá các điều kiện nền tảng giúp doanh nghiệp đổi mới sáng tạo hoạt động và phát triển.

Chỉ số IBEI được xây dựng dựa trên ba trụ cột chính: mức độ thuận lợi khi vận hành doanh nghiệp, các ưu đãi dành cho doanh nghiệp và nhận thức của thị trường. Trong ba trụ cột này, Việt Nam đạt kết quả nổi bật nhất ở nhóm ưu đãi với 67 điểm, đứng thứ 21 thế giới. Hai trụ cột còn lại cũng đạt thứ hạng trong khoảng 70–80 toàn cầu.

Theo đánh giá của StartupBlink, Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có môi trường kinh doanh thuận lợi trong khu vực. Một trong những điểm mạnh đáng chú ý là cơ chế chính sách mang tính khuyến khích đổi mới sáng tạo. Việt Nam được xếp thứ bảy thế giới về cơ chế “thưởng – phạt” trong chính sách, ngang với Ấn Độ và Azerbaijan. Điều này cho thấy các quy định và chính sách đang được thiết kế theo hướng tạo động lực cho doanh nghiệp đổi mới và phát triển.

Ngoài ra, Việt Nam cũng có lợi thế về chi phí sinh hoạt và quy mô thị trường. Hai yếu tố này đều nằm trong nhóm 25% quốc gia đứng đầu bảng xếp hạng. Chi phí sinh hoạt hợp lý giúp giảm gánh nặng vận hành cho các doanh nghiệp khởi nghiệp, trong khi quy mô thị trường lớn tạo điều kiện thuận lợi cho việc thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm mới.

StartupBlink cũng đánh giá cao chính sách thuế tại Việt Nam, đặc biệt là các ưu đãi dành cho doanh nghiệp ở giai đoạn đầu. Những chính sách này giúp các doanh nghiệp khởi nghiệp có thêm nguồn lực để duy trì hoạt động và mở rộng quy mô. Đồng thời, các chính sách khuyến khích tái đầu tư cũng góp phần tạo ra môi trường kinh doanh ổn định, giúp các nhà sáng lập có thể xây dựng kế hoạch phát triển dài hạn.

Trong những năm gần đây, Việt Nam cũng đẩy mạnh hoàn thiện hệ thống pháp lý liên quan đến khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Các quy định mới đang làm rõ cơ chế quản lý hoạt động nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Điều này được xem là bước quan trọng để đưa các tài sản trí tuệ từ phòng thí nghiệm ra thị trường.

Một điểm đáng chú ý khác là sự tham gia tích cực của các địa phương trong việc phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhiều tỉnh, thành phố đã xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo và ban hành chính sách ưu đãi riêng cho các ngành công nghệ có giá trị gia tăng cao. Các sáng kiến ở cấp địa phương giúp bổ sung thêm nhiều lớp hỗ trợ cho doanh nghiệp công nghệ và startup. Theo StartupBlink, những nỗ lực này cho thấy Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và xây dựng nền tảng doanh nghiệp dựa trên đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên, báo cáo cũng cho rằng môi trường kinh doanh trong nước vẫn còn một số vướng mắc cần tiếp tục cải thiện, dù chưa nêu chi tiết cụ thể. Một trong những thách thức lớn là Việt Nam vẫn chưa trở thành “điểm đến mặc định” để các tập đoàn công nghệ lớn đặt trụ sở khu vực.

Trong bảng xếp hạng hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu năm 2025 của StartupBlink, Việt Nam đứng thứ 55. TP.HCM hiện là hệ sinh thái khởi nghiệp lớn nhất cả nước, đóng vai trò trung tâm về nguồn vốn, nhân lực và thị trường, đồng thời xếp thứ 110 trong bảng xếp hạng các thành phố khởi nghiệp trên thế giới.

Việc đứng thứ 8 tại châu Á về môi trường cho đổi mới sáng tạo cho thấy Việt Nam đang từng bước cải thiện các điều kiện nền tảng để phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp và công nghệ. Tuy nhiên, để nâng cao vị thế trong khu vực và thu hút nhiều tập đoàn lớn đặt trụ sở, Việt Nam vẫn cần tiếp tục hoàn thiện chính sách, nâng cao chất lượng hạ tầng và tăng cường sức hấp dẫn của môi trường kinh doanh trong thời gian tới.

P.T (tổng hợp)