Trí tuệ nhân tạo đang gây lo lắng về bầu cử chính trị ở phương Tây

Trong năm nay nhiều cuộc bầu cử sẽ diễn ra tại nhiều quốc gia và khu vực trên thế giới như Nga, Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, Ấn Độ, Anh, Inđônêxia, Mexico, Đài Loan (Trung Quốc). Trong bối cảnh sự phát triển nhanh chóng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng tiên tiến, lo ngại về khả năng gây bất ổn trong các sự kiện chính trị quan trọng đã ngày càng gia tăng ở phương Tây.

Tạp chí The Economist mới đây đã đặt vấn đề về nguy cơ từ AI đối với các chiến dịch bầu cử và chính trị là một trong những "rủi ro có thể xảy ra" và "quan trọng nhất" trong năm 2024. Theo đó, việc sử dụng rộng rãi AI tạo sinh và ứng dụng nó trên các phương tiện truyền thông xã hội trong những năm tới sẽ tăng nguy cơ lan truyền các chiến dịch thông tin sai lệch thông qua văn bản, hình ảnh, âm thanh và video. Bất chấp các biện pháp quy định, những kẻ tấn công sẽ cố gắng thực hiện các chiến dịch quảng bá nhằm tăng cường sự hoài nghi hiện tại của nhiều cử tri đối với các hệ thống chính trị. Nhiều chuyên gia phân tích cũng đưa ra một số kịch bản tiềm ẩn có thể gây thảm họa liên quan đến AI trong "dự đoán gây sốc" cho năm 2024. AI tạo sinh được dự đoán sẽ trở thành một mối đe dọa an ninh quốc gia sau khi một nhóm tội phạm sử dụng AI tạo sinh tiên tiến để lừa đảo.

Với sự phổ biến của ảo hóa sâu (deepfakes - kỹ thuật tạo ra nội dung giả mạo chân thực bằng cách sử dụng AI), các cuộc bầu cử chính trị có thể bị đe dọa. Video và âm thanh giả mạo có thể được tạo ra một cách khó phân biệt, từ đó tạo ra rủi ro mất minh bạch và tin tưởng trong quá trình bầu cử. AI còn có khả năng tạo ra nội dung tùy chỉnh và chuyên biệt dành cho từng cá nhân, tăng nguy cơ chia rẽ xã hội và làm gia tăng độ phân biệt. Việc này có thể dẫn đến sự hiểu lầm, thậm chí là làm biến đổi ý kiến cử tri một cách không minh bạch. Trong một số trường hợp, AI có thể tạo ra nội dung dựa trên dữ liệu lịch sử và sở thích của người sử dụng, tạo nên “sự áp đặt tư duy”. Điều này có thể tăng nguy cơ thông tin một chiều trong bầu cử dựa trên thông tin chọn lọc, làm suy giảm sự đa dạng và minh bạch trong quá trình đưa ra quyết định.

Nguy cơ ảnh hưởng đến bầu cử sử dụng AI đang gây lo lắng nhất ở phương Tây, đặc biệt là tại Hoa Kỳ. Tờ báo The Washington Post cảnh báo độc giả rằng trong chiến dịch bầu cử năm 2024 có thể có những ý định của các lực lượng chính trị, cũng như những người cố tình đánh lừa cử tri, sử dụng AI, và deepfakes như vũ khí mới nhất trong kho vũ khí truyền thông chính trị. Tình hình có thể sẽ nghiêm trọng ở một số quốc gia chưa có luật để hạn chế sự lan truyền của deepfakes hoặc ở các nước mà quốc hội vẫn chỉ đang thảo luận về các dự luật như vậy. Đối với các nước này, có những biện pháp hợp lý và hiệu quả để đối mặt với tình hình, bao gồm việc tăng cường giáo dục nhận thức cộng đồng về deepfakes và tin giả mạo, thúc đẩy sự minh bạch trong các chiến dịch bầu cử, và xây dựng hệ thống giám sát chặt chẽ để phát hiện và ngăn chặn sự lạm dụng AI trong quá trình bầu cử.

Dù đã xuất hiện những lo ngại về mức độ thách thức của AI trong việc can thiệp vào bầu cử, nhưng hầu như người ta vẫn chưa có biện pháp hiệu quả nhất cho vấn đề này. Bên cạnh những lợi ích về mặt kỹ thuật và sáng tạo, AI cũng đồng thời mang theo những rủi ro và thách thức mới đối với chính trị và xã hội. Do vậy, rất cần thiết lập những biện pháp chặt chẽ và quản lý thông minh để đối mặt với những mối đe dọa này, để bảo đảm tính công bằng và minh bạch trong quá trình bầu cử và tránh được sự lạm dụng công nghệ AI.

P.A.T (NASATI), theo https://www.cnbc.com, 2/2024