Trung Quốc tăng cường giám sát khoa học và các quy định đạo đức trong nghiên cứu

Trung Quốc đã quyết định tăng cường giám sát nghiên cứu khoa học trong nước, bao gồm các dự án nghiên cứu liên quan đến thử nghiệm lâm sàng hoặc phát triển công nghệ sinh học ứng dụng hoặc dựa trên con người.

Sau vụ bê bối của nhà khoa học Hạ Kiến Khuê tuyên bố tạo được những em bé chỉnh sửa gen đầu tiên trên thế giới (sử dụng công cụ chỉnh sửa gen CRISPR-Cas9 để tạo ra hai bé gái song sinh có khả năng miễn nhiễm virút HIV/AIDS), các quy định đạo đức mới đã được Ủy ban Pháp luật và Hiến pháp Quốc hội (CCLCN) trình trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề xuất quy định trong Dự án Luật Dân sự Quốc gia, yêu cầu bất kỳ nghiên cứu y học hoặc khoa học nào được coi là rủi ro cao (liên quan sửa đổi vật liệu di truyền trong tế bào người, phôi hoặc các vật liệu sinh học khác của người) phải tuân theo các quy tắc "nghiêm ngặt". Bên cạnh đó có Danh mục phân loại các công nghệ có nguy cơ này.

Các nghiên cứu liên quan vấn đề trên phải được đệ trình để phê duyệt của Ủy ban đạo đức cũng như của các cơ quan có thẩm quyền. Ủy ban xem xét học tập và đạo đức được thiết lập bởi các phòng khám liên quan nên xem xét đến các nhu cầu, tính hợp pháp, an ninh và đạo đức luân lý của các dự án nghiên cứu cụ thể. Các kỹ năng, trình độ và lý lịch của các bác sĩ hoặc nhà nghiên cứu tham gia vào dự án cũng sẽ được xem xét. Bệnh nhân cần được thông báo đầy đủ về mục đích của các xét nghiệm, ứng dụng và rủi ro phát sinh trước khi họ có thể đưa ra văn bản đồng ý.

Biện pháp trừng phạt trong trường hợp thí nghiệm tạo ra lợi nhuận, người phạm tội sẽ bị phạt từ 5 đến 10 lần số tiền lãi kiếm được. Tương tự, các cơ sở liên quan đến hành vi vi phạm có thể bị phạt từ 50.000 RMB đến 100.000 RMB (tương đương 6.400 đến 13.000 euro). Họ cũng có thể bị cấm nghiên cứu trong thời gian 5 năm hoặc bị thu hồi giấy phép vĩnh viễn.

Quỹ Khoa học Tự nhiên của Trung Quốc cũng sẽ không tài trợ trong thời gian từ 3 đến 5 năm cho bất cứ ai phạm các giá trị đạo đức hay thất bại trong việc thực hiện nghĩa vụ của mình theo luật pháp.

Ngoài những quy định về đạo đức mới, Hội đồng Nhà nước đã công bố 46 biện pháp có hiệu lực từ 01 tháng 7 năm 2019 để hạn chế việc sử dụng và sở hữu các vật liệu sinh học có nguồn gốc từ Trung Quốc và có chứa vật liệu di truyền của con người trong đó bao gồm các cơ quan hoặc tế bào cũng như dữ liệu thu được từ các nguồn này. Những người nước ngoài làm việc liên quan đến các loại vật liệu sinh học này sẽ phải hợp tác với một đối tác Trung Quốc và họ buộc phải chia sẻ tất cả dữ liệu và bằng sáng chế từ nghiên cứu này. Ngoài ra, các hồ sơ liên quan đến loại vật liệu sinh học này sẽ phải được đăng ký với cơ quan khoa học và công nghệ địa phương. Các tổ chức không tuân thủ các quy định này sẽ bị phạt hơn 5 triệu RMB (tương đương hơn 630.000 euro).

Nhiều nhà nghiên cứu đã tuyên bố rằng các quy định này đã được cộng đồng khoa học chờ đợi từ lâu và họ vẫn tò mò về các chi tiết và tác dụng trong tương lai đối với nghiên cứu của họ. GS. Huang Yu tại Khoa Medical Genetics tại Đại học Bắc Kinh tiết cho rằng trước đây khó có thể lên án đạo đức người vi phạm vì thiếu các quy tắc pháp lý rõ ràng.

P.A.T (NASATI), nguồn: diplomatie.gouv.fr