Trong lịch sử phát triển, kinh tế các quốc gia trải qua một quá trình kéo dài từ thu nhập thấp (nước nghèo) đến thu nhập cao (nước giàu). Đây là quá trình phức hợp bao gồm các giai đoạn từ các hoạt động năng suất thấp (đặc trưng là nông nghiệp) sang các hoạt động năng suất cao hơn (công nghiệp và dịch vụ), từ tích lũy vốn đến công nghiệp hóa và chế tạo sản phẩm sử dụng các phương pháp sản xuất mới, dẫn đến đô thị hóa và những thay đổi về thể chế xã hội. Sự chuyển tiếp của một nền kinh tế từ vị thế thu nhập thấp lên thu nhập trung bình là một bước nhảy vọt lớn hướng tới vị thế thu nhập cao hơn và cuối cùng bắt kịp với những nước giàu nhất.
Trong vòng hơn hai thập kỷ gần đây, các nhà kinh tế học thảo luận nhiều đến thực tế là một số nước đã có thể vượt qua được hàng rào thu nhập trung bình trong một giai đoạn dài nhưng vẫn chưa có khả năng để bước vào nhóm nước có thu nhập cao, trong khi một số nước khác đã làm được điều đó chỉ trong một khoảng thời gian ngắn. Nhiều nghiên cứu cho rằng các nước không thể chuyển tiếp lên ngưỡng thu nhập cao đang rơi vào "bẫy thu nhập trung bình". Câu hỏi về việc tại sao một số nước vượt qua được giai đoạn chuyển tiếp này nhanh hơn các nước khác luôn là vấn đề lý thú và thu hút được sự quan tâm của các nhà hoạch định chính sách.
Với hy vọng có thể đáp ứng một phần đáp án cho câu hỏi trên, Cục Thông tin KH&CN Quốc gia biên soạn tổng quan mang tựa đề: "Bẫy thu nhập trung bình: nguy cơ và thách thức đối với các nền kinh tế thu nhập trung bình châu Á", tổng hợp từ các nghiên cứu phân tích của các tổ chức như Ngân hàng Thế giới, Quỹ tiền tệ quốc tế và Ngân hàng phát triển châu Á. Trong phần 1 của tổng quan đề cập đến phân loại của Ngân hàng Thế giới về nhóm nước theo thu nhập để từ đó đưa ra định nghĩa về "bẫy thu nhập trung bình". Phần 2 xem xét bẫy thu nhập trung bình như một trường hợp đặc biệt của tăng trưởng chậm, sự chệch hướng quỹ đạo tăng trưởng do tác động của một số yếu tố cơ bản như thể chế, đặc điểm dân số, cơ sở hạ tầng, môi trường kinh tế vĩ mô và cấu trúc nền kinh tế. Cuối cùng, dựa trên kinh nghiệm chuyển tiếp lên ngưỡng thu nhập cao của một số nền kinh tế Đông Á, tổng quan rút ra những bài học kinh nghiệm chính sách để tránh và thoát bẫy thu nhập trung bình, đặc biệt chú trọng đến các nền kinh tế thu nhập trung bình châu Á, trong đó có Việt Nam.
Trân trọng giới thiệu cùng độc giả.

 

TẢI FILE ĐẦY ĐỦ TẠI ĐÂY!